زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

 

زندگینامه

میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند، و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

در جوانی مانند اکثر شعرای آن زمان به هندوستان رفت و از مقربین دربار شاه جهان شد. در سال ۱۰۴۲ هجری قمری به کشمیر رفت و از آنجا به ایران بازگشت و به منصب ملک‌الشعرایی شاه عباس ثانی درآمد. در زمان پیری در باغ تکیه در اصفهان اقامت کرد و همواره عده‌ای از ارباب هنر گرد او جمع می‌شدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید.

شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعرایی داد.

صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست.

درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است.

آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

 

سبک و شیوهٔ صائب

صائب سبکی را به کمال رساند که چند سده پس از او سبک هندی نامیده شد.

او اسلوب معادله یا «مدعا مثل» را بیش از دیگر شاعران هم‌روزگارش به کار برده است.

نازکی خیال و لطافت اندیشه و مضمون سازی‌های ظریف و معنی‌های بیگانه و باریک در شعر وی دیده می‌شود.

ابیات غزل وی استقلال معنایی دارند و در یک غزل از چندین موضوع سخن گفته است.

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند.

از بیت‌های مشهور اوست:

پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند         گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت         در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست         اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک         چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش         صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

 

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند (صائب، صیادان معنی: ۶۴)

 

اشاره به زادگاه

 

صائب تبریزی در غزلیات خود به زادگاهش تبریز اشاره کرده است

 

ز خاک پاک تبریزست صائب مولد پاکم         از آن با عشقباز شمس تبریزی سخن دارم

صائب از خاک پاک تبریزست         هست سعدی گر از گل شیراز

 

نمونهٔ غزل‌ها

نمونه غزل پارسی

 

آب خضر و می شبانه یکی‌ست         مستی و عمر جاودانه یکی‌ست
بر دل ماست چشم، خوبان را         صد کمان‌دار را نشانه یکی‌ست
پیش آن چشم‌های خواب‌آلود         نالهٔ عاشق و فسانه یکی‌ست
پلهٔ دین و کفر چون میزان         دو نماید، ولی زبانه یکی‌ست
گر هزار است بلبل این باغ         همه را نغمه و ترانه یکی‌ست
پیش مرغ شکسته‌پر صائب         قفس و باغ و آشیانه یکی‌ست

زندگینامه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی

نمونه غزل ترکی

مین دل محزونیله بیر تازه قربانیز هله         زخم تیر غمزه مستینله بیجانیز هله
اولمادان غم چکمه ریز دور زمانیندان سنین         ناله و آه ائتمه ده دل ایندی حیرانیز هله
لطف ائدرسن، گر چه سن اغیاره هر دم دوستیم         روز و شب بیز فرقتینله زار و نالانیز هله
عید وصلینه مشرف اولمادان اغیار دون         دستینی بوس ائیله دیک بیز اونلا شادانیز هله
دام دوزخ ایچره اغیار اولماسین اصلاً خلاص         صائبا بیز جنت دلداره مهمانیز هله

اشعار صائب تبریزی در گنجور

 

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

اشعار صائب تبریزی در در گنج نما

میرزا محمد علی صائب تبریزی‬‎

منابع

کریمی، دکتر امیربانو. دویست و یک غزل صائب، انتشارات زوّار، چاپ سوّم، تهران، ۱۳۷۱
قهرمان، محمد. مجموعه رنگین گل (گزیده اشعار صائب تبریزی)، انتشارات سخن، چاپ اول، تهران، زمستان ۱۳۷۱
دائرهالمعارف فارسی (به سرپرستی غلامحسین مصاحب)

 

سایت ویکیپدیا

زندگینامه و آثار عمرخیام

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • بخارسیگار الکترونیکی ریه را مسموم می کند
  • بیماران دیابتی و ورزش های مناسب آنان
  • وقتی همسرتان عادت ماهیانه است…
  • دلایل زیان آور برای تغذیه
  • سنگ تراشی و چوب تراشی هنری به قدمت تاریخ
  • رانندگی احتمال ابتلا به زوال عقل را کاهش می دهد
  • آیا شما هم رویای شفاف یا لوسید دریم می بینید؟
  • داروهای افزایش دهنده هورمون جنسی تستوسترون و استروژن
  • طرز تهیه ی اونیون باجی غذای هندی
  • دانلود کتاب راهنمای اختلالات خواب در زنان
  • هفت عملی که معادل خیانت به همسر می باشد
  • کلید طلایی سوم لاغری دایمی بدون رژیم و گرسنگی
  • ذخیره شدن چربی ها نتیجه عملیات هوشمندانه بدن برای بقاء انسان است
  • سرطان مثانه و عوامل ایجاد کننده آن
  • علائم خطرناکی که نشانگر بیماری چشم است
  • رعایت این نکات خانم ها را شیفته شما میکند!
  • هوس هایی که نشانه بیماری هستند!
  • آشنایی با ساز قیچک
  • آشنایی با هنر زیبای خامه دوزی
  • خواص روغن زیتون برای سلامتی انسان
  • روشی برای گرفتن تلخی زیتون
  • نوشیدنی مفید برای شلی شکم بانوان
  • بدجوری هوس خوردن به سرم زده!
  • طرز تهیه سوپ پاستا و عدس
  • از ازدواج فقط لذت و خوشی مطالبه نکنید
  • تری گلیسیرید چیست و شیوه درمان آن
  • صورت خود را با چند تمرین ساده تپل سازید
  • ویژگی ها و عوامل موفقیت برخی برندها
  • خواص درمانی و غذایی خاکشی یا خاکشیر
  • اشتباهات رایج شما چیدمان داخلی و دکوراسیون
  • محبوبترین ها
  • نامزدان اسکار فیلم کوتاه
  • آموزش پخت پلو عربی
  • چطوری تفکرات بی فایده حمله پانیک را کشف کنیم!(۹)
  • لاغری پایین تنه با چند تمرین آسان در منزل
  • باورغلط چه تاثیری بر روی لاغری و خوش اندامی دارند؟
  • رویکرد برنامه ریزی معکوس چگونه عمل میکند؟
  • آشنایی با بیماری آنوکسی و علائم آن
  • سه نیروی جادویی لاغری
  • سفری به پایتخت اینترنت جهان
  • پوستی بی عیب و نقص با آب خیار!
  • مراسم خاکسپاری و آیین‌های سوگواری درمیان اقوام مختلف
  • ۱۳ شیوه آزادسازی هورمون سروتونین ضد افسردگی
  • روش های ساده جذب انرژی مثبت دیگران!
  • طرز تهیه ی سوپ پاستا و نخود
  • پس از دچار شدن به هوس!(۳)
  • جلوگیری از پوکی استخوان
  • این جملات را به همسرتان نگویید
  • آلبالو با دهها خاصیت مفید برای بدن شما
  • آلبالو شیپور اشتهای کاذب را خاموش میکند
  • توغچه کازاز ملکه زیبایی ترکیه و یک سئوال شرعی
  • ماجرای عاشق شدن لاله و ستاره اسکندری
  • چگونه می توانیم صاحب مژه هایی بلند شویم
  • با روش های مختلف دفع موهای زاید و اپیلاسیون بدن آشنا شوید
  • ورزش کردن ممنوع شد،‌مخصوصا زومبا!
  • فرم دهی به باسن با ۴ تمرین ۱۰ دقیقه ای!!
  • تیر اندازی از عصر حجر تا کنون
  • آشنایی با خواص دارویی و غذایی قارچ
  • معرفی قرص ایمی پرامین
  • اینترنت و فضای مجازی فرصتی برای کسب درآمد
  • روشهای درمان واریس
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب