معالجه اختلال اضطراب و نگرانی-بخش نخست

anxiety-897293485928374500

مقدمه

اضطراب و نگرانی رایج ترین و شایعترین حالت احساسی و عاطفی در بین اکثرمردم می باشد و کسی را نمی شود یافت که در در طول روز چندین مرتبه اضطراب و نگرانی را تجربه نکرده باشد.متاسفانه همانقدر این بیماری گسترده و شایع است همانقدر هم مردم آنرا طبیعی قلمداد میکنند، نه فقط احساس اضطراب و نگرانی را مشکل احساس نمیکنند، بلکه نظر مثبت نسبت به آن دارند و آنرا برای زندگی شان مفید تصور میکنند.

اگر شما نیز چنین تصوری نسبت به احساس اضطراب و نگرانی دارید، مطمئن باشید که دچار برداشت اشتباه هستید و این احساس نیز مثل بقیه احساسات مثل خشم و رنجش،دلخوری،غمو غصه و …. دارای پیامی در درون خودش است و بیهوده شما را دچار نگرانی و اضطراب نمی شوید. همانطور که بیهوده دچار غم و غصه و عصبانیت نمی شوید.

براثر همین بی مبالاتی بعد از مدتی اضطراب و نگرانی تبدیل به عادت ثانوی شده و زمینه بروز بیماریهای روان نژندی خطرناک را بوجود می آورد. مخصوصا هنگامی اضطراب و نگرانی به اختلال تبدیل شده باشند، هشدار جدی برای شماست که آنرا درمان کنید.

هدف ما در این سلسله مقالات شناسایی اختلال اضطراب و نگرانیست و سپس ارائه راهکارهایی روانشناختی با استفاده از راهبرد شناختی-رفتاری می باشد.

امید است بتوانید با مطالعه منظم مطالب که تحت قالب مدلهای آموزشی انتشار می یابد نهایت بهره برای رهایی از این معضل ببرید.

 

مدل اول: اضطراب چیست و نگرانی به چه معناست؟
احساس ترس بخش عمده تجربه نوع بشراست. درواقع “پاسخ” غریزه بقاء انسانی درهنگام مواجه با موقعیت های خطرناک واقعی آشکار میشود. این پاسخ ترس سبب میشود که با فرارکردن  ازموقعیت جان خود را نجات بدهیم، یا اینکه قابلیت و توان  بالقوه خودمانرا برای دفاع جسمی افزایش دهیم.
“اضطراب” نیزهم خانواده ترس است. درست همانگونه تشگیل میشود که ترس بوجود می آید. اما ممکن است مانند خود ترس، اضطراب نیز درموقعیت های کمترتهدید آمیز ویا حتی بدون هیچ خطرتهدید، شکل بگیرد. چنانکه همه قهرمانان رشته های مختلف ورزشی معمولاً قبل ازیک مسابقه بزرگ و تعیین کننده تاحدودی دچار اضطراب میشوند.

anxiety-897293485928374554
اما اضطراب هایی از نوع اضطراب قبل از مسابقه ورزشی، یا جلسه امتحانی، یا اتاق انتظار برای گرفتن یک نتیجه آزمایش، با اضطرابهایی که درموقعیت بی ارتباط ویا غیر واقعی ظاهر می شوند؛ یعنی درموقعیت هایی که هیچ تهدید یا خطرواقعی متوجه انسان نیست، ظاهر می شوند، تفاوت محوری دارند.
اگر شخصی قبل از مسابقه ورزشی،یا جلسه امتحان یا مصاحبه شغلی وغیره دچار اضطراب شدید ومختل کننده بشود، ممکن است زندگی فرد ودستاوردهای حرفه ای واجتماعی او را شدیداً تحت تاثیر قرار بگیرد، درچنین مواقعی فرد حتماً لازم است اضطراب خود را کنترل نماید تا بتواند، بدون مشکل از یک گذرگاه زندگی عبور نماید.
بنابراین وقتی میزان اضطراب ازحد معین عبورکند، مختل کننده فعالیت های معمولی زندگی خواهد شد ودرست  درهمین جاست که “اختلال اضطرابی” مطرح می شود و باید آنرا شناخت و معالجه کرد.
درمدلهایی که پیش رو داریم، سعی میکنم میزانی از اضطراب را بررسی کنیم که اضطراب کلی، عصبی شدن یا نگرانی مزمن توصیف می شوند. این نوع اضطراب، دارای  خصوصیات عاطفی وجسمانی مشابه به آنچه در ترسها وجود دارد،بوده ولی با شدت متفاوتی تجربه می شوند. از ویژگی های آن این است که به وحشت خالص منجر شود، بتدریج ساخته و پرداخته شود، میزان بالای از فشار را دارا باشد و مجال وآرامش ذهنی اندکی به فرد مبتلا بدهد.
ممکن است یک اضطراب نرمال  یا بهنجار درمواردی به اضطراب مسئله دار و مشکل ساز بدل شود:
•    بیش ازحد یا  افراطی شود،
•    احساس کنیدازکنترل شما خارج شده یا  کنترل ناپذیر است،
•    بصورت سرزده و ناخوانده ظاهر شود،
•    ماندگار و دیرپا باشد؛ گویا درمغز انسان لانه کرده،
•    و موجب پریشانحالی اساسی شده یا توانایی انسان برای پرداختن به زندگی روزمره را تضعیف نماید.

 

افرادی که معمولاً به چنین اضطرابی دچار می شوند، نکات مهمی را نقل کرده اند که تجربیات آنها میتواند، شاخص های ارزیابی مثبتی برای ما درشناخت اضطراب مرضی باشد:
•    نگرانی های مزمن دائماً در مغز آنها می چرخد. مثل یک صدای ضبط شده که پشت سرهم تکرارشود.

anxiety-897293485928374539

اضطراب
•    اضطراب کنترل ناپذیر است. گرچه شدیداً آرزومند بدست گرفتن کنترل عواطف خویش هستند، اما احساس میکنند  اضطراب و نگرانی کاملاً بروجود آنها حکمفرما شده و برای جلوگیری یا متوقف ساختن آن هیچ کاری نمیتواند بکنند.
•    افکار سرزده و ناخوانده. اهمیتی ندارد که شخص مبتلا به این نوع اضطراب چقدر برای گریز از نگرانی تلاش میکند، یا راجع به چیزهایی که او را عصبی می سازند اصلاً فکرمیکند یا نه، افکار ناخوانده، برخلاف میل و اراده او ناگهان مثل لشکر مهاجم از راه می رسند وکنترل مغز او را بدست میگیرند.
•    بیزاری از ابهام  و فقدان قطعیت. ازاینکه درکاری یا چیز ابهام داشته باشد، یا به قطعیت نرسد، شدیداً متنفر بوده ومیخواهد بداند که درآینده چه اتفاقی میخواهد بیفتاد، و ” فقدان اطلاع” عدم آگاهی شفاف از رخدادهای آینده، برایش تجربه ای واقعاً سخت و دردناک است.
•    داشتن احساس بیقراری و بی تابی. کلید بدست، پا درآستانه درب منتظراست. اصلاً قادر به حفظ آرامش نیست. اصطلاحاً یکجا بند نمیشه، درهول ولا قرار دارد.
•    تنش یا فشار جسمانی. داشتن احساس عصبانیت و ناراحتی، و فشارشدید وسخت درعضلات بدن.
•    اختلال خواب. سخت به خواب رفتن، خواب ماندن، یا آشفتگی درجریان خواب بعلت اینکه ذهن او بطور مستمرمشغول کلنجاررفتن  با نگرانیهاست.
•    قادربه تمرکز نمودن نیست و نمیتواند برکار یا وظیفه پیش روی خود تمرکز کند، بطور مکرر اختلال توجه و تمرکز پیدا میکند.
•    راجع به کارهایی که باید انجام دهد دفع الوقت نموده و سهل انگاری میکند. چون کاررا زیادازحد ویا طاقت فرسا احساس میکند، بنابراین مسکوت گذاشته یا ازگردونه خارج می سازد.
•    موقعیت هایی که باعث نگرانی، عصبی شدن واضطراب او شوند، میگریزد.

با مشاهده این ویژگیها میتوانیم استنباط کنیم که اضطراب کلی، ناآرامی یا عصبی بودن، یا نگرانی میتواند اگر چنانچه طولانی مدت و مزمن باشد، بطور قابل ملاحظه ای در زندگی شخص مداخله نماید. لذا وجود اضطراب در شکل و شمایل تفاوت چندانی با داشتن بیماریهایی مثل دیابت یا تنگی نفس ندارد.
بدترین مسئله در مورد اضطراب عمومی یا نگرانی این است که اشخاص مبتلا به آن، درفکر معالجه و درمان مشکل خود نیستند و آنرا امر عادی و معمول در زندگی تصور میکنند، درحالیکه با گذار زمان ومزمن شدن بیماری، میتواند مبنای مشکلات شخصیتی و جسمانی برای فرد باشد.
anxiety-897293485928374502134

علت  اضطراب عمومی چیست؟
اینکه چرا وبه چه علت افراد به بیماری اضطراب عمومی مبتلا می شوند، با توجه به تفاوت های فردی، هیچ پاسخ قاطعی  وجود ندارد. با اینحال میتوانیم به فاکتورهای مهمی اشاره کنیم که در ارتباط با این مشکل هستند، این فاکتورها میتوانند بطورکلی به دو علت بیولوژیکی و روانشناختی تقسیم شوند:

فاکتورهای بیولوژیکی
واقعاً نمی توانیم بطور صریح اعلام کنیم که ژن خاصی  به تنهایی با اضطراب عمومی در ارتباط است؛ اما براساس مطالعات انجام شده روی دوقولوهای همسان و اعضای خانواده، بنظر میرسد که ممکن است این افراد با ارث بردن یک آسیب پذیری، اختلال اضطرابی را پرورش دهند، وهمچنین  بطور قابل توجهی دچاراختلال روحیه وخلق خو بشوند. این نکته را باید یادآوری کنم که محققان به ما می گویند این یک آسیب پذیری کلی است تا یک آسیب پذیری خاص برای نوع خاصی از اختلال. بعلاوه، معلوم شده است که افراد متولد شده با نوعی اضطراب خاص زودگذر، به احتمال بیشتری بعداً در زندگی خود دچاراختلال اضطراب عمومی شوند.

 

anxiety-8972934859283746540

فاکتورهای روانشناختی
ابتلای عملی به  اضطراب عمومی بطور قابل ملاحظه ای به سبک زندگی شخص بستگی دارد، انواع بسیار زیادی ازعوامل استرس زا میتوانند در این میان مداخله کنند؛
–     درواقع حوادث زندگی استرس زا و زیان آور  و اغلب کنترل ناپذیرمیتوانند به رشد و پرورش اضطراب کلی کمک کنند. هنگامی که چنین حادثه ای بوجود می آید،
–     برخی افراد ممکن است به این باور برسند که زندگی خطرناک و پیش بینی ناپذیر است، و نگران بودن نسبت به رخداد های منفی احتمالی درآینده، به یک شیوه مواجه با عدم قطعیت زندگی شخص تبدیل می شود. این گروه ازافراد فکر میکنند که نگرانی به آنها کمک میکند تا به درک و شناخت بهتری از قطعیت و کنترل برسند، چرا که بزعم خودشان، با نگران بودن میتوانند برای هرچیزی بخوبی آمادگی پیدا کنند.
–    یکی از تبعات مملوس نگرانی و اضطراب عمومی این است که؛ وقتی کودکی دائماً شاهد نگرانی والدین خود راجع به شرایط و وضعیت فعلی ورخدادهای منفی بالقوه درآینده است، احتمالاً همین رفتار والدین خود را الگوبرداری میکند. وشاید افراد دچار اضطراب عمومی فرزند چنین والدینی باشند.
–    شاید مطابق الگوهای تربیتی و آموزشی مختلف در زندگی به شما تفهیم شده  باشد که “نگرانی چیزخوبی است و نشان میدهد که شما شخصی هوشیار و آماده ای هستید”.
–    نکته نهایی اینکه، هنگامی اضطراب بدتر می شود که فردی بخواهد از چیزهای نگران کننده پرهیز کند. پرهیزیا دوری گزیدن سبب می شود تا چیزی یا اتفاقی که ذاتاً برای شخص نگرانی چندانی ندارد، به منبع اضطراب او تبدیل شود. اگرفردی در زندگی تان(یعنی پدر ومادر، خواهر و برادر، دوستان، همسر و اقوام )شما را در پرهیز یا دوری از چیزهای گوناگون، مساعدت و پشتیبانی میکنند، این کار دربلند مدت اضطراب شما را بسیار بدتر و شدیدتر خواهد ساخت. آنها از پرهیز شما حمایت میکنند چونکه نمیخواهند شما به هیچ وجه دچار پریشانحالی شوید.درحالیکه  تجربه نمودن مقدار اندکی از پریشانی و آموختن نحوه رفع وکنار آمدن با مشکل، به احتمال زیاد اضطراب شدید در بلند مدت را متوقف خواهد ساخت.

خلاصه مطالب این مدل
•    برای اکثر انسان ها اضطراب و نگرانی تجربیات مشترکی هستند.
•    اضطراب میتواند یاری کننده باشد، فقط هنگامی بی فایده و بی ثمر است که بیش از اندازه وخارج از سهم طبیعی خود دریک موقعیت خاص ظاهر شود.
•    انواع بسیار زیادی از اضطراب وجود دارد، مانند ترس شدید، و اضطراب بلند مدت ولی با شدت کم مثل نگرانی و تشویش و بیقراری.
•    اضطراب عمومی مشکل آفرین، نگرانی افراطی درباره انواع چیزهایی است که بصورت کنترل ناپذیر و ناخوانده تجربه می شوند، و سبب استرس زیاد و مشکل حادبرای فرد می شوند.
•    علل دقیق اضطراب عمومی روشن نیست، ولی احتمال دارد ترکیبی از آسیب پذیری بیولوژیکی و تاثیرات محیطی وروانشناختی وجود داشته باشد که به رشد آن مساعدت می کند.

ادامه دارد….

معالجه اختلال اضطراب و نگرانی-بخش دوم

ترجمه بهمن ابراهیمی

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!