زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

 

زندگینامه

میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

در جوانی مانند اکثر شعرای آن زمان به هندوستان رفت و از مقربین دربار شاه جهان شد. در سال ۱۰۴۲ هجری قمری به کشمیر رفت و از آنجا به ایران بازگشت و به منصب ملک‌الشعرایی شاه عباس ثانی درآمد. در زمان پیری در باغ تکیه در اصفهان اقامت کرد و همواره عده‌ای از ارباب هنر گرد او جمع می‌شدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید.

شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعرایی داد.

صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست.

درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است.

آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

سبک و شیوهٔ صائب

صائب سبکی را به کمال رساند که چند سده پس از او سبک هندی نامیده شد.

او اسلوب معادله یا «مدعا مثل» را بیش از دیگر شاعران هم‌روزگارش به کار برده است.

نازکی خیال و لطافت اندیشه و مضمون سازی‌های ظریف و معنی‌های بیگانه و باریک در شعر وی دیده می‌شود.

ابیات غزل وی استقلال معنایی دارند و در یک غزل از چندین موضوع سخن گفته است.

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند.

از بیت‌های مشهور اوست:

پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند         گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت         در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست         اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک         چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش         صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

 

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند (صائب، صیادان معنی: ۶۴)

 

اشاره به زادگاه

 

صائب تبریزی در غزلیات خود به زادگاهش تبریز اشاره کرده است

 

ز خاک پاک تبریزست صائب مولد پاکم         از آن با عشقباز شمس تبریزی سخن دارم

صائب از خاک پاک تبریزست         هست سعدی گر از گل شیراز

 

نمونهٔ غزل‌ها

نمونه غزل پارسی

 

آب خضر و می شبانه یکی‌ست         مستی و عمر جاودانه یکی‌ست
بر دل ماست چشم، خوبان را         صد کمان‌دار را نشانه یکی‌ست
پیش آن چشم‌های خواب‌آلود         نالهٔ عاشق و فسانه یکی‌ست
پلهٔ دین و کفر چون میزان         دو نماید، ولی زبانه یکی‌ست
گر هزار است بلبل این باغ         همه را نغمه و ترانه یکی‌ست
پیش مرغ شکسته‌پر صائب         قفس و باغ و آشیانه یکی‌ست

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

نمونه غزل ترکی

مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله         زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین         ناله و آه ائتمه ده دل ایندی حیرانیز هله
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم         روز و شب بیز فرقتینله زار و نالانیز هله
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون         دستینی بوس ائیله دیک بیز اونلا شادانیز هله
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص         صائبا بیز جنت دلداره مهمانیز هله

اشعار صائب تبریزی در گنجور

 

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

اشعار صائب تبریزی در در گنج نما

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

منابع

کریمی، دکتر امیربانو. دویست و یک غزل صائب، انتشارات زوّار، چاپ سوّم، تهران، ۱۳۷۱
قهرمان، محمد. مجموعه رنگین گل (گزیده اشعار صائب تبریزی)، انتشارات سخن، چاپ اول، تهران، زمستان ۱۳۷۱
دائرهالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)

 

سایت ویکیپدیا

زندگینامه و آثار عمرخیام

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • ماهی تیلاپیلا با فواید و مضرات مخصوص خود
  • نان خشک مخصوص افراد چاق و دیابتی
  • از نمد،کهن ترین زیرانداز بخوانید!
  • قهر کردن والدین یک روش تنبیهی غلط می باشد
  • اس ام اس مخصوص تبریک فرا رسیدن روز پدر ۱۳۹۵
  • بیوگرافی آلکس فرگوسن و افتخارات او
  • ۵ معما ی تقویت مغز
  • زبان آموزی کودک مانرا چگونه تقویت کنیم؟(۶)
  • برنامه شماره ۶۶۴ گنج حضور
  • پیاده روی موثر در کاهش وزن چگونه باید باشد؟
  • لیونل مسی و راز های او
  • راههای افزایش اشتهای کودکان
  • نمیدانم از کجا و چطوری شروع کنم ؟
  • درمان دندان درد در بارداری
  • کدام دولت پول ما را به کاغذ پاره تبدیل کرد!
  • معالجه عزت نفس ضعیف-بخش دوم
  • اینهم سرنوشت پیشکسوتان هنر!
  • چگونه می توانیم صاحب مژه هایی بلند شویم
  • موسیقی درمانی
  • اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را جدی بگیرید
  • شیوه هایا استراتژیهای معالجه اضطراب اجتماعی-بخش پنجم
  • کیوی کاهنده کلسترول خون
  • تقویت اعتماد به نفس انگیزه می آورد
  • مواد غذایی برای تقویت روحیه!
  • بهترین و بدترین غذاها برای دیابتی ها
  • گیاهانی برای تازگی ریه
  • درمان باور منفی راجع به نگرانی که:«نگرانی خطرناک است»(۷)
  • روانشناسی عشق و ازدواج: سه جنبه عشق-بخش هفتم
  • مشکلات بلع غذا و رفع آن ها
  • اهمیت میوه در سلامت مادر و جنین
  • محبوبترین ها
  • پ ن پ
  • مکان قرارگیری تلویزیون،عامل مهم دکوراسیون
  • آشنایی با جشن بالماسکه و تاریخچه آن+تصاویر
  • علائم مزاحمت های جنسی درمحل کار
  • خواص دارویی و بی نظیر ذرت
  • افزایش احتمال سرطان با مصرف زیاد گوشت سرخ کرده و کبابی
  • مهارت های زندگی با نوجوان: نوجوان به چه چیزهایی نیاز دارد!(۹)
  • عواقب مقایسه و تبعیض بین فرزندان
  • شناخت و معالجه اختلال تغذیه ای-بخش نخست
  • غضنفر می ره رستوران می گه جوجه دارین؟
  • احساسات مردانه را بهتر بشناسید
  • دیدن با گوش بجای چشم
  • چرا مردان کمتر از زنان عمر میکنند؟!
  • استرس مزمن سوخت و ساز چربی را کند می سازد
  • ویژگی های انسان با شخصیت!
  • آیا شرایط و مضرات استفاده از شیشه شیر برای کودک را می دانید؟
  • علائم دندان درآوردن نوزاد را بشناسید
  • نکات طلایی در پخت کیک و شیرینی
  • زنجبیل خشک خوش طعم تر از زنجبیل تازه
  • بیوگرافی و اشعاری از مجتبی کاشانی متخلص به سالک
  • خشم و عواطف سرکوب شده ای که به سرطان ختم می شوند!
  • بیوگرافی سرمربی تیم ملی والیبال، رائول لوزانو
  • ارتباط جسورانه در سایه تکنیک تجسم سازی ذهنی!(۱۸)
  • زبان بدن خود را بپائید
  • بعد از جراحیهای لاغری باید این نکات را رعایت کنید
  • مواد غذایی عالی برای برنامه تغذیه ای کودکان
  • طرز تهیه کیک شکلاتی با دسر موز
  • مستحکم و آرام، هر بار یک قدم به جلو بردارید!
  • طرز تهیه بستنی یخی با میوه و پاستیل
  • برای پیشرفت کشور: باید زنان توانمند پرورش بدهیم،نه مردان گردن کلفت!
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب