آشنایی با هنر ممقان دوزی

هنر ممقان دوزی , ارزنده ترين‌ صنعت دستي ممقان که‌ در 42 کيلو متري شهرستان تبريز واقع‌ شده،‌سوزندوزي‌ است‌. اين‌ هنر صنعت که‌ توليدش در انحصار زنان و دختران خانه‌ دار است‌ و‌مواد اوليه ي مورد نيازش‌ را فقط نخ‌ ابريشم رنگين و پارچه‌ ي دبيت و متقال تشکيل‌ميدهد، در ممقان سابقه ی چندان طولاني‌ ندارد و در گذشته توليدات دست‌ اندرکاران را ‌بيشتر نوعي‌ کلاه که‌ داراي مصرف محلي بود تشکيل مي‌داد.

ولي‌ در حال حاضر از اين‌ هنر‌علاوه‌ بر کلاه براي تهيه ي زير ليواني‌، کمربند، کفش، جليقه و سالفت (نوعي‌ روميزي که‌‌داراي ابعاد متفاوتي‌ است‌ و معمولا در وسط‌ ميزهاي بزرگ‌ گسترده‌ ميشود)، استفاده‌ به‌‌عمل مي‌آيد.‌

سوزندوزي‌ ممقان يکي از شعب رو دوزي‌هاي ايراني‌ است‌ که‌ طي آن زمينه ي اساسي‌ پارچه‌‌ را بخيه مي‌پوشاند و زمينه ي تازه‌ يي‌ از نقش و رنگ‌ ايجاد مي‌شود.‌

هنر ممقان دوزی تعداد سوزندوزان ممقان و حومه‌ در حال حاضر حدود 700 خانوار يا 1680 نفر است‌ که‌‌محصولات توليدي شان علاوه‌ بر تامين نيازهاي محلي و خود مصرفي‌ توسط‌ سازمان صنايع‌‌دستي ايران خريداري‌ و در فروشگاههاي وابسته به‌ سازمان در نقاط مختلف کشور عرضه‌‌ ميشود.‌

طرحهاي سوزن دوزان عموما ذهني و ملهم از برداشت‌ها و بنيشهاي شخصي هنرمندان از‌محيط طبيعت است‌ و بيشتر شامل‌ گل‌ها و بوته‌هاي تمثيلي مي‌شود.‌ ابزار کار سوزندوزان را فقط يک‌ سوزن‌ چهار سانتي معمولي‌ و يک‌ انگشتانه‌ خياطي تشکيل‌ميدهد و با کمک همين وسايل‌ ساده‌ است‌ که‌ بديع‌ترين‌ نقوش را بر پارچه‌ مي‌نشانند و‌محصولاتي‌ ظريف‌ و مصرفي‌ که‌ از جنبه هاي قوي هنري نيز برخوردار هست توليد مي‌کنند.‌

براي شروع‌ به‌ کار سوزندوزي‌، ابتدا با توجه‌ به‌ ضخامتي که‌ نقش مي‌بايست داشته باشد نخ‌‌ويسکوزيااستات را به‌ صورت‌ 15‎-6 يا 30 لاکلاف نموده‌ و به‌ هم‌ مي‌تابند.

سپس از يک‌ برگ‌روزنامه‌ شکل مورد نظ‌ر محصولاتي‌ را که‌ مصمم به‌ توليد آن هستند بريده و به‌ همين ترتيب ‌اشکال مورد نظ‌ر را از دبيت و متقال مشکي نيز بريده و آنها را در طرفين لايه‌ ي روزنامه‌‌يي قرار مي‌دهند (به‌ اين‌ ترتيب که‌ يک‌ طرف روزنامه‌ را دبيت و سوي ديگر آن را متقال‌بپوشاند)

لازم‌ به‌ توضيح است‌ که‌ روزنامه‌ و متقال (که‌ اصطلاحا لايه‌ ناميده مي‌شود) بايد‌داراي اندازه‌ يي‌ همسان و اندازه‌ ي دبيت از طرفين حدود دو سانتي متر بيشتر باشد. ‌

هنر ممقان دوزی سوزندوزان معمولا سوزن‌ را در دست‌ راست‌ گرفته و با دست‌ چپ‌ پارچه‌ را ثابت‌‌نگاهداشته و ابتدا نقش زنجيره را به‌ شيوه ي گلدوزي‌ در پنج ميلي متري لبه ي کار‌ميدوزند. نحوه ي زنجيره دوزي‌ به‌ اين‌ ترتيب است‌ که‌ ابتدا سوزن‌ را از زير به‌ داخل‌ پارچه‌‌ فرو برده‌ و آن را کاملا از پارچه‌ بيرون‌ مي‌کشند تا گره ي ته‌ نخ‌ به‌ پارچه‌ متصل شود.

سپس‌سوزن‌ را از رو به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌ و قبل از آنکه کاملا از زير کشيده شود و در دست‌‌در حالتي که‌ نخ‌ باقيمانده بر رويه‌ ي کار حالت‌ دايره يي‌ کوچک‌ را به‌ خود گرفته سوزن‌ را از‌زير به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌ و پس‌ از عبور دادن‌ از داخل‌ دايره آن را مي‌کشند تا نخ‌ سفت‌ شود.

هنر ممقان دوزی سپس دوباره‌ با فاصله يي‌ معين سوزن‌ را از رو به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌، ايجاد دايره‌ نموده‌ و عمل را تکرار مي‌نمايند تا دوخت‌ زنجيره به‌ پايان برسد (درست‌ مثل کاري‌ که‌ در‌گلدوزي‌ معمولي‌ انجام مي‌شود) بعد از انجام اين‌ مرحله،قسمت مياني‌ کار به‌ شکل پيش‌ گفته زنجيره دوزي‌ مي‌شود.‌

در شرايط‌ي‌ که‌ کار شکلي دايره مانند داشته باشند مانند دوخت‌ زير استکاني‌ يا کف‌ کلاه، بعد ‌از زنجيره دوزي‌ قسمت وسط‌ به‌ وسيله ي نخ‌ هايي‌ که‌ از مرکز دايره به‌ محيط آن وصل‌ميشود دايره را به‌ هشت قسمت تقسيم نموده‌ و با کوک هايي‌ نقاط تماس قط‌رها را با محيط‌دايره دو به‌ دو به‌ يکديگر وصل مي‌کنند تا شکل ستاره‌ يي‌ هشت پر بر روي‌ کار بنشيند و به‌‌اين‌ مرحله از کار اصطلاحا آي چک‌ ماخ (ماه کشيدن) مي‌گويند.

سپس پيرامون کار را با روش‌ دندان موشي‌ که‌ تقريبا شبيه زيگزاگ است‌ و در اصطلاح‌ محلي دکمه قراقي‌ ناميده مي‌شود دوخته و آنگاه اطراف مرکز دايره را که‌ گوبک‌ (ناف) نام‌دارد با رنگ‌ دلخواه زنجيره دوزي‌ مي‌نمايند.‌

و در مرحله ي بعد، پرههاي ستاره‌ به‌ روش‌ دو کوک بلند و تقريبا شبيه عدد 7 دوخته ميشود ‌و در پايان با استفاده‌ از دندان موشي‌هاي بلند، شبيه آنچه در لبه کار انجام شده، محصول‌ تکميل و آماده‌ ي مصرف ميشود.‌

در شرايط‌ي‌ که‌ توليد محصولاتي‌ به‌ اشکالي‌ ديگر مورد نظ‌ر باشد کماکان برش رويه‌، لايه‌ و‌آستر به‌ شيوه ي قبلي انجام و پس‌ از آن با ابريشم درشت‌ تاب حاشيه يي‌ به‌ فاصله ي 5‌ميلي متري لبه ي کار، دوخته ميشود.حاشيه دوزي‌ که‌ آن را سوچک‌ ماخ (سو کشيدن يا‌حاشيه کشيدن) مي‌گويند

به‌ اين‌ ترتيب است‌ که‌ دو يا سه‌ رديف‌ نخ‌ درشت‌ تاب را بر روي‌‌پارچه‌ قرار داده‌ و به‌ وسيله ي بخيههاي بسيار ريزي که‌ همرنگ‌ نخ‌ اصلي است‌ آن را به‌ رويه‌ ‌ميدوزند.‌

آنگاه به‌ فاصله ي کمي از حاشيه، مجددا به‌ روش‌ قبلي، چند رديف‌ ابريشم درشت‌ تاب را بر‌روي‌ کار دوخته و آن را جوت لماخ (جفت کردن‌) مي‌نامند سپس در فاصله ي چند سانتي‌متري جوت لماخ حاشيه ي ديگري را که‌ آق ير آچماق ناميده ميشود بر روي‌ کار مي‌دوزند.‌

بعد از طي اين‌ مراحل‌، فاصله ي بين سوچک‌ ماخ و جوت لماخ با بخيههاي درشت‌ به‌ شکل‌عدد 7 پر شده و محل تلاقي‌ بخيهها با يکديگر زنجيره دوزي‌ مي‌شود.‌آنگاه نقش بوته‌ جقه به‌ روش‌ زنجيره يي‌ در وسط‌ کار ايجاد ميگردد.‌

شاميل لخ‌ عبارت‌ از يک‌ رديف‌ دوخت‌ زنجيره به‌ موازات ديواره‌ ي بوته‌ و در قسمت داخلي‌ آن است‌ که‌با نخي به‌ رنگ‌ ديگر انجام ميشود. و پس‌ از آن داخل‌ بوته‌ جقه بخيه دوزي‌‌ضربدري‌ ميشود. که‌ در اصطلاح محلي اين‌ قسمت از کار گل‌ لاماخ نام دارد.‌

منبع:ایران دزرت

هنر ستاره دوزی یا شمسه دوزی

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • خواب آلودگی فصل بهار ، چرا و به چه دلیل؟
  • پای مرغ درمان کننده پوکی استخوان
  • برای لاغری ورزش کنیم یا رژیم بگیریم، یا هردو؟
  • نوشیدنی های گوارا برای افطاری شما
  • میوه را چه وقت بخوریم تا ویتامینش جذب شود؟
  • طرز تهیه شنیسل روسی،و آموزش تصویری آن
  • از ملک الشعرای بهار بخوانید
  • روش های درمان تنش رفتارهای منفعلانه یا تهاجمی!(۱۲)
  • مواجهه با ناسزاگویی فرزندان
  • خوردن بال و گردن مرغ بدون عارضه نیست
  • درمان سوء هاضمه وعلائم و روش ها
  • برنامه شماره ۶۸۳ گنج حضور
  • کار‌های زیبایی در ماه‌های اول بارداری ممنوع است
  • درهنگام پیاده روی حتماً آب بنوشید
  • درمان کبد چرب به روش طبیعی با طب سنتی
  • آیا دردهای بعد از ورزش طبیعی است؟
  • جلوگیری از استرس از طریق تغذیه سالم
  • آیا شما هم همسر بله قربان گو میخواهید؟
  • کودکان را هر چند روز یکبار حمام کنیم؟
  • تمرین هایی برای کوچک کردن سینه
  • تاریخچه و آداب جشن«خوردن»درشب چله یا یلدا!(۲)
  • تاثیر گزیدگی پشه بر پوست
  • قرص های تاخیری چه عوارض و خطراتی دارند
  • مواد شیمیایی برخی محصولات علت کاهش ویتامین D بدن می باشد
  • غصب خانه ی پروین اعتصامی
  • مدل مانتو و پالتوهای زمستانی جورجیو آرمانی Giorgio Armani
  • تحلیلی راجع به فقیر،فقرا و خط فقر در کشورمان!
  • معرفی آّبشار لاتون،بزرگ ترین آّبشار ایران
  • طراحی جواهرات با خلاقیت های شگفت انگیز
  • علائم جسمانی اضطراب و استرس
  • محبوبترین ها
  • گلوتامین موجب تقویت حافظه و افزایش حجم عضلات می شود
  • مزایای خجالتی بودن!
  • خوراکی های افزایش دهنده چربی سوزی بدن (بخش دوم)
  • چگونه مصرف قند و شکر را کنار بگذاریم؟
  • چند ایده ی طلایی برای ورود عروس و داماد
  • اعتیاد افیونی و شیوه های درمانی آن
  • ۹ ماده غذایی کاهنده استرس
  • بیماریهای مقاربتی بسیار شایع زنان
  • ورزش کودک با رعایت ۹ نکته اساسی
  • پیراشکی خوشمزه با سیب زمینی رنده شده
  • پیشنهادهایی برای از دست دادن وزن در محیط کار
  • حمله قلبی در زنان مرگبارتر از مردان می باشد
  • لیونل مسی و راز های او
  • جملات جادویی برای گذر از اضطراب و نگرانی!
  • طرز تهیه ی بستنی لیمو و هندوانه رژیمی
  • جسارت را بیاموزید و تعلیم بدهید-بخش نخست
  • اگر طول عمر میخواهید تغذیه متعادل قرار داشته باشید
  • موارد مصرف قرص ایبوپروفن (بروفن)
  • لباس عید کودکمان را چه رنگی انتخاب کنیم
  • تثبیت وزن چگونه است و از بازگشت آن چطوری جلوگیری نمائیم؟
  • قرص ترامادول ترک اعتیاد،چه عوارض میتواند داشته باشد؟
  • چرا بعضی ها از ترازو و وزن کردن خودشان می ترسند!
  • راهبردهای عملی برای غذاخور کردن کودک
  • رابطه بین اندازه مغز و موفقیت
  • چرا وظیفه دندانها را به معده می سپاریم؟
  • ایجاد فرصت آزمایشی برای رفتارجسورانه!(۱۱)
  • مهارت های زندگی با نوجوان- بخش پنجم
  • خواص هرکدام از شیر برای مزاج های مختلف
  • طرز تهیه ‏رولت پیتزا وسبزیجات
  • برنامه ورزشی دسته جمعی برای فصل بهار
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب