مصالح سنتی در معماری ایران

 

مصالحى که در ایجاد بناهاى دورهٔ اسلامى بکار مى‌رفته متنوع است. هدف از تشریح مصالح سنتى این است که اولاً با فرهنگ و سابقهٔ این مصالح که امروزه بطور مؤثر در ساختمان‌هاى مورد استفاده است آشنا شویم و نحوهٔ تهیه آن را بدانیم.

این مصالح عبارتند از: خشت، آجر، آهک، گچ، سنگ، چوب، خاک، ماسه، ملات، قیر، فلز، رنگ، شیشه.
آجر
مهم‌ترین مصالح ساختمانى در ایران، قبل و بعد از اسلام آجر بوده است. این آجرها معمولاً به شکل مربع است. از آجر در تزئین بنا نیز استفاده مى‌شد و از اوایل اسلام تا دورهٔ تیمورى تزئین بیشتر بناها با آجرکارى است. آجرهاى پخته به رنگ‌هاى قرمز و قرمز تیره، زرد کمرنگ ساخته مى‌شده و در بخش‌هاى مختلف بنا بکار مى‌رفته است. مسجد جامع اصفهان، مسجد جامع اردستان، مسجد کبیر یزد و حمام گنجعلى‌خان کرمان و … نمونه‌هایى از هنر آجرکارى در دوره‌هاى مختلف تاریخى هستند.


آجر نوعى مصالح مصنوعى است که از ترکیب خاک و آب به روش سنتى بدست مى‌آید و بعد در کوره پخته مى‌شود. از این مصالح در جزر، پایه، قوس‌ها، ستون‌ها، دیوار‌سازى‌ها، پوشش طاق‌ها و گنبدها، کف‌پوش‌ها و بسیارى موارد دیگر استفاده مى‌شود. آجرهاى نما در انواع آجر نیم‌گرد، آجر قاشقی، کله‌گنجشکی، دندان موشی، شش ضلعى و … بکار مى‌روند.

خاک

خاک داراى انواعى است و خاک‌رس نوع مرغوب آن است که در سفالگرى استفاده مى‌شود. بهترین خاک رس به رنگ قرمز و عارى از ناخالصى است که به آن خاک چینى مى‌گویند. بطورکلى خاک‌هایى که بیش از ۵۰ درصدشان خاک‌رس باشد، خاک‌هاى پرمایه‌اند. اگر ۵۰ درصد وزنشان رس داشته باشند خاک‌هاى خالص و اگر کمتر از این مقدار یعنى بین ۳۰ تا ۳۵ درصد مقدار وزن خاک، خاک‌رس باشد، خاک‌هاى کم‌مایه‌اند.
ماسه
ماسه از مصالحى است که بصورت ترکیب با آهک بعنوان ملاتى مقاوم در پى‌سازى‌هاى آجرى و سایر کارها استفاده مى‌شود. ماسه بشکل مستقیم قدمتى ۳۰۰۰ ساله دارد. ماسه گاه بطور طبیعى وجود دارد و گاه به روش مصنوعى از طریق خرد کردن سنگ گرانیت – سنگ آهک متراکم و دیگر سنگ‌هاى متراکم بدست مى‌آید.
ملات
ملات مواد خمیرى و چسبنده‌اى است که جهت اتصال رج‌ها به یکدیگر و براى بوجود آوردن جسم واحدى از اسکلت و استخوان‌بندى ساختمان بکار مى‌رود. بطورکلى مقاومت ملات به وضع اقلیم، مکان و محیط و نوع ساختمان بستگى کامل دارد. کاربرد ملات‌ها با پیدایش معمارى سنتى کاملاً همراه بوده است. ملات‌‌ها انواعى مثل ملات گِل، ملات کاهگل، ملات ریگ، ملات گچ و خاک، ملات گچ، ملات گل آهک، ملات ماسه آهک، ملات ساروج، ملات ماسه سیمان و ملات باتارد دارد.
گچ
از دیگر مصالح ساختمانى گچ مى‌باشد که در تمامى ادوار در معمارى استفاده شده است. بدلیل ارزانى و زود سفت شدن، کاربردهاى متعددى داشته است. در آثار بدست آمده از اکتشاف سده سیزدهم در هزاره اول قبل از میلاد در معبد شاهان ایلامى در بناى چغازنبیل در هفت تپه خوزستان، وجود ملات گچ و کاربرد آن باعث ساخت و استقرار قوس‌هاى سهمى شده است و در برخى بناهاى تخت‌جمشید نیز در پوشش قوسى کانال‌ها بیادگار مانده است. در دورهٔ ساسانى نیز ملات گچ در اسکلت‌سازى بناها و نماسازى کاربرد فراوان داشته است. این ملات از اجزاء لاینفک و مصالح مهم ساختمانى از روزگار باستان تا امروز بوده است.

 

آهک
آهک فرآورده‌اى است که پیش از پیدایش تاریخ، توسط بشر شناخته شده بوده است. گفته مى‌شود روش پختن آهک را یونانى‌ها از ایرانیان و رومیان از یونانى‌ها آموختند. از ملات آهک در پى‌سازى و کرسى‌چینى و دیوارسازى در بناهاى قدیمى بکار رفته است. امروزه نیز آهک یکى از مصالح مفید و موثر در ساختمان است. برخى سنگ‌هاى آهکى را در پوشش کف، ازاره، پله‌ها و نماها بکار مى‌برند و برخى براى ملات پخته شده و مصرف مى‌شوند.


کاشى
استفاده از کاشى براى تزئین و استحکام بخشیدن به بناها از دورهٔ سلجوقى آغاز شد و در قرون متمادى بویژه دوره تیمورى و صفوى به اوج خود رسید. کاشى نقش عمده‌اى در تزئین بناهاى دورهٔ اسلامى داشت.
خشت
از دیگر مصالح ساختمانى معمول در معمارى ایران خشت است. در دورهٔ اسلامى یا تمامى بنا از خشت بوده یا بخشى از دیوارها و بقیه از آجر بوده است. از بناهاى خشتى بدلیل مقاومت کم در مقابل عوامل طبیعی، چیز زیادى باقى نمانده است.

منبع:aftab.ir

شهر سازی مطابق سلیقه شخصی!

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • واقعاً چرا رژیم های غذایی موجب لاغری ماندگار نمی شوند!
  • اضطراب و نگراین و مدلهای معالجه آن(۴)
  • معرفی ۶ رمان با موضوع عاشقانه که باید بخوانید
  • استرس مزمن سوخت و ساز چربی را کند می سازد
  • افرادی که بطور ناگهانی و باشدت زیاد خشمگین می شوند
  • با این روش ها پاستا بخورید ولی چاق نشوید
  • شایع ترین علت درد قفسه سینه، بدلیل بیماری مری است
  • طریقه ی نگهداری بامبو در منزل
  • آیا شما هم دچار عدم تحمل لاکتوز(قند طبیعی شیر)هستید؟
  • تجاوز وحشیانه به دختر جوان در آسانسور
  • تاثیر جعفری در سلامت چشم
  • دلائل خشونت درخانواده ها و روش های کنترل آن
  • اپلیکیشن های اندرویدی،خوره جان باتری گوشی!
  • انعکاس کربلا و عاشورا در مثنوی معنوی و دیوان شمس مولانا
  • اختلاف طبقاتی،باعث ریزش بنای زندگی مشترک است
  • عسل بخورید تا دچار حمله قلبی نشوید!
  • طرز تهیه خوراک نخود فرنگی با روغن زیتون
  • اهمیت مصرف آهن در دوران بارداری
  • مهمتر از پول برای خوشبختی انسان چیست؟
  • دلیل لاغر نشدن با تمرینات بدنسازی
  • طرز تهیه کلوچه گوشتی
  • نظر محققان درباره ی غذا خوردن روبروی آینه!
  • زندگینامه و آثار شاه نعمت الله ولی
  • درمان بیمارها فقط با ورزش وبدون نیاز به بیمارستان
  • دیالوگ های ماندگار از فیلم های محبوب شما
  • خوردن با دست از آدابِ غذا خوردن در هند به شمار می‌آید
  • هنر مدیریت منزل توسط بانوان
  • پیش غذایی متفاوت با تخم مرغ
  • روش های تخریب دندان
  • ریزش مو بعلت کمبودکدام مواد غذایی و ویتامین هاست؟
  • محبوبترین ها
  • برنج چیست و عصاره سبوس برنج چه خواصی دارد؟
  • بال مرغ با سس سیر و عسل
  • روش های از بین بردن منافذ باز پوستی
  • طنز نوشته های کوتاه جدید
  • چند عادت صبحگاهی مفید در کاهش وزن
  • مهمترین چالشهای اجتماعی و فرهنگی امروز کشورمان
  • شیوه های حفظ و ماندگاری ناهنجاری تغذیه ای- بخش چهارم
  • خواص درمانی زرشک
  • تشویق کردن بچه ها از سوی والدین
  • چهل و پنج عامل چاقی و اضافه وزن
  • برای کسب موفقیت،هر روز ازخودتان بپرسید…
  • مدلهای علمی معالجه اضطراب سلامتی
  • زندگی نامه مایکل شوماخر
  • با پیتزا و سیب زمینی هم میتوان وزن کم کرد!
  • برترین قهرمانان و ورزشکاران ایرانی
  • ۲ مدل جواهرات زیبا و برند جهان
  • پوست دستان شما خبرمیدهد از سر درون
  • چه عواملی باعث قاعدگی نامنظم می شود؟
  • خرابی دندان ها با خوابیدن دهان باز
  • پیامدهای ازدواج فامیلی
  • تغییر و موفقیت با گام های کوچک و کودکانه شروع می شود!(۱)
  • وظایفی که یک پدر واقعی بعهده دارد
  • نقش پدران در پیشرفت مطالعه کودکان
  • غذاهای ضروری در وعده صبحانه!
  • فال حافظ از چه تاریخی در ایران رایج شد
  • آبشارهایی تماشایی و خیال انگیز در ایران
  • نکاتی ضروری برای زیبایی بیشتر
  • رفتار ساده ولی تعیین کننده در دیدار اول
  • عوارض خواب زیاد
  • فرایند کشف افکار بی فایده در اختلال افسردگی(۱۳)
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب