زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

 

زندگینامه

میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

در جوانی مانند اکثر شعرای آن زمان به هندوستان رفت و از مقربین دربار شاه جهان شد. در سال ۱۰۴۲ هجری قمری به کشمیر رفت و از آنجا به ایران بازگشت و به منصب ملک‌الشعرایی شاه عباس ثانی درآمد. در زمان پیری در باغ تکیه در اصفهان اقامت کرد و همواره عده‌ای از ارباب هنر گرد او جمع می‌شدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید.

شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعرایی داد.

صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست.

درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است.

آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

سبک و شیوهٔ صائب

صائب سبکی را به کمال رساند که چند سده پس از او سبک هندی نامیده شد.

او اسلوب معادله یا «مدعا مثل» را بیش از دیگر شاعران هم‌روزگارش به کار برده است.

نازکی خیال و لطافت اندیشه و مضمون سازی‌های ظریف و معنی‌های بیگانه و باریک در شعر وی دیده می‌شود.

ابیات غزل وی استقلال معنایی دارند و در یک غزل از چندین موضوع سخن گفته است.

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند.

از بیت‌های مشهور اوست:

پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند         گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت         در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست         اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک         چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش         صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

 

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند (صائب، صیادان معنی: ۶۴)

 

اشاره به زادگاه

 

صائب تبریزی در غزلیات خود به زادگاهش تبریز اشاره کرده است

 

ز خاک پاک تبریزست صائب مولد پاکم         از آن با عشقباز شمس تبریزی سخن دارم

صائب از خاک پاک تبریزست         هست سعدی گر از گل شیراز

 

نمونهٔ غزل‌ها

نمونه غزل پارسی

 

آب خضر و می شبانه یکی‌ست         مستی و عمر جاودانه یکی‌ست
بر دل ماست چشم، خوبان را         صد کمان‌دار را نشانه یکی‌ست
پیش آن چشم‌های خواب‌آلود         نالهٔ عاشق و فسانه یکی‌ست
پلهٔ دین و کفر چون میزان         دو نماید، ولی زبانه یکی‌ست
گر هزار است بلبل این باغ         همه را نغمه و ترانه یکی‌ست
پیش مرغ شکسته‌پر صائب         قفس و باغ و آشیانه یکی‌ست

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

نمونه غزل ترکی

مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله         زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین         ناله و آه ائتمه ده دل ایندی حیرانیز هله
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم         روز و شب بیز فرقتینله زار و نالانیز هله
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون         دستینی بوس ائیله دیک بیز اونلا شادانیز هله
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص         صائبا بیز جنت دلداره مهمانیز هله

اشعار صائب تبریزی در گنجور

 

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

اشعار صائب تبریزی در در گنج نما

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

منابع

کریمی، دکتر امیربانو. دویست و یک غزل صائب، انتشارات زوّار، چاپ سوّم، تهران، ۱۳۷۱
قهرمان، محمد. مجموعه رنگین گل (گزیده اشعار صائب تبریزی)، انتشارات سخن، چاپ اول، تهران، زمستان ۱۳۷۱
دائرهالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)

 

سایت ویکیپدیا

زندگینامه و آثار عمرخیام

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • دستور تهیه ی سالاد پانزانلا
  • آیا ریواس یا کرفس صورتی خوردی؟
  • طرز تهیه رب انار
  • قبل و بعد از شروع تمرینات ورزشی چه غذاهایی را بخوریم؟
  • تصاویر و بیوگرافی رضا رشیدپور
  • تاثیر تکنولوژی روی سلامت ذهنی انسان
  • روشهای نگهداری مناسب از حیوانات در فضای داخل آپارتمان
  • انتخاب رنگ رژ لب بر اساس تُن پوستتان
  • سندروم سیندرلا و آثار مخربش برجوانان
  • مهارت های زندگی با نوجوان: نوجوان به چه چیزهایی نیاز دارد!(۹)
  • افکار و آموخته های اشتباه خود در باره پولدارشدن را دور بریزید
  • راز ارتقای شغلی را کشف کنید
  • خاصیت جالب لوبیای سفید
  • توصیه ها و فنون لاغری با شنا
  • تاثیرات ورزش در جنبه های مختلف زندگی
  • مناسب ترین ورزش ها درهنگام عادت ماهیانه
  • مواد غذایی مخصوص هوش
  • تومور مغزی چه علائم و نشانه هایی دارد؟
  • سس باربیکیو مخصوص کباب
  • تست شخصیت و روابط زناشویی از روی کف دست
  • فواید کره بادام زمینی
  • خود کشی نوجوانان، سراشیبی سقوط نسل آینده
  • بیوگرافی سردار آزمون بازیکن ملی پوش فوتبال
  • خواص کلم چینی
  • روز عشق ایرانی یا ولنتاین ایرانی
  • روش های اصلاح صورت راحت و سریع برای آقایان!
  • آیا شما هم اضطراب سلامتی دارید؟
  • ایمپلنت های دندانی( implant )چه موقعی مناسب است؟
  • شربت لیموناد خوش طعم و خوش رنگ
  • گام های معالجه افسردگی : تاکید و تجسم سازی ذهنی(۲۱)
  • محبوبترین ها
  • راهکارهایی برای شما که مستعد ابتلا به هموروئید (بواسیر) هستید
  • فواید ورزش شنا بر بدن
  • از بزرگترین چرخ و فلک دنیا در نیویورک بخوانید!
  • مسئله کهنه ولی حل نشده؛ علم بهتر است یا ثروت؟
  • پیتزای رژیمی و لاغری
  • سی دی لاغری دائمی: بدون رژیم و بدون گرسنگی
  • کرم پودر مناسب برای فصل بهار
  • علل علمی پیچیدگی مغز انسان
  • طرز تهیه تارت گوجه و کدو
  • آسیب دیدگی های ناشی از پیاده روی
  • برقراری رابطه جنسی در خواب یا سکسومنیا
  • ورزش مهمترین درمان افسردگی و اضطراب
  • همه چیز در باره رشته ورزشی واترپلو
  • گام هایی بسوی معالجه فقدان؛ احساس گناه و تقصیر(۱۱)
  • طرز تهیه نسکافه رژیمی
  • طرز پخت خوراک تخم مرغ و اسفناج برای کودکان
  • راهکارهای مهم تغذیه ای برای ثابت نگه داشتن وزنتان
  • بودجه سال ۹۵ سازمان تامین اجتماعی معادل یک سوم بودجه کشور است
  • غذای تکمیلی برای کودکان کم وزن
  • عادت های تغذیه ای تاریخ گذشته
  • چرا ناگهان دچار کاهش وزن شده ام؟
  • چکاپ های پزشکی ضروری برای مردان
  • واقعاً چرا فرزندان ما روز به روز چاق تر می شوند؟
  • راههای کاملا اثر گذار برای مثبت اندیشی در زندگی
  • طرز تهیه ی دسر کرم چاکلت
  • طرز تهیه ی ساندویچ پنیر کبابی
  • بهترین مدت برای دوران نامزدی را چقدر می‌دانید
  • لهمجون،پیتزای ترکی
  • طرز تهیه ی تارت انجیر،دسر خوشمزه ی فرانسوی
  • تورم به بازار کلیه رسید؛ ۴۵ میلیون ناقابل
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب