آشنایی با ساز سرنا

art023040023428535340002

این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است

 

در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.

سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز

۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.

انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

art023040023428535340001

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.

ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.

سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.
منبع : teeteel.notkade.com

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • بعد ازیک فقدان،باورهای خود را از نو بیان کن!(۸)
  • ژیمناستیک ریتمیک و تکنیک ها و ابزارهای آن
  • معرفی رشته ی جودو
  • برای داشتن رابطه سالم،توقع ممنوع!
  • عبادت، مدیتیشن و تعمق داروهای دوره فقدان هستند(۱۴)
  • زندگی سالم و پرانرژی تا رسیدن سفیر مرگ
  • این حرکات ورزشی سن واقعی تان را مشخص می سازد
  • دربی برای ورود و دربی برای خروج احساسات خود بسازید
  • چگونه بدون استفاده از فر خوردنیهای خوشمزه تهیه کنیم؟
  • فقدان و سفر به خاطرات گذشته!(20)
  • آموزش کامل طرز تهیه ترشی گوجه فرنگی
  • روش های عجیب لاغری هنرمندان و ستاره های سینما و موسیقی
  • ۵ مرحله زندگی در لحظه حال
  • فنگ شویی و کسب آرامش در منزل بوسیله گیاهان
  • برای یک رابطه جنسی موفق باید اضطرابها و ترسها کنار گذاشته شوند
  • خواب کافی شرط ضروری کاهش وزن دائمی(۲)
  • قصه خیانت به همسر بعلت ضعف اعتماد به نفس!
  • چاقی روز افزون کودکان، تهدید جدی برای آینده
  • برنامه ی پیام رسان تلگرام،برنامه ی محبوب ایرانیان
  • چاقی کودک بیشتر به دلیل پرخوری کودک و عدم تحرک کافی او است
  • اسرار دو اتاق مخفی در داخل اهرام مصر
  • کدام بستنی برای کودکان مناسب است؟
  • تغذیه ی مناسب برای زنان شیرده
  • رایج ترین آزمایش های غربالگری آقایان
  • راهنمای خرید یک لباس بارداری مناسب
  • خواص استثنایی پوست هندوانه در درمان بیماریها
  • بدنسازی یا تمرین قدرتی؟!
  • عفونت باکتریال برای زنان باردارعوارض بسیاری دارد
  • اضطراب سلامتی و چگونگی رهایی از تمرکز روی نشانه های بیماری(۱۰)
  • عجیب ترین لباس های سال در نمایشگاه چین
  • محبوبترین ها
  • تنیس بجز سوزاندن چربی ها، مانع مرگ زودهنگام است!
  • ماجرای عجیب شب زفاف موجب لاغری دائمی شد
  • نگران نباشید این درد موقتی است
  • بستنی یا بمب کلسیمی
  • حلقه های نامزدی با سنگهای درخشان
  • قد من صاف است، چه لباسی بهم میاد؟(۲)
  • خواص حبوبات و شواهدی عینی آن
  • تمرینات کاردیو لازمه سلامت قلب است!
  • عیبی ندارد که مرتکب اشتباهات “احمقانه” شوید!
  • چه چیزی باعث افسردگی کهنسالان می شود؟
  • طب سوزنی درترک اعتیاد چقدر نقش دارد
  • لوبیا چیتی یا لوبیا قرمز؟
  • تمرینات مخصوص گرم کردن و سرد کردن بدن
  • علت استخوان درد از خستگی تا سرطان!
  • شور و شر عشق چیست؟!(2)
  • عوامل کشنده پیش و پا افتاده!
  • پوشش زنان در ایران باستان
  • سنجد خواص دارویی و صنعتی مختلفی دارد
  • کوه سبلان یا ساولان آیامزارزرتشت را در خودجای داده است؟
  • توصیه هایی برای بارداری در فصل پاییز
  • درمان نگرانی و اضطراب : پذیرش شک و نامعلومی(۱۷)
  • از انجمن طرفداران بشقاب خالی استعفاء بدهید!
  • طرز تهیه ماهی گرام ماسالا
  • لکه ها و سفیدی روی ناخن میتواند نشانه چند بیماری باشد
  • چطوری دچار عزت نفس ضعیف شده ایم؟-بخش سوم
  • عسل شوید چه خاصیتی برای بدن دارد؟
  • قانون تغذیه طبیعی در مقابل قانون تغذیه موروثی
  • بهترین و بدترین راه های پخت ماهی
  • عوامل ضعف چشم و روش های درمان
  • شیوه کنترل بحران عاطفی بعد از طلاق
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب