زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

 

زندگینامه

میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

در جوانی مانند اکثر شعرای آن زمان به هندوستان رفت و از مقربین دربار شاه جهان شد. در سال ۱۰۴۲ هجری قمری به کشمیر رفت و از آنجا به ایران بازگشت و به منصب ملک‌الشعرایی شاه عباس ثانی درآمد. در زمان پیری در باغ تکیه در اصفهان اقامت کرد و همواره عده‌ای از ارباب هنر گرد او جمع می‌شدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید.

شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعرایی داد.

صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست.

درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است.

آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

سبک و شیوهٔ صائب

صائب سبکی را به کمال رساند که چند سده پس از او سبک هندی نامیده شد.

او اسلوب معادله یا «مدعا مثل» را بیش از دیگر شاعران هم‌روزگارش به کار برده است.

نازکی خیال و لطافت اندیشه و مضمون سازی‌های ظریف و معنی‌های بیگانه و باریک در شعر وی دیده می‌شود.

ابیات غزل وی استقلال معنایی دارند و در یک غزل از چندین موضوع سخن گفته است.

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند.

از بیت‌های مشهور اوست:

پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند         گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت         در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست         اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک         چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش         صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

 

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند (صائب، صیادان معنی: ۶۴)

 

اشاره به زادگاه

 

صائب تبریزی در غزلیات خود به زادگاهش تبریز اشاره کرده است

 

ز خاک پاک تبریزست صائب مولد پاکم         از آن با عشقباز شمس تبریزی سخن دارم

صائب از خاک پاک تبریزست         هست سعدی گر از گل شیراز

 

نمونهٔ غزل‌ها

نمونه غزل پارسی

 

آب خضر و می شبانه یکی‌ست         مستی و عمر جاودانه یکی‌ست
بر دل ماست چشم، خوبان را         صد کمان‌دار را نشانه یکی‌ست
پیش آن چشم‌های خواب‌آلود         نالهٔ عاشق و فسانه یکی‌ست
پلهٔ دین و کفر چون میزان         دو نماید، ولی زبانه یکی‌ست
گر هزار است بلبل این باغ         همه را نغمه و ترانه یکی‌ست
پیش مرغ شکسته‌پر صائب         قفس و باغ و آشیانه یکی‌ست

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

نمونه غزل ترکی

مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله         زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین         ناله و آه ائتمه ده دل ایندی حیرانیز هله
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم         روز و شب بیز فرقتینله زار و نالانیز هله
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون         دستینی بوس ائیله دیک بیز اونلا شادانیز هله
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص         صائبا بیز جنت دلداره مهمانیز هله

اشعار صائب تبریزی در گنجور

 

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

اشعار صائب تبریزی در در گنج نما

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

منابع

کریمی، دکتر امیربانو. دویست و یک غزل صائب، انتشارات زوّار، چاپ سوّم، تهران، ۱۳۷۱
قهرمان، محمد. مجموعه رنگین گل (گزیده اشعار صائب تبریزی)، انتشارات سخن، چاپ اول، تهران، زمستان ۱۳۷۱
دائرهالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)

 

سایت ویکیپدیا

زندگینامه و آثار عمرخیام

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • شنیسل مرغ به همراه آموزش نکات ضرری در پخت
  • تفسیر دیوان شمس و غزلیات حضرت مولانا(گنج حضور)-برنامه ۶۱۴
  • چرا با اینهمه عجله به محرک های نگرانی پاسخ میدهیم؟-بخش پنجم
  • ۸ نشانه که ثابت میکند با یک خودشیفته زندگی میکنید!
  • خصوصیات بسیار خطرناک یک فرد معتاد به مصرف شیشه!
  • رژیم غذایی خاص برای درمان سوزش سردل
  • راهنمایی های درست درباره ی خواب کودکتان
  • چرا همبرگر و نوشابه نباید باهم خورده شوند؟
  • بیوگرافی لودویگ بتهوون،آهنگساز معروف
  • طنز تفاوت زن و مرد
  • اعتیاد به خرید چیزیست که شاید شما هم دچار شده باشید
  • شناخت و معالجه کمالگرایی-بخش نخست
  • تاثیر بزرگی پستان ها در ابتلا به سرطان سینه
  • قبل از اینکه لباس دکلته بپوشید،بخوانید!
  • مشکلات یادداشت برداری از برنامه تغذیه روزانه
  • سلامت روانی کودکان چقدر برای والدین اهمیت دارد؟
  • اصول آموزشی و تربیتی کودکان یک تا ۲ ساله(۱۰)
  • تاثیرات کلر استخر بر پوست و مو
  • خواص سبوس و نان سبوس دار
  • خوردن بال و گردن مرغ بدون عارضه نیست
  • پایین آمدن سن اولین رابطه جنسی
  • توصیه های مهم برای روزه داران گرامی در ماه رمضان
  • سردردی که با خوردن این غذا ها عارض تان می شود
  • بستنی های خانگی با طعم های مختلف را تجربه کنید
  • ترشحات زیاد واژن
  • کنترل دیابت با برخی مواد غذایی مفید
  • اعتماد به نفس نوزادان را چطوری پرورش بدهیم؟(۸)
  • مراسم عروس بران در فرهنگ سنتی کشورمان
  • سرکه سیب بدون «مادر سرکه» خاصیت ندارد
  • استانداردهای چهره زیبا
  • محبوبترین ها
  • مدلهای علمی – کاربردی معالجه حمله پانیک
  • تست شخصیت و روابط زناشویی از روی کف دست
  • معمای المپیادی شلیک تیر به هدف
  • جای خالی حمید صفت در نمایش لامبورگینی
  • تنبیه بدنی کودک روش کارآمدی در تربیت نیست
  • زنجبیل خشک خوش طعم تر از زنجبیل تازه
  • سبزیجات ضد سرطانی را بشناسید و بخورید
  • رازهای 100 ساله شدن شما!
  • آلبالو پلو با مرغ و کوفته ریزه
  • ممنوعیت و محدودیت رژیم غذایی منجر به چاقی می شود؟
  • لقمه بادمجان و پنیر،یک پیش غذای آسان و باکلاس
  • دانلود کتاب چگونه چاق شویم
  • نان خشک مخصوص افراد چاق و دیابتی
  • حساسیت بیش از حد به نشانه های مرضی توسط افراد دارای اضطراب سلامتی(۵)
  • تبریک سال نو با متونی زیبا و ادبی
  • روانشناسی تیپ های مختلف لباس پوشیدن
  • درسی از آزمایشگاه توماس ادیسون
  • زندگینامه استیون هاوکینگ،فیزیکدان و کیهان شناس
  • حرکات اسکات و نکات مهم برای شکل دادن باسن و ران
  • باورهای راست و دروغ در باره ازدواج(۱۰)
  • جوانان به ارتقای پایگاه اجتماعی خود بیشتر از ازدواج تمایل دارند
  • الگوهای تفکر شرطی شده یا تحریف های ذهنی(۹)
  • نکات مهم برای مقابله با ناامیدی!
  • آجیل ضد سرطان درجبهه نخست مبارزه با سرطان پروستات
  • ضررات نگهداری حیوانات خانگی برای کودکان
  • دانستنی های ضروری درباره خواب سالمندان
  • الگوی تفکر شخصی سازی و اضطراب اجتماعی!(18)
  • زندگینامه شیخ اجل ابومحمد مصلح سعدی شیرازی
  • نشانه هایی از وجود خداوند
  • اضطراب ناخوشایند است اما خطرناک نیست
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب