زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

 

زندگینامه

میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

در جوانی مانند اکثر شعرای آن زمان به هندوستان رفت و از مقربین دربار شاه جهان شد. در سال ۱۰۴۲ هجری قمری به کشمیر رفت و از آنجا به ایران بازگشت و به منصب ملک‌الشعرایی شاه عباس ثانی درآمد. در زمان پیری در باغ تکیه در اصفهان اقامت کرد و همواره عده‌ای از ارباب هنر گرد او جمع می‌شدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید.

شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعرایی داد.

صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست.

درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است.

آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

سبک و شیوهٔ صائب

صائب سبکی را به کمال رساند که چند سده پس از او سبک هندی نامیده شد.

او اسلوب معادله یا «مدعا مثل» را بیش از دیگر شاعران هم‌روزگارش به کار برده است.

نازکی خیال و لطافت اندیشه و مضمون سازی‌های ظریف و معنی‌های بیگانه و باریک در شعر وی دیده می‌شود.

ابیات غزل وی استقلال معنایی دارند و در یک غزل از چندین موضوع سخن گفته است.

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند.

از بیت‌های مشهور اوست:

پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند         گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت         در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست         اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک         چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش         صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

 

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند (صائب، صیادان معنی: ۶۴)

 

اشاره به زادگاه

 

صائب تبریزی در غزلیات خود به زادگاهش تبریز اشاره کرده است

 

ز خاک پاک تبریزست صائب مولد پاکم         از آن با عشقباز شمس تبریزی سخن دارم

صائب از خاک پاک تبریزست         هست سعدی گر از گل شیراز

 

نمونهٔ غزل‌ها

نمونه غزل پارسی

 

آب خضر و می شبانه یکی‌ست         مستی و عمر جاودانه یکی‌ست
بر دل ماست چشم، خوبان را         صد کمان‌دار را نشانه یکی‌ست
پیش آن چشم‌های خواب‌آلود         نالهٔ عاشق و فسانه یکی‌ست
پلهٔ دین و کفر چون میزان         دو نماید، ولی زبانه یکی‌ست
گر هزار است بلبل این باغ         همه را نغمه و ترانه یکی‌ست
پیش مرغ شکسته‌پر صائب         قفس و باغ و آشیانه یکی‌ست

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

نمونه غزل ترکی

مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله         زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین         ناله و آه ائتمه ده دل ایندی حیرانیز هله
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم         روز و شب بیز فرقتینله زار و نالانیز هله
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون         دستینی بوس ائیله دیک بیز اونلا شادانیز هله
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص         صائبا بیز جنت دلداره مهمانیز هله

اشعار صائب تبریزی در گنجور

 

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

اشعار صائب تبریزی در در گنج نما

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

منابع

کریمی، دکتر امیربانو. دویست و یک غزل صائب، انتشارات زوّار، چاپ سوّم، تهران، ۱۳۷۱
قهرمان، محمد. مجموعه رنگین گل (گزیده اشعار صائب تبریزی)، انتشارات سخن، چاپ اول، تهران، زمستان ۱۳۷۱
دائرهالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)

 

سایت ویکیپدیا

زندگینامه و آثار عمرخیام

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • کارهای جزئی که عامل چاقیست!
  • تاثیر ورزش بر سلامت روده ها
  • یک مدل باید دارای چه خصوصیاتی باشد؟
  • چطوری میتوانید مانع تداوم اتفاقات ناگوار بشوید
  • قاعده ی استفاده از رنگ نارنجی در دکوراسیون
  • کفش های مد روز بهاری و تابستانی برای آقایان
  • شایعه ی ممنوع التصویر شدن مهناز افشار
  • نقش پدران در پیشرفت مطالعه کودکان
  • چرا نباید غذا را بو کشید؟
  • مجوز سقط جنین چه زمانی صادر می شود؟
  • برای شفافیت پوست و روشنایی چشم،خرمالو بخورید
  • در دعوای بین کودکان،چطوری عمل کنیم؟
  • نشانه های گردش خون ضعیف در بدن
  • چند استراتژی مهم کاهش وزن
  • تست های روانشناسی شخصیت چقدر قابل اعتمادند؟
  • دونالد ترامپ انتخاب توده های خشمگین و ناراضی!
  • برنامه شماره ۶۰۸ گنج حضور،تفسیرمثنوی معنوی و دیوان غزلیات مولانا
  • پرخوری احساسی را چطوری بشناسیم و کنترل کنیم؟
  • آهسته خوردن واقعاً به کاهش وزن کمک می کند
  • خواص آویشن برای پوست
  • طنز نوشته های جالب و خنده دار
  • اضطراب اجتماعی ناشی از الگوی تفکر برچسب زدن (۲۲)
  • چطوری به یک دونده نیرومند تبدیل شوید!
  • ورزش کبدی یا زو،تعریف آن و قوانین بازی در کبدی
  • شعر طنز-می رن مهمونا از اونا فقط …
  • بدون کراوات و پاپیون هم میتوان شیک به نظر رسید
  • اینهم سرنوشت پیشکسوتان هنر!
  • عرق سرد و سرگیجه از چه بیماری خبر میدهند؟
  • برنامه شماره ۵۸۷ گنج حضور،تفسیرغزل شماره ۲۷۱۳
  • میوه کرن بری چه خواصی دارد؟
  • محبوبترین ها
  • با برنامه غذایی یک روزه مادران باردار آشنا شوید
  • تاریخچه ی ورزش هندبال
  • منشا سوزش سردل و درمان های طبیعی آن
  • حرکات اصلاحی برای افتادگی شانه
  • اختلال دو قطبی و علائم و نشانه های مبتلایان
  • سهراب سپهری فقط یک شاعر نبود!
  • اضطراب سلامتی و چگونگی رهایی از تمرکز روی نشانه های بیماری(۱۰)
  • بشنوید از فواید بسیار شکلات سیاه
  • در شرایط بروز گرد و غبار چکار کنیم
  • طرز تهیه ترشی مخلوط
  • هنگام خانه تکانی هم لاغر کنید
  • کاهش وزن و حفظ وزن در سن ۵۰ سالگی
  • چطوری میتوانید بعد از کاهش وزن، آنرا ثابت نگهدارید.
  • مشارکت دادن کودک خردسال در کارهای روزمره!(۱۵)
  • ازدواج برای مردان مفیدتر است
  • هر توده ای در سینه،تومور سرطانی نیست!
  • رفتارهای پرهیز و ایمنی سبب ماندگاری اضطراب سلامتی می شود(۹)
  • مهارت هایی برای اسباب کشی آسان
  • با شعار برندهای مختلف آشنا شوید
  • طرز تهیه سالاد شوید و سیب‌زمینی با ترکیب لوبیا چیتی
  • فوتبال نخستین بار در شرق انگلستان پاگرفت
  • داستان چرچیل:دوستانت را نزدیک خودت نگه دار و دشمنانت را نزدیکتر!
  • شکلات و تاثیر عجیب آن در مغز و افکار
  • رشته‌ ورزشی مناسب بانوان
  • ترس از ارتفاع یا بلندی هراسی
  • قدم به قدم تهیه ی قهوه ترک
  • درمان دندان درد در بارداری
  • ملون درمان کننده سرطان و سلامت قلب
  • خیریه محک
  • آکوا ژیمناستیک مناسب ترین ورزش دوران بارداری
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب