آشنایی با هنر ممقان دوزی

هنر ممقان دوزی , ارزنده ترين‌ صنعت دستي ممقان که‌ در 42 کيلو متري شهرستان تبريز واقع‌ شده،‌سوزندوزي‌ است‌. اين‌ هنر صنعت که‌ توليدش در انحصار زنان و دختران خانه‌ دار است‌ و‌مواد اوليه ي مورد نيازش‌ را فقط نخ‌ ابريشم رنگين و پارچه‌ ي دبيت و متقال تشکيل‌ميدهد، در ممقان سابقه ی چندان طولاني‌ ندارد و در گذشته توليدات دست‌ اندرکاران را ‌بيشتر نوعي‌ کلاه که‌ داراي مصرف محلي بود تشکيل مي‌داد.

ولي‌ در حال حاضر از اين‌ هنر‌علاوه‌ بر کلاه براي تهيه ي زير ليواني‌، کمربند، کفش، جليقه و سالفت (نوعي‌ روميزي که‌‌داراي ابعاد متفاوتي‌ است‌ و معمولا در وسط‌ ميزهاي بزرگ‌ گسترده‌ ميشود)، استفاده‌ به‌‌عمل مي‌آيد.‌

سوزندوزي‌ ممقان يکي از شعب رو دوزي‌هاي ايراني‌ است‌ که‌ طي آن زمينه ي اساسي‌ پارچه‌‌ را بخيه مي‌پوشاند و زمينه ي تازه‌ يي‌ از نقش و رنگ‌ ايجاد مي‌شود.‌

هنر ممقان دوزی تعداد سوزندوزان ممقان و حومه‌ در حال حاضر حدود 700 خانوار يا 1680 نفر است‌ که‌‌محصولات توليدي شان علاوه‌ بر تامين نيازهاي محلي و خود مصرفي‌ توسط‌ سازمان صنايع‌‌دستي ايران خريداري‌ و در فروشگاههاي وابسته به‌ سازمان در نقاط مختلف کشور عرضه‌‌ ميشود.‌

طرحهاي سوزن دوزان عموما ذهني و ملهم از برداشت‌ها و بنيشهاي شخصي هنرمندان از‌محيط طبيعت است‌ و بيشتر شامل‌ گل‌ها و بوته‌هاي تمثيلي مي‌شود.‌ ابزار کار سوزندوزان را فقط يک‌ سوزن‌ چهار سانتي معمولي‌ و يک‌ انگشتانه‌ خياطي تشکيل‌ميدهد و با کمک همين وسايل‌ ساده‌ است‌ که‌ بديع‌ترين‌ نقوش را بر پارچه‌ مي‌نشانند و‌محصولاتي‌ ظريف‌ و مصرفي‌ که‌ از جنبه هاي قوي هنري نيز برخوردار هست توليد مي‌کنند.‌

براي شروع‌ به‌ کار سوزندوزي‌، ابتدا با توجه‌ به‌ ضخامتي که‌ نقش مي‌بايست داشته باشد نخ‌‌ويسکوزيااستات را به‌ صورت‌ 15‎-6 يا 30 لاکلاف نموده‌ و به‌ هم‌ مي‌تابند.

سپس از يک‌ برگ‌روزنامه‌ شکل مورد نظ‌ر محصولاتي‌ را که‌ مصمم به‌ توليد آن هستند بريده و به‌ همين ترتيب ‌اشکال مورد نظ‌ر را از دبيت و متقال مشکي نيز بريده و آنها را در طرفين لايه‌ ي روزنامه‌‌يي قرار مي‌دهند (به‌ اين‌ ترتيب که‌ يک‌ طرف روزنامه‌ را دبيت و سوي ديگر آن را متقال‌بپوشاند)

لازم‌ به‌ توضيح است‌ که‌ روزنامه‌ و متقال (که‌ اصطلاحا لايه‌ ناميده مي‌شود) بايد‌داراي اندازه‌ يي‌ همسان و اندازه‌ ي دبيت از طرفين حدود دو سانتي متر بيشتر باشد. ‌

هنر ممقان دوزی سوزندوزان معمولا سوزن‌ را در دست‌ راست‌ گرفته و با دست‌ چپ‌ پارچه‌ را ثابت‌‌نگاهداشته و ابتدا نقش زنجيره را به‌ شيوه ي گلدوزي‌ در پنج ميلي متري لبه ي کار‌ميدوزند. نحوه ي زنجيره دوزي‌ به‌ اين‌ ترتيب است‌ که‌ ابتدا سوزن‌ را از زير به‌ داخل‌ پارچه‌‌ فرو برده‌ و آن را کاملا از پارچه‌ بيرون‌ مي‌کشند تا گره ي ته‌ نخ‌ به‌ پارچه‌ متصل شود.

سپس‌سوزن‌ را از رو به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌ و قبل از آنکه کاملا از زير کشيده شود و در دست‌‌در حالتي که‌ نخ‌ باقيمانده بر رويه‌ ي کار حالت‌ دايره يي‌ کوچک‌ را به‌ خود گرفته سوزن‌ را از‌زير به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌ و پس‌ از عبور دادن‌ از داخل‌ دايره آن را مي‌کشند تا نخ‌ سفت‌ شود.

هنر ممقان دوزی سپس دوباره‌ با فاصله يي‌ معين سوزن‌ را از رو به‌ داخل‌ پارچه‌ فرو برده‌، ايجاد دايره‌ نموده‌ و عمل را تکرار مي‌نمايند تا دوخت‌ زنجيره به‌ پايان برسد (درست‌ مثل کاري‌ که‌ در‌گلدوزي‌ معمولي‌ انجام مي‌شود) بعد از انجام اين‌ مرحله،قسمت مياني‌ کار به‌ شکل پيش‌ گفته زنجيره دوزي‌ مي‌شود.‌

در شرايط‌ي‌ که‌ کار شکلي دايره مانند داشته باشند مانند دوخت‌ زير استکاني‌ يا کف‌ کلاه، بعد ‌از زنجيره دوزي‌ قسمت وسط‌ به‌ وسيله ي نخ‌ هايي‌ که‌ از مرکز دايره به‌ محيط آن وصل‌ميشود دايره را به‌ هشت قسمت تقسيم نموده‌ و با کوک هايي‌ نقاط تماس قط‌رها را با محيط‌دايره دو به‌ دو به‌ يکديگر وصل مي‌کنند تا شکل ستاره‌ يي‌ هشت پر بر روي‌ کار بنشيند و به‌‌اين‌ مرحله از کار اصطلاحا آي چک‌ ماخ (ماه کشيدن) مي‌گويند.

سپس پيرامون کار را با روش‌ دندان موشي‌ که‌ تقريبا شبيه زيگزاگ است‌ و در اصطلاح‌ محلي دکمه قراقي‌ ناميده مي‌شود دوخته و آنگاه اطراف مرکز دايره را که‌ گوبک‌ (ناف) نام‌دارد با رنگ‌ دلخواه زنجيره دوزي‌ مي‌نمايند.‌

و در مرحله ي بعد، پرههاي ستاره‌ به‌ روش‌ دو کوک بلند و تقريبا شبيه عدد 7 دوخته ميشود ‌و در پايان با استفاده‌ از دندان موشي‌هاي بلند، شبيه آنچه در لبه کار انجام شده، محصول‌ تکميل و آماده‌ ي مصرف ميشود.‌

در شرايط‌ي‌ که‌ توليد محصولاتي‌ به‌ اشکالي‌ ديگر مورد نظ‌ر باشد کماکان برش رويه‌، لايه‌ و‌آستر به‌ شيوه ي قبلي انجام و پس‌ از آن با ابريشم درشت‌ تاب حاشيه يي‌ به‌ فاصله ي 5‌ميلي متري لبه ي کار، دوخته ميشود.حاشيه دوزي‌ که‌ آن را سوچک‌ ماخ (سو کشيدن يا‌حاشيه کشيدن) مي‌گويند

به‌ اين‌ ترتيب است‌ که‌ دو يا سه‌ رديف‌ نخ‌ درشت‌ تاب را بر روي‌‌پارچه‌ قرار داده‌ و به‌ وسيله ي بخيههاي بسيار ريزي که‌ همرنگ‌ نخ‌ اصلي است‌ آن را به‌ رويه‌ ‌ميدوزند.‌

آنگاه به‌ فاصله ي کمي از حاشيه، مجددا به‌ روش‌ قبلي، چند رديف‌ ابريشم درشت‌ تاب را بر‌روي‌ کار دوخته و آن را جوت لماخ (جفت کردن‌) مي‌نامند سپس در فاصله ي چند سانتي‌متري جوت لماخ حاشيه ي ديگري را که‌ آق ير آچماق ناميده ميشود بر روي‌ کار مي‌دوزند.‌

بعد از طي اين‌ مراحل‌، فاصله ي بين سوچک‌ ماخ و جوت لماخ با بخيههاي درشت‌ به‌ شکل‌عدد 7 پر شده و محل تلاقي‌ بخيهها با يکديگر زنجيره دوزي‌ مي‌شود.‌آنگاه نقش بوته‌ جقه به‌ روش‌ زنجيره يي‌ در وسط‌ کار ايجاد ميگردد.‌

شاميل لخ‌ عبارت‌ از يک‌ رديف‌ دوخت‌ زنجيره به‌ موازات ديواره‌ ي بوته‌ و در قسمت داخلي‌ آن است‌ که‌با نخي به‌ رنگ‌ ديگر انجام ميشود. و پس‌ از آن داخل‌ بوته‌ جقه بخيه دوزي‌‌ضربدري‌ ميشود. که‌ در اصطلاح محلي اين‌ قسمت از کار گل‌ لاماخ نام دارد.‌

منبع:ایران دزرت

هنر ستاره دوزی یا شمسه دوزی

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • اختلال تعلل ورزی: صحبت های انگیزه بخش با خود(۱۶)
  • شلختگی و تنبلی در دوره نوجوانی
  • بی اختیاری ادرار به دلیل صدمات ناشی از ورزش
  • اشعار زیبایی ازهاتف اصفهانی و فریدون مشیری
  • بحران هویت، هویت جدید برای مشهد!
  • برنامه شماره ۶۷۷ گنج حضور
  • چای ترش برای دیابتی ها!
  • برخی خوراکی های غیر لبنی منبع غنی کلسیم
  • طرز تهیه کیک گوشت
  • حبس 2450 مرد ایرانی بابت مهریه
  • سلفی گرفتن یا تماشای خودخواهانه فجایع!
  • داروهای افزایش دهنده هورمون جنسی تستوسترون و استروژن
  • کوه سبلان یا ساولان آیامزارزرتشت را در خودجای داده است؟
  • مزیا و مضرات نوشیدنی های کافئین دار
  • تنظیم موتور روح و روان
  • طرز تهیه ی یک کیک ژله ای خوشمزه
  • پرفروش ترین برند نوشیدنی های انرژی زا
  • نیکی به والدین از منظر احادیث معصومین علیه السلام
  • اسرار دو اتاق مخفی در داخل اهرام مصر
  • چرا من دچاراضطراب سلامتی هستم؟(۴)
  • طرزتهیه انواع اسپاگتی سبزیجات
  • طرزتهیه سوپ سبزیجات با پنیرچدار
  • خشیل شب یلدا
  • بیماری واژینیت را بشناسید و درمان کنید!
  • به چالش کشیدن افکار نگران کننده در اختلال نگرانی
  • خانه داری ویکتوریا بکهام خواننده و طراح مد
  • این کلمات نشانه ضعف اعتماد به نفس شما هستند
  • پس از دچار شدن به هوس!(۴)
  • مدل کفش دانشجویی از آکسفورد تا تهران
  • کاربردها و خواص سنگ فیروزه که بهتر است بدانید
  • محبوبترین ها
  • تلگرام و اینستاگرام را ببندید تا خواب شبانه آرام را تجربه کنید
  • افزایش طول عمر با استفاده از مواد غذایی آیا امکانپذیر است؟
  • کاهش وزن مختصر وثمرات شگفت انگیز
  • طرز پخت آش رشته
  • گشت وگذاری در پایتخت،بهترین کافه های تهران (۱)
  • مخلفات غذا کدامند و کی باید بخوریم؟
  • طرز تهیه کمپوت گلابی از شکر،آب و آبلیمو و گلابی
  • تعداد زیاد کودکان بی هویت در تهران
  • طرز تهیه ی دسر کرم چاکلت
  • برنامه شماره ۶۷۸ گنج حضور
  • رد پای چند بیماری مهم را در پاهای خود بجوئید!
  • حبس 2450 مرد ایرانی بابت مهریه
  • مراقبت های مهم قبل و بعد از تزریق چربی
  • چگونه باید با افکار مزاحم و مخرب مقابله کرد
  • طرز تهیه بیسکویت مغزدار نوتلا
  • رشته گرافیک و تعداد واحد های درسی دوره کارشناسی
  • بزرگی کبد،روش شناخت و درمان آن
  • خطر سرطان بر سر ایران
  • کوروش کبیر
  • بهترین نوشیدنی های سم زدا برای کاهش وزن
  • ۸ نشانه که ثابت میکند مدیرتان از شما متنفر است
  • نکاتی راجب میز شام عروسی
  • دندان پزشک زیبایی و 17 روش زیبا سازی دندان و لثه
  • طرز تهیه ی املت پنیر و سبزیجات
  • روش کاهش وزن سریع تا عید نوروز
  • استرس سفر را چگونه کنترل کنیم
  • برنامه شماره ۶۳۷ گنج حضور،تفسیر اشعار مولانا
  • ورزش های مناسب سالمندان
  • طرح لاک ناخن با رنگ سال ۲۰۱۷
  • بازگشت بینایی با ژن درمانی
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب