آشنایی با هنر ممقان دوزی

هنر ممقان دوزی , ارزنده ترين‌ صنعت دستي ممقان که‌ در 42 کيلو متري شهرستان تبريز واقع‌ شده،‌سوزندوزي‌ است‌. اين‌ هنر صنعت که‌ توليدش در انحصار زنان و دختران خانه‌ دار است‌ و‌مواد اوليه ي مورد نيازش‌ را فقط نخ‌ ابريشم رنگين و پارچه‌ ي دبيت و متقال تشکيل‌ميدهد، در ممقان سابقه ی چندان طولاني‌ ندارد و در گذشته توليدات دست‌ اندرکاران را ‌بيشتر نوعي‌ کلاه که‌ داراي مصرف محلي بود تشکيل مي‌داد.

ولي‌ در حال حاضر از اين‌ هنر‌علاوه‌ بر کلاه براي تهيه ي زير ليواني‌، کمربند، کفش، جليقه و سالفت (نوعي‌ روميزي که‌‌داراي ابعاد متفاوتي‌ است‌ و معمولا در وسط‌ ميزهاي بزرگ‌ گسترده‌ ميشود)، استفاده‌ به‌‌عمل مي‌آيد.‌

سوزندوزي‌ ممقان يکي از شعب رو دوزي‌هاي ايراني‌ است‌ که‌ طي آن زمينه ي اساسي‌ پارچه‌‌ را بخيه مي‌پوشاند و زمينه ي تازه‌ يي‌ از نقش و رنگ‌ ايجاد مي‌شود.‌

هنر ممقان دوزی تعداد سوزندوزان ممقان و حومه‌ در حال حاضر حدود 700 خانوار يا 1680 نفر است‌ که‌‌محصولات توليدي شان علاوه‌ بر تامين نيازهاي محلي و خود مصرفي‌ توسط‌ سازمان صنايع‌‌دستي ايران خريداري‌ و در فروشگاههاي وابسته به‌ سازمان در نقاط مختلف کشور عرضه‌‌ ميشود.‌

طرحهاي سوزن دوزان عموما ذهني و ملهم از برداشت‌ها و بنيشهاي شخصي هنرمندان از‌محيط طبيعت است‌ و بيشتر شامل‌ گل‌ها و بوته‌هاي تمثيلي مي‌شود.‌ ابزار کار سوزندوزان را فقط يک‌ سوزن‌ چهار سانتي معمولي‌ و يک‌ انگشتانه‌ خياطي تشکيل‌ميدهد و با کمک همين وسايل‌ ساده‌ است‌ که‌ بديع‌ترين‌ نقوش را بر پارچه‌ مي‌نشانند و‌محصولاتي‌ ظريف‌ و مصرفي‌ که‌ از جنبه هاي قوي هنري نيز برخوردار هست توليد مي‌کنند.‌

براي شروع‌ به‌ کار سوزندوزي‌، ابتدا با توجه‌ به‌ ضخامتي که‌ نقش مي‌بايست داشته باشد نخ‌‌ويسکوزيااستات را به‌ صورت‌ 15‎-6 يا 30 لاکلاف نموده‌ و به‌ هم‌ مي‌تابند.

سپس از يک‌ برگ‌روزنامه‌ شکل مورد نظ‌ر محصولاتي‌ را که‌ مصمم به‌ توليد آن هستند بريده و به‌ همين ترتيب ‌اشکال مورد نظ‌ر را از دبيت و متقال مشکي نيز بريده و آنها را در طرفين لايه‌ ي روزنامه‌‌يي قرار مي‌دهند (به‌ اين‌ ترتيب که‌ يک‌ طرف روزنامه‌ را دبيت و سوي ديگر آن را متقال‌بپوشاند)

لازم‌ به‌ توضيح است‌ که‌ روزنامه‌ و متقال (که‌ اصطلاحا لايه‌ ناميده مي‌شود) بايد‌داراي اندازه‌ يي‌ همسان و اندازه‌ ي دبيت از طرفين حدود دو سانتي متر بيشتر باشد. ‌

هنر ممقان دوزی سوزندوزان معمولا سوزن‌ را در دست‌ راست‌ گرفته و با دست‌ چپ‌ پارچه‌ را ثابت‌‌نگاهداشته و ابتدا نقش زنجيره را به‌ شيوه ي گلدوزي‌ در پنج ميلي متري لبه ي کار‌ميدوزند. نحوه ي زنجيره دوزي‌ به‌ اين‌ ترتيب است‌ که‌ ابتدا سوزن‌ را از زير به‌ داخل‌ پارچه‌‌ فرو برده‌ و آن را کاملا از پارچه‌ بيرون‌ مي‌کشند تا گره ي ته‌ نخ‌ به‌ پارچه‌ متصل شود.

سپس‌سوزن‌ را از رو به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌ و قبل از آنکه کاملا از زير کشيده شود و در دست‌‌در حالتي که‌ نخ‌ باقيمانده بر رويه‌ ي کار حالت‌ دايره يي‌ کوچک‌ را به‌ خود گرفته سوزن‌ را از‌زير به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌ و پس‌ از عبور دادن‌ از داخل‌ دايره آن را مي‌کشند تا نخ‌ سفت‌ شود.

هنر ممقان دوزی سپس دوباره‌ با فاصله يي‌ معين سوزن‌ را از رو به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌، ايجاد دايره‌ نموده‌ و عمل را تکرار مي‌نمايند تا دوخت‌ زنجيره به‌ پايان برسد (درست‌ مثل کاري‌ که‌ در‌گلدوزي‌ معمولي‌ انجام مي‌شود) بعد از انجام اين‌ مرحله،قسمت مياني‌ کار به‌ شکل پيش‌ گفته زنجيره دوزي‌ مي‌شود.‌

در شرايط‌ي‌ که‌ کار شکلي دايره مانند داشته باشند مانند دوخت‌ زير استکاني‌ يا کف‌ کلاه، بعد ‌از زنجيره دوزي‌ قسمت وسط‌ به‌ وسيله ي نخ‌ هايي‌ که‌ از مرکز دايره به‌ محيط آن وصل‌ميشود دايره را به‌ هشت قسمت تقسيم نموده‌ و با کوک هايي‌ نقاط تماس قط‌رها را با محيط‌دايره دو به‌ دو به‌ يکديگر وصل مي‌کنند تا شکل ستاره‌ يي‌ هشت پر بر روي‌ کار بنشيند و به‌‌اين‌ مرحله از کار اصطلاحا آي چک‌ ماخ (ماه کشيدن) مي‌گويند.

سپس پيرامون کار را با روش‌ دندان موشي‌ که‌ تقريبا شبيه زيگزاگ است‌ و در اصطلاح‌ محلي دکمه قراقي‌ ناميده مي‌شود دوخته و آنگاه اطراف مرکز دايره را که‌ گوبک‌ (ناف) نام‌دارد با رنگ‌ دلخواه زنجيره دوزي‌ مي‌نمايند.‌

و در مرحله ي بعد، پرههاي ستاره‌ به‌ روش‌ دو کوک بلند و تقريبا شبيه عدد 7 دوخته ميشود ‌و در پايان با استفاده‌ از دندان موشي‌هاي بلند، شبيه آنچه در لبه کار انجام شده، محصول‌ تکميل و آماده‌ ي مصرف ميشود.‌

در شرايط‌ي‌ که‌ توليد محصولاتي‌ به‌ اشکالي‌ ديگر مورد نظ‌ر باشد کماکان برش رويه‌، لايه‌ و‌آستر به‌ شيوه ي قبلي انجام و پس‌ از آن با ابريشم درشت‌ تاب حاشيه يي‌ به‌ فاصله ي 5‌ميلي متري لبه ي کار، دوخته ميشود.حاشيه دوزي‌ که‌ آن را سوچک‌ ماخ (سو کشيدن يا‌حاشيه کشيدن) مي‌گويند

به‌ اين‌ ترتيب است‌ که‌ دو يا سه‌ رديف‌ نخ‌ درشت‌ تاب را بر روي‌‌پارچه‌ قرار داده‌ و به‌ وسيله ي بخيههاي بسيار ريزي که‌ همرنگ‌ نخ‌ اصلي است‌ آن را به‌ رويه‌ ‌ميدوزند.‌

آنگاه به‌ فاصله ي کمي از حاشيه، مجددا به‌ روش‌ قبلي، چند رديف‌ ابريشم درشت‌ تاب را بر‌روي‌ کار دوخته و آن را جوت لماخ (جفت کردن‌) مي‌نامند سپس در فاصله ي چند سانتي‌متري جوت لماخ حاشيه ي ديگري را که‌ آق ير آچماق ناميده ميشود بر روي‌ کار مي‌دوزند.‌

بعد از طي اين‌ مراحل‌، فاصله ي بين سوچک‌ ماخ و جوت لماخ با بخيههاي درشت‌ به‌ شکل‌عدد 7 پر شده و محل تلاقي‌ بخيهها با يکديگر زنجيره دوزي‌ مي‌شود.‌آنگاه نقش بوته‌ جقه به‌ روش‌ زنجيره يي‌ در وسط‌ کار ايجاد ميگردد.‌

شاميل لخ‌ عبارت‌ از يک‌ رديف‌ دوخت‌ زنجيره به‌ موازات ديواره‌ ي بوته‌ و در قسمت داخلي‌ آن است‌ که‌با نخي به‌ رنگ‌ ديگر انجام ميشود. و پس‌ از آن داخل‌ بوته‌ جقه بخيه دوزي‌‌ضربدري‌ ميشود. که‌ در اصطلاح محلي اين‌ قسمت از کار گل‌ لاماخ نام دارد.‌

منبع:ایران دزرت

هنر ستاره دوزی یا شمسه دوزی

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • طرزتهیه ژله اریب و میان تهی
  • تفسیر دیوان شمس و مثنوی معنوی مولوی(گنج حضور)-برنامه ۶۲۵
  • خوش اندامی و لاغری دائمی بدون گرسنگی
  • توصیه های سرآشپز برای تهیه دسر و پودینگ ها
  • آیا میدانید در کیف لوازم آرایشی شما چه چیزهایی باید باشد؟
  • تاثیر منفی چاقی والدین بر کودکان
  • حس مالکیت در زندگی زناشویی
  • طرز تهیه خوراک رژیمی زخم معده
  • چگونه می توانیم از سردشدن روابط زناشویی پیشگیری کنیم
  • سند ۲۰۳۰ چیست؟
  • خواص دارویی و بی نظیر ذرت
  • خوش طعم‌ترین بیسکویت موزی دنیا
  • عطر منحصر به فرد خودتان را بیابید
  • ۴ نکته ی مهم برای شستشوی لباس کتان
  • طرز تهیه ی ترشی قارچ
  • اضطراب سلامتی : افکار اتوماتیک ضد سلامتی (۱۵)
  • رابطه سمی و کشنده و رابطه سالم در زندگی
  • ساعت های مد روز زنانه
  • زن و مرد چه تفاوت احساسی و عاطفی باهم دارند؟
  • دمنوش های انرژی زا مخصوص روزهای سرد زمستان
  • خصوصیات رفتاری و ذهنی کودکان بین ۳ تا پنج ساله(۱۴)
  • زندگینامه استاد محمود فرشچیان+آثار
  • سیگار عامل مرگ شش میلیون نفر در سال!
  • کیوی کم کالری و حتی مغذی تر از سیب
  • نشانه های قطعی سرطان معده
  • علائمی که نشان میدهد دوقلو باردارید!!
  • تاثیر عجیب خوردن تخم مرغ با سالاد سبزیجات
  • چراپزشکم برای من آزمایش پرولاکتین نوشته است؟
  • برنامه شماره ۶۶۲ گنج حضور
  • لوبیا چیتی یا لوبیا قرمز؟
  • محبوبترین ها
  • کودکی بدون پوشک!
  • بهترین و بدترین غذا و نوشیدنی برای درمان خماری کدام است؟
  • اسرار آرایش برای میکاپ زیبا و جذاب چهره شما
  • طرز تهیه ی لیموناد هندوانه و کیوی
  • چه رابطه ای بین هورمون ها و شغلتان وجود دارد؟
  • موانع و محدودیت های خود را کنار بزن – بخش نخست
  • گیاه استویا جایگزین شکر و همیار لاغرکننده!
  • آب پز و بخار پز کردن غذا طول عمر را بیشتر می کند
  • درس های زندگی از میلان کوندرا Milan Kundera
  • طرز تهیه رولت ته چین مرغ
  • لطیفه کودکان؛جوراب های لنگه به لنگه
  • تاثیر جالب خواب بر روابط زناشویی
  • تاریخچه جذاب لوطی گری در ایران
  • با این توصیه ها دیگر نگران ریزش مو نباشید!
  • خواص حلوا ارده برای سردمزاجان
  • سالاد شنبلیله با ترکیب سیب زمینی و خردل
  • بدجوری هوس خوردن به سرم زده!(۳)
  • میل به خوردن بستنی خاص، راز شخصیت شماست!‎
  • طرزتهیه کیک با شکلات سفید و گردو
  • شقاق مقعد بیماری نوزادی تا پیری!
  • عوامل خطر بیماری های قلبی در زنان
  • پایین آمدن سن اولین رابطه جنسی
  • معرفی مختصر چند وسیله ورزشی و بدن سازی
  • آلبالو با دهها خاصیت مفید برای بدن شما
  • رژیم لاغری معجزه نمیکند
  • طرز تهیه سوفله مرغ و هویج
  • چرخه قاعدگی و چرخ لاغری بانوان
  • کاهش وزن با دستورات ساده و بدون رژیم غذایی
  • برنامه شماره ۶۳۷ گنج حضور،تفسیر اشعار مولانا
  • مدلهای علمی و کاربردی درمان خود زشت پنداری
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب