چه چیزهایی باعث حفظ نگرانی می شوند؟-بخش سوم

افراد نگران بطور معمول دارای الگوهای خاصی ازتفکر و رفتار هستند که ناخوئاسته و بصورت اتوماتیک باعث حفظ و نگهداری نگرانی می شوند. این الگوهای بقدری طبیعی بنظر می رسند که حتی خیلی از این افراد حاضر نیستند راجع به بیاندیشند و یا آنرا از ذهن و رفتارشان پاکسازی نمایند.

در  مطالبی زیر سعی میکنیم شما را با این سیستم حفظ و نگهداری نگرانی آشنا می سازیم:

 

??باورهای منفی درباره نگرانی

 

خیلی از افراد نگران نسبت به نگرانی خودشان افکار و باورهای منفی و بدبینانه وبرعکس افکار مثبت دارند. افراد بدبین نسبت به نگرانی احساس حق به جانب بودن میکنید،  چرا بنظرشان به اینجور فکر کردن راجع به نگرانی میتوانند آنرا کنترل کنند. ولی وقتی نگرانی شما به یک اختلال تبدیل شده باشد با اینجور افکار منفی یا مثبت، ریشه کن نمی شودکه بلکه بدتر،شدیدتر هم خواهد شد.

 

پس چه بهتر است که در اولین گام،سعی کنید افکارمثبت یا منفی خودتان راجع به نگرانی و اضطراب را شناسایی کنید و بعدا مطابق تمریناتی که در مدل های آینده تقدیم خواهد شد، مسیر صحیح اصلاح و بهبود نگرانی را دنبال نمائید.
anxiety-8972934859283754357

 

در مورد نگرانی، دو نوع فکر منفی و بدبینانه وجود دارد:

 

?یک باورمنفی این است که شخصی فکر میکند: «نگرانی غیر قابل کنترل است»با غلبه برروح و روان انسان موجب ازدست رفتن کنترل او روی افکار و زندگی اش خواهد شدمثلا «نمیتوانم نگرانیم را کنترل کنم، و هرگز هم متوقف نخواهد شد»

 

?یا این باورکه؛«نگرانی خطرناک است» سبب آسیب جسمی یا ذهنی به انسان می شود. مثلا”اگر همینطور به نگرانی ادامه بدهم دیوانه خواهم شد،،داغون شده وازکار وزندگی می افتم، حتماً مریض میشم.»

 

داشتن این باورها راجع به نگرانی وحفظ کردن آنها، فقط فرایند نگرانی را برای شما بسیار پریشان کننده ساخته،واصطلاحاً یک نوع”پیش بینی خودکامبخش” را موجب می شود؛ یعنی اینکه فرایند نگرانی برخلاف  خواست و هدف اصلی شما ماندگارخواهد شد.
??باورهای مثبتی که  نگرانی را حفظ میکنند

افراد نگران گرچه ممکن است راجع به نگرانی باورهای منفی (نگرانی کنترل ناپذیراست.

نگرانی خطرناک است) داشته باشند و البته درجای خود همین افکار منفی باعث حفظ و ماندگاری نگرانی می شود، ولی با داشتن باورهای مثبت راجع به نگرانی نیز، سبب می شوند تا نگرانی برای ایشان یک پدیده مفید و”خوب” محسوب شود و بر همین اساس موجبات حفظ و نگهداری آنرا فراهم می سازند.

 

لطفاً به چند مورد از باورهای مثبت راجع به نگرانی توجه فرمائید:

 

?نگرانی برانگیزنده و هیجان بخش است برای اینکه تنبلی نکنم و دست بکار شوم.

? نگرانی به من کمک میکند تا بدنبال یافتن راه حل یا راه حلهای مشکلات و چالش های زندگی باشم.

?ازنظر روحی و ذهنی نگران شدن مرا به بدترین حالت درآینده آماده می سازد

?نگرانی کمک میکند تا ازانجام کارهای بد پرهیز کنم

?نگرانی از وقوع اتفاقات بد جلوگیر میکند

 

قطعا اینگونه فکر کردن مثبت بجز تداوم نگرانی نتیجه ای نخواهد داشت،بدیهی است بدون عواقب و تبعات نیز نخواهد بود که در مورد عواقب اضطراب و نگرانی توضیح داده شده است.

 

anxiety-8972934859283754341

 

?دنباله روی از راهبردها و شیوه های بی فایده ?

افراد نگران با وجود افکار منفی یا مثبت راجع به نگرانی، عادت دارند برای کاستن یا متوقف ساختن نگرانی هایشان ازشیوه های خاصی استفاده کنند که البته در کوتاه مدت کارایی دارد.

 

اما از این نکته غافلند که استفاده  از اینجور شیوه ها نه فقط باعث حفظ و تقویت جریان نگرانی می شود، بلکه در بلندمدت به عادت یا الگوی«غیرموثر» و«کاملاً مضر» در برخوردن با  نگرانی تبدیل می شود. و همین عامل به تنهایی میتواند سبب ماندگاری و تثبیت نگرانی بشود.

 

?اولین شیوه  بی فایده در درمان نگرانی، «پرهیز« یا «گریز» می باشد.

برای اینکه نگرانی تشدید نشود یا بیدار نشود، اکثر مردم ازشنیدن یا دیدن اخباررادیو و تلویزیون مخصوصا برنامه های خبری خود داری میکنند چون بنظرآنها شنیدن و دیدن اخبارموجب تحریک اپیزود نگرانی میشود.

?البته گروهی نیز عکس این رفتار را مرتکب می شوند، یعنی با  گوش سپردن دائمی به اخبار و رصد کردن لحظه به لحظه خبرهای فوری، میخواهند یک قدم جلوتر باشند تا به این ترتیب اضطراب و نگرانی شان برطرف شود.

?اجتناب کردن فرصت ارزیابی و بررسی صحت و سقم باورهای ایشان راجع به نگرانی را از بین می برد، یعنی با گریز کردن آنها عملا نمی فهمند که واقعاً نگرانی آنها بی فایده و غیرواقعی بوده و ارزش نگران شدن را نداشته است.

 

?شیوه  غیرمفید دیگر،”کنترل نمودن تفکر” است.

افرادی که دچاراضطراب عمومی هستند همیشه سعی دارند بطرز ناشیانه و ناموفقی افکارنگران کننده خود را کنترل کنند. برخی از روشهای متداول این افراد برای کنترل نگرانی شان عبارتند از:

?تلاش میکنند جلوی نگرانی شان بگیرند و در این رسات معمولا بخودشان میگویند«نگرانی موقوف!چقدر بایددراین افکارمزخرف غوطه ور شوم! دیگه بسه! همه این افکار را دوربریز!»

?سعی میکنند برای افکار نگران کننده خود، استدلال یا دلیل بیاورند،مثلا میگویند« احتمالش خیلی کمه که چنین چیزی اتفاق بیفته! انشاا… چیزی نمیشه!»

? خود را به غفلت  و ندانم می زنند، فکرشان را عوض میکنند و منحرف می سازند، روی کار یا چیزهای دیگری توجه شان متمرکز می سازند،مثلا؛« این حرفها را ولش کن، باید بچسبم به کار، خیلی عقبم!»

? تفکر مثبت به افکار نگران کننده جور میکنندمثلا؛« با عینک بد بینی جهان را نگاه نکن، همه چیز خوبه، الحمدا… مشکلی نیست!»
با وجود اینکه برخی از ایده ها ظاهرا مثبت و سنجیده و مفید بنظر می رسند، متاسفانه مطابق تجربیات بیشمار و یافته های تحقیقات علمی، اینگونه تلاش ها برای کنترل نگرانی ها بدلایل مختلفی، غالباً کارایی لازم را  ندارد.

بگذارید به مهمترین دلائل بی ثمر بودن شیوه های کنترل فکر که در بالا ذکر شد بپردازیم. مطابق یک اصل روانشناختی وکاملاً شناخته شده هرگونه تلاش تعمدی برای سرکوب یک فکر، همیشه نتیجه ای بمراتب بدترازآنچیزی ببار می آورد که خود آن فکر اگر اتفاق می افتاد! بهتر است این قضیه روانشناختی را با یک مثال ساده روشن سازیم.

این مثال در واقع یک آزمایش هم می باشد و من از شما هم اکنون میخواهم به دستور زیر عمل کنید:

 

سعی کنید ۶۰ ثانیه به یک فیل صورتی رنگ فکر نکنید.

anxiety-8972934859283754358

 

 

?شیوه  غیرمفید دیگر،”کنترل نمودن تفکر” است.

هرگونه تلاش برای  ارائه دلیل یا استدلال جهت رهایی از نگرانی ثمری ندارد، چون اهمیتی ندارد که شانس وقوع مشکل نگران کننده چقدر ضعیف یا کم است، بلکه مسئله چیز دیگری است؛

 

مسئله به احساس نیاز شما جهت کسب اطمینان وقطعیت می باشد! تا این نیاز خود را به روش صحیح تامین نکنید شما قادر نخواهید بود به شیوه کنترل فکر، حتی کم احتمال ترین سوژه نگرانی را نیز از ذهن تان دفع کنید.

 

هرچقدر استدلال بیاورید که «ای بابا، اینکه چیزی نیست!آنقدر از اینجور مسائل پیش آمده که هیچ خطری هم نداشته است»ولی هر بار از زیر همه این دلائل صدایی به گوش تان می رسد،” ولی هنوز که اتفاقی نیفتاده است!”

 

این استراتژیها یا راهبردهای کنترل تفکر نه فقط جریان نگرانی را ماندگار می سازند چون در متوقف ساختن افکار نگران کننده  قابلیتی ندارند، بلکه بیشتر یکی از باورهای منفی شما راجع به نگرانی را تغذیه میکنند که؛ «نگرانی کنترل ناپذیر است».

 

ادامه دارد…

معالجه اختلال اضطراب و نگرانی-بخش دوم

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!