آشنایی با ساز سرنا

art023040023428535340002

این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است

 

در کشور ما این ساز تحت عناوین نظیر به زرنا – ذرنا – ذورنا نامیده می شود. ساز سرنا در بین اقوامی نظیر بلوچ ها – کردها – گیلانها – ترک ها و فارس و مازندران وجود دارد. البته در همه اقوام به این نام معروف نیست مثلاً در میان بلوچ ها به شیدی ( shidi ) در میان کردها شمال خراسان به پیق ( pjg ) معروف است در مازندران به سرنا ( serna ) یا درنا ( zerna ) معروف است.

ساز سرنا معمولاً به دسرکوتن یا نقاره همراه است. در مازندران از سرنای نوع بم بیشتر استفاده می شود.

سرنا از چهار قسمت تشکیل شد :
۱ – قمیش

۲ – لب گیر

۳ – انبرک

۴ – بدنه ساز

۱ – قمیش : از نوعی نی نرم به نام آکس ( aks ) تهیه می گردد که آن را با آب ولرم می خیسانند و داخل دهان قرار می دهند و بوسیله مجرای باریکی که در وسط قمیش قرار دارد بازدم سرنا می شود. طول قمیش که به لب گیر بسته می شود حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر است.

۲ – لب گیر : بصورت دایره ای واشر مانند است. که جنس آن فلزی است و ما بین لب نوازنده و سرنا قرار می گیرد قطر آن ۴ سانتیمتر یا کمتر و طول آن ۱۴ سانتیمتر یا کمتر است.

۴ – بدنه سرنا : بصورت لوله ای مخروطی از جنس چوب شمشاد یا آزاد یا گردو ، گاهی اوقات هم از توت ساخته می شود. اما نوع شمشاد صدا دهی بهتری دارد.

انتهای بدنه سرنا بصورت مخروطی و مثل سازهای شیپوری طراحی شده است. سرنای مازندرانی ۶ سوراخ در قسمت بالا و یک سوراخ در قسمت پایین دارد. قبل از نواختن ساز آن را با آب ولرم خیس می نمایند ، اینکار برای صدا دهی بهتر است.

طول سرنا کامل نبوده و از ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر و در بعضی نقاط تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. سرنای بلند تر صدای بم تری نسبت به سرنای کوتاهتر دارد. حدود صوتی صدای سرنای مازنداران دو اکتاو است . سرنا را بصورت نفس برگردان می نوازند .

art023040023428535340001

آهنگهای مخصوص سرنا شامل :

پیشنمازی – یک چوبه – دو چوبه – سه چوبه – ترکمنی – کتولی – ورساقی و … است .
این ساز همواره در اعیاد – جشن ها – مراسم ورزشی و … نواخته می شده است.

ریشه لغت سرنا
سُرنا و کَرنا هر دو به معنی بوق و با لغت (به انگلیسی: Horn) در انگلیسی از یک ریشه می‌باشند. در اصل در میان اقوامی که زبان هند و اروپایی اولیه را صحبت می‌کردند این ساز به علت اینکه از شاخ حیوانات ساخته می‌شد به این اسم نامیده شده است. شاهد دیگری که به این ادعا و مشابهت مهر تائید می‌زند نام ذوالقرنین، به معنی دارنده دو شاخ است. قَرن که مُعَرَّب کَرن است (که در اسم کَرنا مشاهده می‌شود) به معنی شاخ می‌باشد. البته سُرنای کنونی به مراتب از بوقهای شاخی اولیه پیشرفته تر است، ولی عضوی از خانواده سازهای بادی یا بوقی به شمار می‌آید.

سرنا در ایران
سرنا سازی نه تنها محلی، بلکه قدیمی است. در اشعار شعرای ایران بسیار نام سرنا، سورنا و سورنای آمده است. این ساز در سیستان و بلوچستان ، خراسان و لرستان از دیرباز رواج داشته و حتی امروزه نیز در مجالس شادی و به هنگام خواندن ترانه های محلی این نواحی بکار می رود. در نواحی لرستان سرنای کوچک و در نواحی بختیاری سرنای بلند معمول است، سرنای محلی معمولاً با دهل نواخته می‌شود. در میان سرنا نوازان مشهور ایرانی می توان از علی‌اکبر مهدی‌پور دهکردی، نوازنده نوروزنامه یا همان موسیقی هنگام تحویل سال نو و نیز رضا مریدی دلفان و شامیرزا مرادی مشهورترین نوازنده سرنای کوچک (کوتاه) نام برد.
منبع : teeteel.notkade.com

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!

پربازدیدترین ها
  • تقویت اعتماد به نفس انگیزه می آورد
  • تست:چقدر در میان جمع احساس راحتی میکنید؟
  • چهل و پنج عامل چاقی و اضافه وزن(بخش سوم)
  • کمبود این ویتامین ها باعث اضافه وزن می شود
  • دانستن مساوی با آزادیست
  • مواد غذایی مفید پس از ۴۵ سالگی
  • دیدن با گوش بجای چشم
  • ترکیب های مورد علاقه طراحان دکوراسیون ها!
  • پرخوری خود را اینطور جبران نکنید!
  • اگرمیخواهید از چشم خانم ها بیفتید،اینطوری لباس بپوشید!
  • کوکوی کنگر با گوشت چرخ کرده و سیب زمینی
  • برخی خواص شگفت انگیز خیار
  • طرز تهیه ی ماکارونی رژیمی
  • پرش چشم و روش درمان آن
  • علائم و هشدارهای ریه را بشناسید
  • لایحه ای بر مسئله ی ازدواج فرزند خوانده با سرپرست!
  • افزایش انرژی و نجات از گرسنگی با خوردن پروتئین
  • چرا با اینهمه عجله به محرک های نگرانی پاسخ میدهیم؟-بخش پنجم
  • درب های منزل شیک و جذاب
  • دهها خاصیت بی نظیر انار
  • چگونه احساس پوچی و خلاء را بشناسیم و درمان کنیم؟
  • چرا دچارهوس غذایی کنترل ناپذیر می شوید؟
  • غلبه بر اختلال دو قطبی با شناخت بر ابعاد مختلف خویشتن!(21)
  • خالها چه موقعی خطرناک می شوند؟
  • روزه داری بدون سحری چه عواقبی میتواند داشته باشد؟
  • طرزتفکر جادویی در لاغری
  • سئوالاتی که برای شناخت چهره و شخصیت همسر آینده می پرسید
  • تمرینات ورزشی تصویری برای فرم دادن به بدن
  • با همسایه فضول چطور برخورد کنیم
  • کجا زندگی میکنید : اکنون، آینده یا گذشته؟
  • محبوبترین ها
  • نکات مهم در نگهداری روغن های خوراکی
  • معجزه ی عسل در درمان ریزش مو
  • خواص بی نظیر نعنا فلفلی
  • خواب کافی شرط ضروری کاهش وزن دائمی(۲)
  • دمنوش هایی که باید بنوشید
  • آشنایی با ارزش درمانی و غذایی هندوانه
  • این جملات را به همسرتان نگویید
  • گلدان Clairy می‌تواند سموم موجود در هوا را مکش کند
  • رنگ کردن موها با مواد طبیعی
  • آشپزی کردن آقایان فواید زیادی برای آنها در بردارد
  • احادیث و سخنانی پیرامون آداب معاشرت
  • برازق شیرینی معروف سوریه
  • عجیب ترین لباس های سال در نمایشگاه چین
  • طرز تهیه ی رولت سوسیس
  • مزه ششم بوسیله دانشمندان کشف شد!
  • دندان های کودکان و نکات بهداشتی ضروری
  • زمینه های فکری و فلسفی لاغری دائمی
  • خوراکی‌هایی که رگ‌های قلب را باز می‌کنند
  • عرق سوزی یا راش گرمایی را بیشتر بشناسید
  • شیاف استامینوفن و نکات لازم در استفاده از آن
  • اس ام اس های روانشناسی،فلسفی و عارفانه
  • نوشابه های انرژی زا و چاقی و دیابت
  • طرز تهیه خوراک رژیمی بوسیله لوبیا سبز
  • کراکت برنج با مغز میگو مناسب برای بچه مدرسه ای ها
  • کسب خوش بینی با تکنیک ای بی سی ABC
  • خواص شیر برنج
  • داروهایی که بجای درمان، باعث مرگ می شوند!
  • بیماری واژینیت را بشناسید و درمان کنید!
  • چای اولانگ و لاغری
  • قوانین تغذیه و تحرک برای کارمندان
  • تــمامی حقوق محفوظ و مربوط به پـرتال “ زیباخو ” میباشد کپی برداری از مطالب تنها با ذکر مـــنبع مــــجاز مــیباشد.

    طراحی سایت و سئو : پاناب