نشانه های حمله پانیک-بخش نخست

panic-attack-152374568723461

احساس اضطراب و ترس بخش بسیارمهمی ازتجربه انسان بودن است.هرچند شما نتوانید این واقعیت را بپذیرید و اینگونه فکرکنید، اما اضطراب عملاً مفید و یاری کننده است. داشتن اندکی اضطراب عامل   هشدار دهنده ای نسبت به یک اتفاق می باشد و یا بدان معناست که نسبت به محیط مان باید بیشتر توجه کنیم و رفتارمان را از حالت اتوماتیک خارج و بصورت کاملاً آگاهانه و هوشیارانه تنظیم کنیم. کاری که معمولاً قهرمانان ورزشی قبل ازیک رویداد مهم مسابقه ای بواسطه همین اضطراب و استرس اندک انجام میدهند و به میزان زیادی” انرژی وروحیه” جهت مبارزه کسب میکنند.

هنگامی که در باره حمله پانیک صحبت میکنیم، منظورمان یک اپیزود شدید وناگهانی از واکنش های جسمانی وعاطفی می باشد. هرچند موقعی که ما اضطراب معمولی داریم اغلب نشانه های مشابهی را احساس میکنیم، درست مانند استرس آماده شدن برای یک کارقریب الوقوع. اضطراب درحقیقت نگرانی یا ادراک عصبی در باره آینده است، حسی که نمی تواند رخدادهای آینده را پیش بینی یا کنترل نماید.

حمله اضطرابی یا پانیک می تواند هرکسی را در هر سن و سالی مبتلا سازد. درواقع بر آورد می شود که تقریباً از هر۳۰ نفر یک نفر در طول زندگی خود دچار حمله پانیک یا حمله اضطرابی شدید و اساسی می شوند. پس بخاطر داشته باشید که اگر با یک حمله پانیک مواجه شدید، تنها نیستید و مثل شما خیلی ها در شهر و محل تان زندگی میکنند. هدف از این کتاب فراهم نمودن اطلاعات عمومی و علمی در باره حمله پانیک می باشد و همچنین روش معالجه و درمان آن از طریق متد شناختی- رفتاری را دنبال میکنیم.

برای فهمیدن اینکه حمله پانیک یا حمله اضطرابی شدید چیست، لازم است ابتدا با مفهوم ترس یا وحشت آشناشویم و ماهیت واقعی آنرا درک کنیم. ترس بعنوان پاسخ هشدار اتوماتیک یا خودکار توسط مغز می باشدکه درموقع “درک یا حس خطر” بطور خودکار فعال می شود تا موجود زنده(ما را) از خطر دور بسازد یا حفظ نماید.

مثلاً،اگربا یک حیوان خطرناک و درنده ای روبرو شوید و چنانچه این موقعیت برای شما خطرناک تلقی شود یعنی آنرا حیوان خطرناک درک کنید همانطور که درمورد اکثر مردم اینگونه است، درچنین حالتی دچار یکسری تغییرات کلی و اساسی از نظر جسمی، ذهنی و رفتاری می شوید؛ مثلاً بلحاظ جسمی ضربان قلب تان افزایش می یابد، تنفس تان تندتر می شود، تمام بدن تان عرق میکند و… این نوع پاسخ هشدار دهنده بدن احتمالاً ما را به سمت فرار سوق میدهد تا جان خود را حفظ کنیم ویا ازنظرجسمی خود را جهت دفاع با انرژی زیاد تقویت کنیم. به این ترتیب همانطور که ملاحظه میکنید،پاسخ ترس یا هراس، یک مکانیسم طبیعی فوق العاده مهم جهت حفظ حیات موجود زنده و ما انسانها می باشد.

در زندگی روزمره خیلی از اوقات این نحوه پاسخ در مقابل ترس، هنگامی واقع می شود که واقعاً هیچ خطر واقعی شما را تهدید نمی کند، یعنی فقط با یک هشدارخطا و نادرستی مواجه هستید که بخاطر درک نادرست و فهم اشتباه از موقعیت توسط مغز، بوجود می آید.

حمله اولیه پانیک یا وحشت همانند اپیزود مختصر و شدید ترس یا ناراحتی می باشدکه درپاسخ به خطر واقعی در خودتان احساس میکنید، ولی حمله پانیک درموقعیتی اتفاق می افتد که دلیلی برای هراس از آن موقعیت وجود ندارد.

همانند اضطراب،ترس نیز بخشی از هویت انسانی است. همانطور که ذکر شد، ترس یک هشدار حقیقی است که خطر بلادرنگ را علامت میدهد و به بدن ما اجازه میدهد تا امکان پاسخ برای بقاء را افزایش دهد. هرچند،اوقات دیگری هم ترس وجود داردیعنی موقعی که خطر جسمانی واقعی وجود ندارد. تصورکنید شخصی درهنگام شب درحال عبور از جنگلی است، ممکن است احساس اضطراب به چنین شخصی دست بدهد چون نگران است که شاید اتفاق خطرناکی برایش بیفتد. بدون درنظر گرفتن اینکه یک چیز خطرناکی در جنگل وجود دارد یا خیر، آنچه که اهمیت دارد این است که اگر این شخص  باور کند چیز خطرناکی در اطراف او وجود دارد، همین باور سبب تولید “اضطراب”  یا ترس در او خواهد شد.

حمله پانیک شبیه این است که کسی بخاطر تشخیص نادرست موقعیت، بخواهد زنگ هشدار یا زنگ خطرساختمان را روشن کند. یا اینکه حساسیت زنگ خطر را آنقدر افزایش بدهید که با رخدادهای کاملاً معمولی نیز فعال شود!

 

panic-attack-152374568723467

 

فهرست کلی علائم یا نشانه های  حمله پانیک:

بالا رفتن شدید ضربان قلب یعنی تاپ تاپ کردن سری

تعرق کردن

لرزیدن یا تکان خوردن

نفس نفس زدن یا سخت شدن تنفس

قطع موقتی عملکرد سیستم حواس

درد قفسه سینه، فشار یا ناراحتی در روی سینه

تهوع، دل آشوب، یا بیرون روی ناگهان

گیجی، سردرگمی و احساس ضعف

شنیدن صدا واحساس نوعی کرختی در بخش هایی از بدن

تب و لرز

عجیب، غیرواقعی، ازهم گسسته، ناآشنا بنظررسیدن اشیاء دور واطراف، یا احساس گسستگی ازبدن

افکار از دست دادن کنترل یا دچار جنون شدن

ترس از مرگ

بیشتر افراد هنگامی که راجع به چیزی احساس اضطراب میکنند، درحد ملایم حسیاتی را تجربه میکنند،ولی یک حمله پانیک خیلی شدیدتر از حد معمول می باشد.درجه شدت آن ۴ برابریا بیشتر از حد اضطراب معمولی است و درعرض ۱۰ دقیقه به اوج خود می رسد. همانطور که در فهرست می بینید، اگر در موقعیت خطرناک واقعی قرار گرفته باشید، بسیاری از نشانه ها با آنچه ممکن است تجربه کرده باشید، شباهت دارند. حمله پانیک می تواند بسیار ترساننده باشد و حس بسیار نیرومندی را برای گریز یا درجستجوی کمک اضطراری و فوری طلب نماید.

به این ترتیب “اختلال پانیک” برای توصیف وضعیتی بکار می رود که حملات پانیک بنظر می رسد بصورت غیرمنتظره ای خیلی بیشتر از آنچه همیشه در موقعیت های قابل پیش بینی واقع می شد، ظاهر شوند. مطلب حائز اهمیت این است که برخی افراد درگیر به پانیک، همیشه در ترس از حمله غافلگیرکننده دیگری بسرمی برند و یا اینکه راجع به نتایج وتبعات حمله پانیک نگرانی شدید دارند. بیشترافراد سعی می کنند رفتارخودشانرا تغییربدهند تا ازحمله پانیک بعدی پیش گیر کنند. برخی افراد مبتلا به چنین حمله ای سعی دارند از هرجا ومکانی که ممکن است نتوانند به کمک پزشکی دسترسی داشته باشند خودداری کنند یا از جاهایی که احتمال بروز پانیک وجود دارد پرهیز نمایند. وقتی که اینگونه دوری گزیدن شدید باشد آنرا  ترس مکانی (agoraphobia) می نامند.

اگر فکر میکنید که  نشانه های شما خیلی شدید هستند یا اگر پزشکان نشانه های شما را بررسی نکرده اند، مهم است نزد یک فوق تخصص با تجربه دراین خصوص مراجعه کنید و مشاوره درمانی دریافت نمائید. بخاطر اینکه اطمینان یافتن از اینکه این نشانه ها فقط نتیجه اضطراب هستند و چیز دیگری علت آنها نیست، خیلی اهمیت دارد.

 

panic-attack-152374568723469

مکانیسم دفاعی “جنگ” یا “گریز”

هنگامی که یک خطر واقعی وجود دارد، یا هنگامی که فقط فکر میکنیم و یا باور داریم خطری ما را تهدید میکند، بدن ما به این خطر واقعی یا خطر ادارک شده، بواسطه یکسری تغییراتی بنام پاسخ جنگ یا گریز، واکنش نشان میدهد. این جریان به ما کمک میکند تا به یک تهدید جسمانی حقیقی، به موقع پاسخ بدهیم. هنگامی که مکانیسم فرار یا جنگ در بدن ما فعال می شود، سه نوع پاسخ عمده  را شاهد خواهیم بود که عبارتند از؛ پاسخ های فیزیولوژیکی یا جسمانی(واکنش های یا عوارض بدنی و جسمانی)، واکنش های رفتاری(پاسخ کنشی)، و واکنش های ذهنی – شناختی(پاسخ فکری).

 

الف) واکنش های جسمانی یا  فیزیولوژیکی

هنگامی که دچار اضطراب می شویم و می ترسیم، بدن ما از لحاظ فیزیولوژیکی در پاسخ به اینگونه تهدیدها که معمولاً هیچ خطر واقعی بهمراه ندارد، دچار چندین تغییر می شود؛ برخی از این عوارض را  قبلاً یادآوری کردیم ازجمله؛ بالارفتن ضربان قلب،تندترشدن تنفس، افزایش تعرق واحساس گیجی وسبکی سر. اینها واکنش های عمومی بدن هستندکه درهنگام اضطراب بطور کلی همه ما تجربه میکنیم.

شاید فکر کنید که فقط شما هستید در برابر اضطراب و هیجان به این شیوه  واکنش نشان میدهید، اما واقعیت این است که، همه انسان ها این نوع واکنش ها را در موقع دچار شدن به احساس ترس یا اضطراب از خود ظاهر می سازند. اساساً، بدن ما انسان ها بگونه ای طرحی شده است که وقتی “باور” کنیم تهدیدی وجود دارد، مواد شیمیایی خاصی ترشح میکند تامکانیسم فرار کردن و از صحنه گریختن یا ماندن و جنگیدن به بهترین شکل ممکن انجام شود.درهریک از وضعیت جنگ یا گریز هورمون متفاوتی ترشح می شود، که برای هرکدام نیز دلائل مهمی ذکر شده است.

 

افزایش تعداد ضربان و قدرت پمپاژ قلب که باعث می شود خون و اکسیژن بیشتروسریعتر به سرتاسر بدن پمپاژ شود.

 

افزایش سرعت و عمق نفس کشیدن، باعث می شود تا اکسیژن بیشتری به درون بدن وارد شود. این کار معمولاً با آه کشیدن، تنگی نفس و نفس نفس زدن شروع می شود، همراه با احساس خفگی، دچارشدن به درد و فشار در ناحیه سینه می باشد. این پاسخ بدن همچنین خون وارد شد به قلب را نیزکاهش میدهد گرچه هیچ خطری ندارد، اما ممکن است باعث احساس گیجی ومنگی، چرخیدن دور سر، اغتشاش، احساس قرمز شدن و داغی غیر واقعی شود. برای برخی افراد دچاراضطراب، فقط نفس کشیدن میتواند در تولید اختلال پانیک یا حمله وحشت نقش بسیاری ایفا کند.
احتمالاً این نکته مهم را میدانید که وقتی ما نفس می کشیم اکسیژن یا هوایی را وارد بدن می سازیم که مورد استفاده بدن قرار میگیرد و ازطریق بازدم، دی اکسیدن کربن را از بدن به بیرون می رانیم. برای اینکه بدن بتواند بطور صحیح و در حد ایده ال فعال کنید، ضروریست بین اکسیژن ورودی به بدن و حجم دی اکسید کربن در جریان خون تعادل وجود داشته باشد. و این تعادل فقط از طریق جریان تنفس سریع و عمیق ممکن می شود.

اما هنگامی که مضطرب هستیم، این تعادل بهم می ریزد! چونکه جریان تنفس سریع می شود اما عمیق نیست. برای افرادی که  دچارهراس یا وحشت هستند، این عوارض و واکنش های بدنی خود بخود نگران کننده و تهدید آمیز به حساب آید و فوق العاده آشفته کننده می شود. بخاطر اینکه معمولاً اینگونه علائم را نشانه حمله قلبی یا سکته تلقی میکنند.

بازتوزیع خون از نقاطی که خیلی حیاطی نیستند، خون موجود در نواحی پوست،انگشتان،پنجه های پا به سمت اندام های حیاتی تر که نقش اصلی را در جنگی یا گریز ایفا میکنند، هدایت می شود. در این حالت پوست شخص زرد کم رنگ یا رنگ پریده می شود، ودچار احساس سردی، احساس کرختی یا بی حسی یا خارش در انگشتان و پنجه ها می شود.

افزایش تعرق سبب می شود بدن لغزنده تر شود، چونکه این کار باعث می شود تا برای حیوان مهاجم چنگ انداختن و گرفتن اندام عرق کرده سخت ترشود، همچنین باعث خنک شدن بدن می شود و از داغی بیش از حد بدن جلوگیری میکند

 

گشاد شدن مردمک چشم ها اجازه میدهد نور بیشتری وارد شود و فرد بهتربتواند موقعیت و محیط خطر را شناسایی کند و ببیند. در چنین حالتی احتمالاً حس کنید که جلوی چشمانتان تیره و نقطه نقطه می شود، یا فقط حس کنید که نور خیلی زیادشده است.

کاهش فعالیت سیستم گوارش اجازه میدهد تا انرژی بیشتری به سمت سیستم اندام های مسئول جنگ یا گریزگسیل شود. کاهش ترشح بزاق داخل دهان ممکن است شما را با خشکی دهان و کاهش فعالیت در سیستم گوارشی مواجه سازد یاحتی منجر به احساس تهوع یا سنگینی در معده بشود.

 

فشار عضلانی برای آمادگی جهت فرار یا جنگ به نوعی احساس ذهنی فشار منجر میشود،گاهی اوقات باعث درد و لرزش نیز میگردد. فشار در فرایند کلی بدن اغلب افراد را با احساس خستگی کامل مواجه می سازد.

همانطور که می بینید، این پاسخ های هشدار جسمانی هنگام مواجه با خطر اهمیت زیادی دارند. این واکنش ها حتی هنگامی هشدارهای خطا و نادرست یعنی موقعی که هیچ خطر واقعی وجود ندارد، توسط بدن صورت میگیرد.

ادامه دارد….

 

ترجمه  بهمن ابراهیمی

پاسخ یا واکنش رفتاری به حمله پانیک-بخش دوم

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!