برنامه شماره ۶۴۰ گنج حضور،تفسیر غزل ۴۴۲ دیوان شمس مولانا

?دم مزن تا بشنوی از دم زنان

?آنچه نامد در زبان و در بیان 

?دَم مَزَن تا بشنوی زان آفتاب

?آنچه نآمد در کتاب و در خطاب 

?دم مزن تا دم زند بهر تو روح

?آشنا بگذار در کشتی نوح

برنامه شماره ۶۴۰ گنج حضور

اجرا: پرویز شهبازی

۱۳۹۵ تاریخ اجرا: ۲ ژانویه ۲۰۱۶ ـ ۱۴ دی

مولوی، دیوان شمس، غزل شماره ۴۴۲

 Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Qazal)# 442, Divan e Shams

بر عاشقان فَریضه(۱) بود جست و جوی دوست

بر روی و سر چو سیل دوان تا به جوی دوست

خود اوست جمله طالب و ما همچو سایه‌ها

ای گفت و گوی ما همگی گفت و گوی دوست

گاهی به جوی دوست چو آب روان خوشیم

گاهی چو آب حبس شده در سبوی دوست

گه چون حَویجِ(۲) دیگ بجوشیم و او به فکر

کَفلیز(۳) می‌زند که چنین است خوی دوست

بر گوش ما نهاده دهان او به دَمدَمه(۴)

تا جان ما بگیرد یک باره بوی دوست

چون جانِ جان وی آمد، از وی گزیر نیست

من در جهان ندیدم یک جان عدوی دوست

بگدازدت(۵) ز ناز و چو مویت کند ضعیف

ندْهی به هر دو عالم یکتای موی دوست

با دوست ما نشسته که ای دوست دوست کو؟

کو کو همی‌زنیم ز مستی به کوی دوست

تصویرهای ناخوش و اندیشه رَکیک(۶)

از طبع سست باشد و این نیست سوی دوست

خاموش باش تا صفت خویش خود کند

کو های های سرد تو کو های هوی دوست

مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ١٢٩٨

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 3, Line # ۱۲۹۸

چیز دیگر ماند، اما گفتنش

با تو، روحُ الْقُدْس گوید بی مَنَش

نی، تو گویی هم به گوش خویشتن

نی من و، نی غیر من، ای هم تو من

مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۳۰۲

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 3, Line # ۱۳۰۲

 

تو یکی تو نیستی ای خوش رفیق

بلک گردونی و، دریای عمیق

آن تُوِ زَفتَت که آن نهصد تُو است

قُلزُم(۷) ست و غَرقه گاه صد تو است    

مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۳۰۵

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 3, Line # ۱۳۰۵

دم مزن تا بشنوی از دم زنان

آنچه نامد در زبان و در بیان 

دَم مَزَن تا بشنوی زان آفتاب

آنچه نآمد در کتاب و در خطاب 

دم مزن تا دم زند بهر تو روح

آشنا(۸) بگذار در کشتی نوح

 مولوی، مثنوی، دفتر اول، بیت ۲۲۱۱

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 1, Line # ۲۲۱۱

جست و جویی از ورای جست و جو

من نمی‌دانم، تو می‌دانی، بگو 

قال و حالی از وَرای حال و قال

غرقه گشته در جمالِ ذُوالْجَلال(۹)

غرقه‌ای نی که خلاصی باشدش

یا به جز دریا، کسی بشناسدش 

عقل جزو، از کل گویا نیستی

گر تقاضا بر تقاضا نیستی 

چون تقاضا بر تقاضا می‌رسد

موج آن دریا بدینجا می‌رسد 

مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۳۳۷۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 4, Line # ۳۳۷۷

اُشتری را دید روزی اَستری(۱۰)

چونکه با او جمع شد در آخُری 

گفت من بسیار می‌افتم به رو

در گَریوه(۱۱) و راه و در بازار و کو 

خاصه از بالای کُه تا زیر کوه

در سر آیم هر زمانی از شِکوه(۱۲)

کم همی‌افتی تو در رو بهر چیست

یا مگر خود جان پاکت دولتی ست؟ 

در سَر آیم هر دَم و زانو زنم

پُوز و زانو زان خطا پُر خون کنم 

کژ شود پالان و رَختَم بر سَرم

وز مُکاری(۱۳) هر زمان زخمی خورم 

هم‌چو کم عقلی که از عقلِ تَباه

بشکند توبه به هر دَم در گناه 

مسخرهٔ ابلیس گردد در زَمَن

از ضعیفی رای آن توبه‌شکن 

در سَر آید هر زمان چون اسبِ لَنگ

که بُوَد بارَش گران و راه سنگ 

می‌خورَد از غیب، بر سَر زخم، او

از شکست توبه آن اِدبارخو(۱۴) 

باز توبه می‌کند با رایِ سُست

دیو، یک تُف کرد و توبه‌ش را سُکُست(۱۵)  

ضعف اندر ضعف و کِبرش آنچنان

که به خواری بنگرد در واصِلان 

مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۴۱۷۷

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 6, Line # ۴۱۷۷

یار را چندین بجویم جِدّ و چُست(۱۶)

که بدانم که نمی‌بایست جُست 

آن مَعیَّت(۱۷) کی رود در گوشِِ من

تا نگردم گرد دَوْرانِ زَمَن 

کی کنم من از مَعیَّت فهمِ راز؟

جز که از بَعدِ سفرهایِ دراز 

مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۴۱۸۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 6, Line # ۴۱۸۳

بعد از آن گوید: اگر دانستمی

این مَعیَّت را، کی او را جُستمی؟

دانشِ آن بود موقوفِ سَفر

نآید آن دانش به تیزی فِکَر 

مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۱۴۱۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 3, Line # ۱۴۱۳

چشمه می‌بینم، ولیکن آب نی

راهِ آبم را مگر زد ره‌زنی؟

گفت: پس من نیستم معشوقِ تو

من به بُلغار و مرادت در قُتو(۱۸)

عاشقی تو بر من و، بر حالتی

حالت اندر دست نبود، یا فتی

پس نیَم کلّیِ مطلوب تو من

جزوِ مقصودم ترا اندر زَمَن(۱۹)

خانهٔ معشوقه‌ام، معشوق نی

عشق بر نقدست، بر صندوق نی

هست معشوق آنکه او یک تو بُوَد

مُبتدا و منتهایت او بُوَد 

چون بیابی‌ّاش نمانی منتظر

هم هویدا او بُوَد، هم نیز سِر

مولوی، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۴۲۰۳

Rumi( Molana Jalaleddin) Poem(Mathnavi), Book # 3, Line # ۴۲۰۳

آن سَتی(۲۰) گوید وَرا که پیش ازین

من چو تو بودم ز اجزای زمین

چون بنوشیدم جِهادِ آذری

پس پذیرا گشتم و اندر خوری

مدّتی جوشیده‌ام اندر زَمَن

مدّتی دیگر درونِ دیگِ تن 

زین دو جوشش، قوّتِ حس ها شدم

روح گشتم، پس تو را اُستا شدم 

در جمادی گفتمی: زان می‌دَوی

تا شوی علم و صفاتِ معنوی

چون شدم من روح، پس بار دگر

جوشِ دیگر کُن ز حیوانی گذر

از خدا می‌خواه تا زین نکته‌ها

در نلغزیّ و، رسی در مُنتها

زانکه از قرآن، بسی گمره شدند

زان رَسَن(۲۱) قومی درونِ چَه شدند 

مر رَسَن را نیست جُرمی ای عَنود(۲۲)

چون ترا سودای سر بالا نبود 

   

(۱) فَریضه: امر واجب، لازم

(۲) حَویج: مخفف حوایج، لوازم مطبخ نظیر حبوب، سبزی و…

(۳) کَفلیز: کفگیر

(۴) دَمدَمه: مکر، فریب

(۵) بگدازدت: تو را ذوب کند

(۶) رَکیک: زشت و سخیف، ناپسند

(۷) قُلزُم: دریا

(۸) آشنا: شنا

(۹) ذُوالْجَلال:‌ دارنده شکوه و حشمت

(۱۰) اَستر: قاطر

(۱۱) گریوه: گردنه، زمین سراشیب

(۱۲) شِکوه: ترس، بیم

(۱۳) مُکاری: کسی که چهار‌پا ‌کرایه می‌دهد؛ چاروادار

(۱۴) اِدبارخو: بدبخت، ادبار به معنی بدبختی و تیره روزی است

(۱۵) سُکُستن: شکستن

(۱۶) چُست: چالاک، چابک

(۱۷) مَعیَّت: خدا با شماست هر کجا که باشید.

(۱۸) قُتو:‌ جعبه یا صندوق

(۱۹) زَمَن: روزگار

(۲۰) سَتی:‌ کدبانو، خانم پاکدامن

(۲۱) رَسَن: طناب

(۲۲) عَنود: ستیزه گر؛ من ذهنی که با ستیزه و مقاومت خودش را می سازد و یا تعمیر می کند.

برنامه شماره ۶۳۹ گنج حضور، تفسیر غزلیات دیوان شمس و مثنوی معنوی مولانا

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • طَمَعَ خامست، آن مخورای پسر…
  • غلبه بر اختلال دو قطبی با شناخت بر ابعاد مختلف خویشتن!(21)
  • دیوید گاندی گران ترین مدل دنیا
  • ورم کبد نشانه ی چیست؟
  • نکاتی که دربهداشت و سلامت پاهایتان باید درنظر بگیرید
  • معرفی مطالب مدلهای درمان تعلل ورزی!(۹)
  • معرفی سبک هنری باروک
  • ورزش های مناسب و نامناسب برای آرتروز
  • شیوه درمان ناباروری و استفاده از IUI – بخش دوم
  • ورزشها یا حرکاتی که برای بانوان مفیدند
  • چمدان سفر را چطوری کیپ کیپ پر کنیم؟
  • اگو یا من تقلبی؟بخش-۱
  • زندگینامه و تالیفات روانکاو اتریشی «زیگموند فروید»
  • خود زشت پنداری : به تعویق انداختن فکر (۱۳)
  • درصدتاثیر کاهش وزن روی سایر جنبه های زندگی چقدر است؟
  • کشف جدید برای جوان سازی طبیعی پوست
  • خوردن عدس لاغر کننده و مقوی را از دست ندهید
  • ۱۰ نکته برای تقویت سلامتی در محل کار
  • طرز تهیه ی نوگا سمیفردو،یک دسر بی نظیر
  • راهبردهای عملی برای غذاخور کردن کودک
  • درمان کمالگرایی با سیستم نردبانی(۱۴)
  • جلوگیری از ریزش مو ازاین منابع غذایی تغذیه کنید
  • روش های علمی، فوری و ساده به آرامش رسیدن
  • ارزش تغذیه ای طالبی
  • هنرمندانی که درسال ۹۵ تنهایمان گذاشتند
  • غذا خوردن در حالت ایستاده و حرکت چه عوارضی دارد؟
  • بیوگرافی ویرجینیا وولف،بانوی رمان‌نویس
  • کاربرد های جالب لیموترش در خانه
  • شورت برد قهوه،دسری باکلاس!
  • خواص درمانی شیر کدام حیوان بیشتر است؟
  • محبوبترین ها
  • سه راز چاقی و اضافه وزن انسان- بخش نخست
  • یوگای همزمان با غذا خوردن
  • تغذیه تکمیلی کودک ۶ ماه شش ماهه چگونه باید باشد
  • فوتبال نخستین بار در شرق انگلستان پاگرفت
  • رژیم پروتئین بالا به درمان دیابت کمکی نمیکند
  • چرا کهنسالان به گدایی می پردازند؟
  • رسوم پیشواز رفتن نوروز و تاریخچه آن
  • درمان نگرانی و اضطراب : پذیرش شک و نامعلومی(۱۷)
  • آلزایمر در کمین شماست اگر شکر زیاد میخورید
  • برای لاغری ورزش کنیم یا رژیم بگیریم، یا هردو؟
  • شعر طنز-می رن مهمونا از اونا فقط …
  • برای داشتن رابطه سالم،توقع ممنوع!
  • چگونه خودمان رژ لب بسازیم؟
  • اگر کودکتان رابطه ی جنسی شما را دید!
  • چگونه اختلال پانیک ماندگار و تثبیت می شود؟-بخش ششم
  • روش ها و فرصت های کار و درآمد زنان خانه دار!
  • اشتهای سیری ناپذیر کودک شیرخوار هندی
  • کودکان را هر چند روز یکبار حمام کنیم؟
  • راه های تشخیص قارچ با کیفیت
  • قلیه میگو با تمر هندی
  • با جشن تیرگان آشنا شوید!
  • چطوری در بیست ساعت هرچیزی را بیاموزیم
  • تمرینات هوازی چربی سوز در منزل!
  • دستور پخت همبرگر مکدونالد در منزل
  • رفتارهای پرهیز و ایمنی سبب ماندگاری اضطراب سلامتی می شود(۹)
  • تهیه جهیزیه عروس،بزرگترین چالش خانواده ها
  • آموزش برخی تکنیک های اسکی روی برف
  • اندیشه های راهگشا ازآلبرت اینشتین
  • اضطراب ناخوشایند است اما خطرناک نیست
  • مشاوره تلفنی رایگان برای لاغری دایمی بدون رژیم و گرسنگی
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب