تهدید امنیتی بالقوه سدهای پر از آب کشور

احتمال وقوع زلزله القایی و آسیبهای زیست محیطی احداث یک سد، به نوعی می تواند در طول یک جنگ مورد سوء استفاده دشمن قرار بگیرد

تهدید امنیتی در تاسیسات سدها

احداث تاسیسات مهمی مانند سدها که روند رو به رشدی را در دهه های اخیر در کشور نشان می دهد،

باید در چارچوب مطالعات آمایش سرزمین انجام پذیرد،

زیرا در این چارچوب مطالعات دفاعی یکی از اولویت های مهم وپیش فرض است،

به طور مثال: در کشورهای اروپایی مفهوم آمایش سرزمین ابتدا مفهوم دفاعی دارد

و سپس مفهوم توسعه ای، و موضوع سد و زیر ساخت های کلیدی، قبل از طراحی و ساخت

در کمیته های نظامی و دفاعی مطرح می شود و پس از بررسی لازم و اعمال ملاحظات

دفاعی و امنیتی نسبت به ساخت آنها اقدام می گردد. با توجه به نکات فوق

و علاوه بر آن تهدیدات آشکار و پنهان کشورهای جنگ طلب و در راس آنها امریکا

و تجربه جنگهای منطقه اعم از جنگ عراق، یوگسلاوی سابق و سایر کشورهای جهان

و استفاده کشورهای متجاوز از تئوری واردن بازنگری و مطالعه مجدد ملاحظات

دفاعی و امنیتی تاسیسات مهمی مانند سدهای احداث شده در کشور

و یا در دست احداث ضروری و حیاتی است؛ امری که به نظر می رسد در کشور ما

تا کنون به آن اهمیت در خور توجهی داده نشده لذا باید جهت اتخاذ سیاست های جدید دفاعی،

امنیتی و حفظ هوشیاری در برابر تهدیدات و توطئه های دشمن در

حفاظت از مراکز ثقل و تاسیسات زیربنایی کشور به دو نکته مهم توجه کرد:

اول عقب ماندگی عمده در پدافند غیر عامل در کشور که باید به آن توجه شود

و دوم توجه به پدافند غیر عامل طرح های در حال اجرا.

(جلالی، غلامرضا، رییس سازمان پدافند غیر عامل کشور، حیات، چهارشنبه ۴ / ۷ / ۱۳۸۶)

مطرح بودن مسائل یادشده در فوق همراه با احتمال وقوع زلزله القایی و آسیبهای زیست محیطی

احداث یک سد، به نوعی می تواند در طول یک جنگ مورد سوء استفاده دشمن

قرار گرفته و برای فریب افکار عمومی و متهم نشدن به زیرپا گذاشتن قوانین

و مقررات بین المللی در عدم حمله به تاسیسات حیاتی کشور مورد تهاجم

به دلیل منتفع شدن غیر نظامیان از این تاسیسات، »هرگونه مسمومیت آب و تغییرات

زیست محیطی وحتی تخریب سد را ناشی از عوامل طبیعی، سازه ناپایدار و…

« عنوان نماید و این مسئله زنگ(عاشوری، اسماعیل، سدها و اثرات تخریبی

آن بر روی محیط زیست و انسان دانشگاه سمنان، دانشکده مهندسی، گروه عمران)

خطری است که باید مورد توجه کارگزاران پدافند غیر عامل و چاره اندیشی ویژه قرار گیرد

تا افکار عمومی در سطح بین المللی و داخلی دچار قضاوت غیر واقعی نگردند.

تهدید امنیتی سدها و نیروگاهها

خسارت وارده به سد و نیروگاه شهید عباس پور:

این نیروگاه چهار بار مورد حمله واقع شد. هیئت از تجهیزات خسارت دیده سوییچینگ

که مرکز حملات بود، شواهد روشنی به دست آورد. صفحاتی که حاوی اسامی بود،

نشان می داد وسیله ای که تعویض شده در حملات بعدی آسیب دیده بود.

اثر آسیب های ناشی از انفجار سطحی بر روی دیواره سد مشهود بود.

خسارت وارده به سد و نیروگاه دز:

این نیروگاه در سال های ۱۹۸۶ و ۱۹۸۷ مورد حمله واقع گردید و خسارت های وسیعی

به سوییچینگ ۲۳۰ کیلوولتی و تبدیل کننده ها وارد شد. در دیدار هیئت،

شواهدی دال بر این مدعا مشاهده گردید که با اطلاعات ثبت شده مطابقت داشت

و مشخص می کرد که تجهیزات بازسازی شده نیز به طور مجدد هدف حمله قرار گرفته و خسارت دیده بودند.

تهدید امنیتی سد وایانت (ایتالیا)

لغزش وسقوط صخره عظیم دیواره طبیعی سد vaiont ایتالیا به

درون مخزن آن در سال ۱۹۶۰ موجب تلفات انسانی گردید.

 سد کوینا (هند)، کاریبا (رودزیا)، کرمست (یونان)

زلزله القایی حدود ۶/۵ – ۵/۸ ریشتر در نتیجه آبگیری این سدها، خسارت شدیدی

را به سد و تأسیسات آنها و نواحی اطراف سد وارد نموده است.

 

 آب بندهای نیواورلئان (آمریکا)

شکستن آب بندهای شهر نیواورلئان، در توفان کاترینا، باعث فرو رفتن هشتاد درصد

از شهر به زیر آب شد و خسارت آن بیشتر از طوفان برآورد گردید.

تهدید امنیتی سد بانکیاو (Banqiao)

شکسته شدن سدها گرچه به ندرت اتفاق می افتد اما خطری جدی و خطرناک است.

برای نمونه می توان به شکسته شدن سد بانکیاو (Banqiao) در جنوب چین اشاره کرد

که موجب کشته شدن ۱۷۱۰۰۰ تن و بی خانمان شدن حدود نیم میلیون نفر شد.

همچنین سدها می توانند هدف خوبی برای دشمن در طول جنگ یا اقدامات خرابکارانه تروریست ها باشند.

سدهای کوچک در این حملات کمتر آسیب رسان هستند.

 

انهدام ساختار فیزیکی سد، موجب ایجاد امواج عظیمی از آوار آب به ارتفاع چندین متر و سیلاب مخرب خواهد شد

 آسیب پذیری و آسیب رسانی بالقوه سد در اثر انهدام ساختار فیزیکی

انهدام ساختار فیزیکی این سد، موجب ایجاد امواج عظیمی از آوار آب به ارتفاع چندین متر

و سیلاب مخرب خواهد شد (سیل جریان هایی با فشارهای مکانیکی سریع آب را ایجاد می کند

جریان های آبی که با سرعت حرکت می کنند و جریان های متلاطم حاصل از آن،

مردم و حیوانات را در اعماق به نسبت کم در بر می گیرد و موادی را حمل می کند

که دارای قدرت تخریب زیادی هستند) که ممکن است تخریب کامل شهرستان ایذه

و شهرهای پایین دست(تسنیمی، عباسعلی، سند توسعه ویژه (فرابخشی) کاهش خطرپذیری ناشی از زلزله،

پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، ۱۳۸۶)

رودخانه و غرق شدن این شهرها را در آوار آب، همانند نیواورلئان آمریکا در بر داشته باشد.

مقاومت ساخت فیزیکی سد در برابر جنگ

حال اگر محاسبات دقیق مهندسی، برای مقاوم بودن سد، در برابر زمین لرزه و جلوگیری

از انهدام ساختار فیزیکی سد در اثر زلزله و سایر حوادث طبیعی به دلیل قرارگیری آن

بر روی زاگرس غربی با ویژگی لرزه خیزی، سنگهای رسوبی لایه ای، و سنگهای آهکی مارنی،

انجام شده است، باید محاسبات و اقدامات لازم برای جلوگیری از انهدام ساختار فیزیکی سد در جنگ،

توسط دشمن و هم چنین برنامه ریزی خاص، در صورت انهدام سد برای جلوگیری

از خسارتهای مضاعف انجام پذیرد، زیرا نظریه جان واردن از مهمترین ابزارهای نظری است

که توسط جنگ سالاران در جنگها مورد استفاده قرار می گیرد و هیچ گونه تردیدی

در به کارگیری آن از طرف دشمن نمی توان نمود، علاوه بر آن که تولید و استفاده از

تجهیزات بسیار پیشرفته توسط کشورهای جنگ طلب در حجم آتش وسیع و بدون محدودیت های

ابزاری و اخلاقی، محدودیت پدافندی سدها و بی دفاع بودن آنها به دلیل ویژگیهای ساختاری

وگستردگی در سطح، باید مورد لحاظ قرار گیرد، تجربیات ذیل تأکیدی است بر موضوع فوق:

 

تهدید امنیتی و خسارات ناشی از زلزله القایی

دلیل اصلی این لرزه ها بارگذاری سریع بر روی زمین و یا برداشتن ناگهانی بار از روی آن است.

انهدام ساختار فیزیکی سد به دلیل رهاشدن آوار آب منجر به زلزله القایی می شود.

مقدار استرس لازم جهت گسیختگی یک صفحه و مقاومت برشی ذاتی (اصلی) یا چسبندگی توده سنگی،

ضریب اصطکاک داخلی و تنش نرمالی است که به صفحه وارد می شود. با کاهش تنش نرمال

و یا افزایش تنش برشی، گسیختگی در امتداد شکستگی های قبلی رخ خواهد داد

و زلزله در زمانی رخ می دهد که تغییرات کوچک درتنش نرمال یا برشی،

بتواند منجر به گسیختگی سنگها شود. مشکل خطرناکی که ممکن است زلزله القائی در پی داشته باشد،

تحریک گسله های اصلی و ایجاد زلزله های طبیعی و یا تشدید آنها در سطح منطقه است.


آسیب پذیری بالقوه سد از نظر آلودگی و مسمومیت آب

تجربه سدهای احداث شده در سایر کشورها نشان می دهد این سدها به طور طبیعی می توانند

موجب ایجاد بیماریهای مسری در منطقه شده و علاوه بر آن بیماری های گسترده ای را

برای مصرف کنندگان آبهای این سدها باعث گردند. آن چه مهم است این است

که ما برای آلودگی طبیعی به طور حتم برنامه ریزی لازم را انجام داده ایم و این نکته

به طور اصولی توسط طراحان و احداث کنندگان سد در نظر گرفته شده و برای آن چاره اندیشی نموده اند.

ولی آیا ما برای آلودگیهای ناشی از جنگ و مسموم کردن آب توسط دشمن

که موجب خارج کردن این ماده حیاتی از دسترس مردم و آغاز یک فاجعه انسانی در

نتیجه مسموم شدن مردم می شود، برنامه ریزی خاصی انجام داده ایم.

استفاده از این نوع عملیات غیر انسانی بر روی طبیعت اعم از آب یا خاک و…

برای جلوگیری از فعالیت جنگجویان مدافع کشورهای مورد هجوم، در طول تاریخ جنگها دارای سابقه بوده است به طور مثال:

بین سال های ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۱، ارتش امریکا از مواد علف کش (ماده نارنجی) برای از بین بردن

پوشش گیاهی و مواد غذایی مردمی که از سرزمینشان دفاع می کردند استفاده کرد.

مساله بر سر از بین بردن پوشش گیاهی ای بود که دشمن می توانست در آن پنهان شود

و هم چنین نابود کردن محصولات غذائی ای که باعث گرسنگی اهالی و رزمندگان می شد.

نیروهای نظامی ایالات متحده در فاصله ۸ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۰۴ در طی حمله به فلوجه عراق،

علی رغم حضور غیرنظامیان در این شهر از بمب های فسفر سفید استفاده کردند.

نظامیان آمریکا پیش از این نیز به دلیل استفاده از سلاحهای دارای اورانیوم ضعیف شده

در طی جنگهای: خلیج فارس، افغانستان، صربستان و کوزوو مورد اتهام قرار گرفته بودند.

این روش ها فراسوی اثرات فوری خود، دارای نتایج تخریبی درازمدت می باشند.

 

قانون مربوط به اصول پدافند غیر عامل

در بند ۱۱ ماده ۱۲۱ قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه کشور آمده است

که باید اصول پدافند غیر عامل در طراحی و اجرای طرح های حساس و مهم و یا در دست مطالعه

و نیز در تاسیسات زیربنایی و ساختمان های حساس و شریان های اصلی و حیاتی کشور رعایت شود،

همچنین آموزش عمومی مردم، توسط دستگاه های اجرایی این قانون، به منظور پیشگیری

و کاهش مخاطرات ناشی از سوانح طبیعی، باید مد نظر قرار گیرد.(اداره کل قوانین،

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، قانون برنامه چهارم توسعه، فصل دهم، امنیت ملی، ماده ۱۲۱، بند ۱۱)

بر اساس این قانون و مروری بر مطالب فوق، سدها در صورت عدم برنامه ریزی صحیح،

برای امنیت ملی کشور خطرناک بوده و به عنوان تاسیسات زیر ساختی،

باید در اولویتهای پدافند غیر عامل قرار بگیرند، لذا به طور مجدد یادآوری می گردد تهدیدات مربوط به این تاسیسات مهم عبارتند از:

آسیب پذیری بالقوه سد از نظر انهدام ساختار فیزیکی توسط عوامل طبیعی و یا حمله دشمن در جنگ.

خسارات ناشی از زلزله القایی به دلیل رهاشدن آوار آب

آلودگی و مسمومیت آب شامل: آلودگیهای طبیعی، آلودگیهای ناشی از جنگ

 

پیشنهادات

از مهمترین اولویتهای کاری در این زمینه تشکیل کار گروههای تخصصی در سازمان پدافند غیر عامل تحت عناوین ذیل است:

کارگروه تخصصی شناسایی، جمع آوری اطلاعات و اولویت بندی سدها بر اساس مقادیر داده ها؛

کارگروه تخصصی تحلیل خطر و شبیه سازی اثرات آن و اولویت بندی سدها براساس نتایج به دست آمده؛

کارگروه تخصصی طراحی و برنامه ریزی جهت ارایه نقشه های اجرایی لازم

برای مقابله با تهدیدات، براساس مستندات کار گروه تحلیل خطر؛

کارگروه اجرایی، عملیاتی جهت اجرای نقشه ها و برنامه های ارایه شده.

 

راهکارهای اجرایی مرتبط با تهدید امنیتی

 شناسایی سواحل مناسب مهار آوار آب توسط انفجار

شناسایی سواحل مناسب پایین دست رودخانه برای انفجار آن و تشکیل اولین لایه طبیعی سنگی

– خاکی برای مانع شدن از ادامه جریان آوار آب ناشی از انهدام ساختار فیزیکی سد و کند کردن سرعت جریان.

 


مخازن تأخیری

مهار آوار آب با استفاده از مخازن تاخیری در پایین دست سد اصلی، تاثیری مستقیم

و سریع بر روی آوار آب می گذارد. چنانچه توپوگرافی امکان ایجاد چنین مخزنی را بدهد به

علت تاثیر سریعتر آن در مقایسه با سایر روش ها ی تاخیری، عملکرد مطلوبی را می توان انتظار داشت.

طراحی سیلاب دشت ها

استفاده از سیلاب دشت ها نیز می تواند به عنوان ابزار مناسبی برای کنترل سیلاب محسوب گردد،

و در کاهش دبی جریان اوج سیلاب به طرف پایین دست تاثیری مهم دارد.

این امر از عملکردهای مثبت بسیاری از اراضی تالابی می باشد.

 سیل بندها

هدایت و محدود کردن جریان سیلاب درمسیر و عرض معینی از رودخانه توسط کانال های انحراف آب

(احداث شده بین سد اصلی و شهر مورد تهدید) و به کمک احداث دیواره های سیل بند،

برای جلوگیری از پخش، گسترش سیلاب، تهدید زمین ها و سازه های اطراف رودخانه و هدایت جریان

در یک مسیر و مجرای مشخص، که این امر می تواند جریان عظیم آب را به مناطق غیر مسکونی هدایت نماید.


 بازنگری دراصلاح و بهسازی مسیر رودخانه در چهار چوب یک طرح جامع

اصلاح و بهسازی مسیر رودخانه می تواند موجب وخیم تر شدن وضعیت سیلاب در پایین دست گردد.

لذا این اقدامات باید در چهارچوب یک طرح جامع به انجام برسد، زیرا این گونه اقدامات

برای سرعت بخشیدن به جریان سیل و گذر دهی و تخلیه جریان محدود سیل محاسبه شده

در حالی که این اصلاحات برای حجم عظیم آوار آب رها شده ناشی از انهدام ساختار فیزیکی سد،

بسیار خطرناک بوده و موجب افزایش قدرت تخریب آوار آب در اثر بالا رفتن سرعت و انرژی جنبشی نهفته در آن می شود.

روشهای دیگر مدیریت سازه ای و مدیریت بحران

پوشش کانال های باز در مناطق شهری که در مواردی خیابان ها و پارکینگها و ساختمانها

بر روی آن احداث می شوند باید بر اساس محاسبات ظرفیت هیدرولیکی

لازم برای عبور جریان های حداکثری متناسب باشد.

پیش بینی و احداث ایستگاه پمپاژ و لوله های تحت فشار در مراکز حیاتی

و مناطق اصلی شهر برای جمع آوری آبهای سطحی و سیلاب به وسیله این ایستگاهها.

پیش بینی لازم برای استفاده از دیواره آبی برای مناطق شهری و سایر مناطق،

در این روشها در هنگام سیلاب جداره های نفوذ ناپذیر بوسیله آب پر می شوند و دیواره هدایت پذیر جریان،

در مقابل سیلاب را تشکیل می دهند. در این روش سیلاب، توسط جریان سیلاب مهار می شود.

 

دیواره آبی

تسریع در مقاوم سازی و بهسازی سازه های شهری و روستایی اطراف سد

در این زمینه باید از تمامی ظرفیتها وامکانات موجود با اتکا به تواناییهای مردمی استفاده کرد

و حداقل آنان را تشویق به ایجاد اتاقی امن در ساختمان مسکونی مربوط به خود

نمود تا در صورت احساس خطر بتوانند در این اتاقها پناهگیری نمایند.

اطلاع رسانی و آموزش مردم برای آمادگی در برابر حادثه زلزله و سیل

آموزش و اطلاع رسانی شفاف در باره مزایا و معایب احداث یک سد به مردم اطراف آن،

موجب آمادگی و هوشیاری آنان در برابر هرگونه حادثه شده و به

طور طبیعی آنان را راغب به همکاری در مدیریت بحران خواهد نمود.

ایجاد پایگاه های متعدد نمونه گیری آب قبل و بعد از مخزن سد و در طول آبراهه های اصلی و فرعی

این گونه پایگاه ها وظیفه دارند، ضمن راه اندازی گشت های ویژه برای نمونه گیری از آب در نقاط مختلف،

آزمایشات لازم برای اطمینان از سالم بودن آن را انجام، و در صورت مشاهده هرگونه آلودگی،

ضمن اعلام هشدار، اقدامات وضعیت اضطراری را انجام دهند.

 

ذخیره سازی آب مورد نیاز

مسئولین شهری و روستایی باید اقدامات و آمادگی لازم برای تامین آب، در زمان وضعیت اضطراری

از طریق سفره های آب زیرزمینی و سایر منابع مانند: بطریهای پلاستیکی و…. را برای مردم داشته باشند.

آمادگی و تمرین تخلیه مردم شهرهای در معرض خطر و پیش بینی مکانهای استقرار امن برای جمعیت

مسئولین شهرهای در معرض خطر، باید طرحهای لازم را برای تخلیه اضطراری شهر

در حداقل زمان ممکن، پیش بینی مکانهای استقرار امن برای جمعیت و همچنین اقدامات تاخیری

در رسیدن آوار آب به شهر برای به دست آوردن حداکثر زمان لازم را جهت اقدامات مربوط به تخلیه

باید در دستور کار داده و پیش بینی لازم را در ستاد حوادث غیر مترقبه منطقه خود بنمایند.

منبع

منبع

 

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • طرز تهیه ی لواشک کیوی به ۲ روش
  • دعوا های زن و شوهری را با این روش خاتمه دهید
  • درس هایی که از یک رابطه سوخته می توان آموخت!
  • قصه های شیرین با درس های آموزنده – بخش اول
  • طنزهای کوتاه،خنده دار و بامزه
  • تست شخصیت و روابط زناشویی از روی کف دست
  • آیا از کاهش وزن خود نا امید شده اید؟
  • خطر سارکوپینا یا حجم عضلات در ورزشکاران
  • روزه داری متناوب و رژیم غذایی کتوژنیک برای کاهش وزن
  • لنز هوشمند برای درمان گلوکوم یا آب سیاه چشم
  • این عادت ها بزودی شما را پیر می سازند
  • سفر عید و جاذبه های گردشگری ایران
  • کالری بسیار بالای گوشت شتر قوای بدنی و استقامت را زیاد می‌کند
  • خواص آب زرشک
  • عوارض قرص زولپیدم را بشناسید
  • هنر عذر خواهی کردن را بیاموزیم
  • کتاب قرض بدهید!
  • خالها چه موقعی خطرناک می شوند؟
  • نکات ضروری در خود-نظارتی براختلال تغذیه ای!(۹)
  • خواص آیه امن یجیب
  • بعضی از مبتلایان به بیماری تیروئید نمی توانند روزه بگیرند
  • مواد غذایی باعث تشدید گرسنگی و مانع کاهش وزن هستند
  • اثرات عجیب پیاده روی در بدن
  • سه خاصیت اعجاز آور ویتامین c
  • زنان باردار چگونه باید ورزش کنند؟
  • هنرمندانی که درسال ۹۵ تنهایمان گذاشتند
  • تلفن همراه باعث جدایی و فاصله بین اعضای خانواده
  • نکات طلایی برای تزیین میز غذا
  • رژیم پروتئین بالا به درمان دیابت کمکی نمیکند
  • طرز تهیه ی سالاد بادمجان کبابی و نخود
  • محبوبترین ها
  • دشمنی استرس با خودتان را جدی بگیرید!
  • مردان خانه نشین و دردسرهای آنها
  • آیا مقدار کالری مصرفی خود را در طول روز می دانید؟
  • احتمال سرطان زا بودن رنگ زعفران
  • اتو کشیدن به شیوه صحیح
  • ترس از پیری عمر را کوتاه میکند
  • تست شخصیت و روابط زناشویی از روی کف دست
  • تحرک بدنی و ورزش باعث استحکام استخوان ها در هر سنی می شود
  • برنامه شماره ۶۷۴ گنج حضور
  • ورزش دوای ۹۰ درصد بیماری ها و طولانی کننده عمر میباشد
  • استرس و اضطراب شدید منجر به جنون قطعی می شود
  • دیابتی ها قبل از صبحانه ورزش نکنند!
  • بوی بد شمع را چگونه از بین ببریم
  • خودپنداری (Body image)و ریشه های تاریخی آن
  • اصول ست کردن کفش،کت و شلوار مردان
  • چطوری درمنزل خودمان را فیزیوتراپی بکنیم؟
  • چرا با اینهمه عجله به محرک های نگرانی پاسخ میدهیم؟-بخش پنجم
  • مواد غذایی ارزان قیمت و سالم بخورید
  • افراد بی تفاوت چه خصوصیتی دارند؟
  • وعده ی افزایش کیفیت آب تهران
  • تمرینات ورزشی متناسب با فرم بدنی تان
  • کوچک سازی معده اما بدون تیغ جراحی!
  • استرس و اضطراب رابطه مستقیم با چاقی و اضافه وزن دارد
  • تحمل پریشانی عاطفی؛ پذیرش و درمان متعادل(10)
  • راز لاغری دائمی:ترک چند عادت کهنه و آموزش چند عادت نو
  • علائم و نشانه های «اختلال خود زشت پنداری»-بخش سوم
  • خشکی دهان فقط بخاطر کمبود آب نیست!
  • سریعترین زن دونده ایرانی،مریم طوسی
  • داروهای همراه با غذا و ممنوع با شکم خالی
  • کدام درد را با کدام قرص تسکین میدهید؟
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب