زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

 

زندگینامه

میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

در جوانی مانند اکثر شعرای آن زمان به هندوستان رفت و از مقربین دربار شاه جهان شد. در سال ۱۰۴۲ هجری قمری به کشمیر رفت و از آنجا به ایران بازگشت و به منصب ملک‌الشعرایی شاه عباس ثانی درآمد. در زمان پیری در باغ تکیه در اصفهان اقامت کرد و همواره عده‌ای از ارباب هنر گرد او جمع می‌شدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید.

شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعرایی داد.

صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست.

درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است.

آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

سبک و شیوهٔ صائب

صائب سبکی را به کمال رساند که چند سده پس از او سبک هندی نامیده شد.

او اسلوب معادله یا «مدعا مثل» را بیش از دیگر شاعران هم‌روزگارش به کار برده است.

نازکی خیال و لطافت اندیشه و مضمون سازی‌های ظریف و معنی‌های بیگانه و باریک در شعر وی دیده می‌شود.

ابیات غزل وی استقلال معنایی دارند و در یک غزل از چندین موضوع سخن گفته است.

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند.

از بیت‌های مشهور اوست:

پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند         گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت         در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست         اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک         چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش         صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

 

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند (صائب، صیادان معنی: ۶۴)

 

اشاره به زادگاه

 

صائب تبریزی در غزلیات خود به زادگاهش تبریز اشاره کرده است

 

ز خاک پاک تبریزست صائب مولد پاکم         از آن با عشقباز شمس تبریزی سخن دارم

صائب از خاک پاک تبریزست         هست سعدی گر از گل شیراز

 

نمونهٔ غزل‌ها

نمونه غزل پارسی

 

آب خضر و می شبانه یکی‌ست         مستی و عمر جاودانه یکی‌ست
بر دل ماست چشم، خوبان را         صد کمان‌دار را نشانه یکی‌ست
پیش آن چشم‌های خواب‌آلود         نالهٔ عاشق و فسانه یکی‌ست
پلهٔ دین و کفر چون میزان         دو نماید، ولی زبانه یکی‌ست
گر هزار است بلبل این باغ         همه را نغمه و ترانه یکی‌ست
پیش مرغ شکسته‌پر صائب         قفس و باغ و آشیانه یکی‌ست

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

نمونه غزل ترکی

مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله         زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین         ناله و آه ائتمه ده دل ایندی حیرانیز هله
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم         روز و شب بیز فرقتینله زار و نالانیز هله
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون         دستینی بوس ائیله دیک بیز اونلا شادانیز هله
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص         صائبا بیز جنت دلداره مهمانیز هله

اشعار صائب تبریزی در گنجور

 

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

اشعار صائب تبریزی در در گنج نما

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

منابع

کریمی، دکتر امیربانو. دویست و یک غزل صائب، انتشارات زوّار، چاپ سوّم، تهران، ۱۳۷۱
قهرمان، محمد. مجموعه رنگین گل (گزیده اشعار صائب تبریزی)، انتشارات سخن، چاپ اول، تهران، زمستان ۱۳۷۱
دائرهالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)

 

سایت ویکیپدیا

زندگینامه و آثار عمرخیام

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • علت و ریسک فاکتورهای ابتلا به اختلال دو قطبی-بخش سوم
  • نقش مادر در سخنوری کودک
  • طرز تهیه ی شربت شیره انگور
  • اثرات ورزش در دوران یائسگی
  • ۵ گزینه نهایی اکران نوروزی سینماها
  • زیبایی با ماسک های لب کلاژنی
  • طرزتهیه مسقطی یا راحت الحلقوم مخصوص عید
  • چطور با نوجوانمان که سیگاری شده، رفتار کنیم؟
  • این حرکات ورزشی سن واقعی تان را مشخص می سازد
  • طرز تهیه دال عدس
  • غضنفر می ره رستوران می گه جوجه دارین؟
  • درسی از آزمایشگاه توماس ادیسون
  • مصرف نان سبب اضافه وزن نمی شود
  • داروهای ضد افسردگی
  • چطوری میتوانید مانع تداوم اتفاقات ناگوار بشوید
  • ایا واقعاً مردان زنان چاق را دوست دارند؟!!!
  • طرفندهای ۶ + ۴ برای لاغری بدون رژیم
  • حرکاتی ساده برای سفت کردن عضلات شکم
  • درمان عفونت کلیه بوسیله نسخه های گیاهی
  • طرزتهیه خوراک مرغ با سس مول
  • کتاب خود درمانی با آب اثر فریدون باتمانقلیچ
  • ربط دوقلوزایی به سن چیست؟
  • ساندویج مرغ با ترکیب سبزی تازه ترخون
  • طعم دار کردن و برطرف کردن بوی بد گوشت مرغ و گوسفند
  • شخصیت وراثتی آیا وجود خارجی دارد؟
  • اضطراب و انواع آن را بشناسید
  • برنامه شماره ۶۰۶ گنج حضور تفسیر مثنوی معنوی مولانا
  • رهایی از بوی بد فاضلاب در خانه
  • طرز تهیه ی پنکیک آلمانی خوشمزه
  • طبقه بندی جدید از آقایون(جنس مذکر)
  • محبوبترین ها
  • ساعت های مد روز زنانه
  • بلاتکلیفی ایرانی ها در مد لباس
  • طرز تهیه ساندویچ زبان
  • ترفندهای شیک پوشی برای شما که بدن سیبی شکل دارید!
  • چربی های پهلو چالشی برای لاغری
  • ذخیره شدن چربی ها نتیجه عملیات هوشمندانه بدن برای بقاء انسان است
  • سوپ های چربی سوز (رژیمی)
  • آشنایی با جشن بالماسکه و تاریخچه آن+تصاویر
  • انتخاب و خرید مبل با این نکات مهم
  • موضوعاتی که نباید از نامزدتان پنهان کنید،کدامند؟
  • آیا شرایط و مضرات استفاده از شیشه شیر برای کودک را می دانید؟
  • برنامه شماره ۶۸۸ گنج حضور
  • بین فرم صورت شما و زیورآلات رابطه عجیبی وجود دارد؟
  • حمله پانیک؛ ساختن و نگهداشتن تفکر متعادل و جدید(۲۰)
  • کاربرد های جالب لیموترش در خانه
  • کیفیت توجه مفید و ثمربخش به نوجوان
  • اس ام اس های خنده دار و حمام های داری لیف دیواری!!
  • معجزه ی عسل در درمان ریزش مو
  • پیش غذای لذیذ برای میهمان عزیز
  • قصه خیانت به همسر بعلت ضعف اعتماد به نفس!
  • نشانه های افسردگی پنهان کدامند؟
  • کره ی محلی یا پاستوریزه؟!
  • بزرگی شکم مساوی با کوچک شدن مغز می باشد
  • علائم اختلال اضطرابی یا دلشوره عمومی از زبان خود مبتلایان
  • طرز تهیه کوکو با تره فرنگی
  • درجه اعتیاد به موبایل بازی خود را تست کنید
  • لوبیا سبز سرشار از فیبر و کم کالری
  • خواص هرکدام از شیر برای مزاج های مختلف
  • معرفی سبک ایندی راک
  • دسر عربی عیش السرایا مخصوص ماه مبارک رمضان
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب