عوامل ماندگاری یا تداوم خود زشت پنداری-بخش پنجم

ما قبلا راجع به عوامل ریشه ای وبنیادین بوجودآورنده مربوط به خودزشت پنداری پرداختیم. موضوع جالب این است که چرا یک اتفاق یا تجربه ای دردوران کودکی ونوجوانی برما واقع شده است، بعد ازسالیان دراز،همچنان میتواند روی افکار واحساسات ما اثرگذار باشد.

دلیل این موضوع وجود یکسری عواملی است که موجب تقویت و تداوم عوامل بیرونی یا تجربیات سالیان گذشته می شود.

اینها را عوامل نگهدارند یا بازتولید کننده می نامیم و قصد داریم به طور مختصرآنها را معرفی کنیم.

درواقع شیوه درمان و کنترل این بیماری نیز با عوامل نگهدارنده رابطه مستقیم دارد.و ضروریست که ما اینها را بشناسیم.

Image result for ‫خود زشت پنداری‬‎

? فرض های مرتبط با ظاهر

فرض ذهنی ما انسان ها راجع به امور مختلف  در باورها و تجربیات دوره کودکی و طفولیت ما ریشه دارند و اکثر باورها در بستر زندگی و تجربیاتی که در طول مسیر بدست می آوریم تقویت می شوند یا خنثی و کم اثر. باورهایی که ما راجع به خودمان و دیگران داریم درست به همین شیوه ساخته شده اند. یعنی براساس باورهای عمیق کودکی وتجربیاتی که در طول زندگی کسب میکنیم، به پرورش یکسری نتیجه گیریها، فرض های ذهنی یا قواعدو رهنمودهایی برای زندگی اقدام میکنیم که هم ازنظر فردی و گروهی و اجتماعی  میتواند گاهی مفید و موثروگاهی بی فایده و حتی مضر و مخرب نیز باشد.

ازجنبه فردی هرکدام ازما انسانها بنا به تجربه دوره کودکی ودوره زندگی نسبت به خودمان وظاهرمان دارای پیش فرضهای ذهنی هستیم.

در مورداکثر این افراد، پیش فرضهای ما راجع به ظاهرمان متعادل و مفید هستند ولی در مورد درصدی از مردم متاسفانه اینگونه نیست.

یعنی تعدادی ازمردم براساس باورهای دوره کودکی و تجربیاتی که داشته اند، نسبت به ظاهر خودشان، افکار و خیالاتی را ساخته که اساسا واقعیت ندارد و توهم ذهنی مطلق می باشد.

شما از کجا می توانید این ذهنیت های شما راجع به ظاهر تان توهم است؟

هرفرض یا پیش گویی  سالم و متعادل راجع به ظاهرباید از دو فاکتور مهم پیروی کند:

الف) پیش فرض انعطاف پذیرو سازگار باشد

ب) پیش فرض درست و صحیح باشد

به یک مثال نه چندان مرتبط دقت کنید؛

مثلا من در ذهنم چنین پیش فرضی دارم:«همه راننده ها  از سمت راست لاین خود رانندگی میکنند.» این فرض حاصل تجربه زندگی من درکشورم می باشد که با مشاهده طرز رانندگی دیگران و بالاخره تعلیم و رانندگی کردن بدست آورده ام. واین فرض اکنون بطورکاملاً خودکار و بدون هیچ هوشیاری در ذهن من جاری می شود.یعنی من دائماً بخودم یادآوری نمی کنم که باید از سمت راست جاده رانندگی کنم، این رفتار بطور خودکار از من سر می زند.

البته حاصل چنین رفتاری این است که  با رانندگان دیگر تصادف نمی کنم و سلامتی و ایمنی خود را  تضمین کنم.

این فرض رویهمرفته از لحاظ درست بودن، مفید بنظر می رسدیعنی مثلا رانندگی در سمت راست در کشور ایران پذیرفته شده است و انعطاف پذیری نیز دارد، چرا که قبول داریم این فرض ممکن است خارج ازایران و در بسیاری از کشورها، اجرا نشود.

درمقابل چنین فرضی،ممکن است فرض های بی فایده ای هم داشته باشیم که واقع بینانه و انعطاف پذیروحتی درست نیست. ما عمدتا دارای پیش فرض های بی فایده ای هستیم که سعی داریم زندگی مان را بوسیله آنها هدایت یا مدیریت کنیم.

Image result for ‫خود زشت پنداری‬‎

 

یک فرض به این دلیل بی فایده است  که نادرست و/ یا  انعطاف ناپذیر است.

 

مطابق این، برخی از افراد دراعماق درونی مسئله خود زشت پنداری نیز، دچاریکسری پیش فرضهای  بی فایده ای راجع به ظاهروچهره خود هستند.

فرض های ما عمدتاً درقالب غالب «اگر…. چیه میشه(درنتیجه)….»  اظهار می شود.

فرض های ما راجع به ظاهرمان که در قالب مورد اشاره بیان می شود کاملاً نادرست یا انعطاف ناپذیرهستند و اغلب به سبب تجربیات گذشته خودشخص تشگیل یافته است.

مثلاً درنظر بگیرید، دانش آموزنوجوان بخاطر جوش های صورتش درمدرسه دائماً موردتمسخر دوستان و همکلاسیهایش قرار میگیرد واز این بابت تجربه ی منفی و بدی در ذهنش ایجاد میگردد. این تجربه می تواند به ایجاد یک نوع فرض منفی منجرشود؛ مانند«اگر مردم چهره واقعی مرا ببینند، در اینصورت از من فراری می شوند.»

چنین فرض هایی که براساس تجربه دوران گذشته شکل گرفته است با اثرگذاری روی اعمال و رفتار شما در دوران بزرگسالی( با وجود اینکه سالیان طولانی ازآن تمسخر ها و سر به سر گذاشتن های نوجوانی سپری شده است)، همچنان ادامه پیدا میکند.

 

?چند نمونه فرضها رایج ولی بی فایده ای که با خود زشت پنداری ارتباط دارند:

⚡️اگر مردم چهره واقعی مرا ببینند، از من فراری میشوند.

⚡️اگر از آرایش ترکیبی استفاده کنم، پیش مردم مقبولیت پیدا میکنم.

⚡️اگر خودم می توانم این مشکل را ببینم، پس هرکس دیگری نیز میتواند آنرا متوجه شود.

⚡️اگرکیفیت زیبایی و آرایش من سست وضعیف باشد، خیلی زود همه متوجه خواهند شد.

⚡️اگر ظاهرم را تغییرندهم، هیچ وقت به احساس شادی دست نمی یابم.

⚡️اگرکامل و بی نقص بنظر نرسم، واقعاً وحشتناک میشوم.

⚡️اگر در سطح عالی و برجسته قرار نگیرم، مورد تمسخر و استهزا قرار می گیرم.

⚡️اگرزشت باشم، هیچ ارزشی ندارم.

⚡️اگر جذاب بنظربرسم، در زندگی موفق خواهم بود.

 

تمرین:

آیا می توانید به یکسری «پیش فرضها»،شیوه ها و رهنمودهایی  راجع به ظاهرتان فکرکنید؟ برای اینکه بتوانید به توقع و انتظارازظاهرخودتان فکرکنید، این سئوالات را ازخود بپرسید:

بنظرتان ازلحاظ ظاهربدنی چه استانداردی را باید بدست آورید؟چنانچه این دستاورد تحقق نیافت، بنظرتان چه اتفاقی می افتد؟

بنظرتان مردم راجع به به ظاهرشما چه واکنشی نشان خواهندداد؟

پیش فرض های مرتبط به ظاهرشما، چگونه با تجارب گذشته مخصوصا دوره کودکی و نوجوانی تان گره خورده است؟

………………….

Image result for ‫خود زشت پنداری‬‎

?فرضهای منفی

بطور کلی افراد دچار خود زشت پنداری راجع به اینکه درموقعیت های اجتماعی از نظر دیگران چطوری بنظر می رسند،یکسری فرضهای منفی در سر می پرورند. آنها عمدتاً تمایل دارندبر:

?اغراق گویی یا گزافه پنداری راجع به اینکه که مردم نسبت به ظاهر او برخورد یا قضاوت منفی و تمسخر آمیزدارند.

?کم و ناچیز ارزیابی  کردن توانمندی و قابلیت خودشان برای مقابله با این اتفاق،و

?نادیده گرفتن و به حساب نیاوردن هرگونه اطلاعات و توضیحاتی که نشان میدهند واقعیت به آن میزان که او فرض می کند، بد و وخیم نیست. برای مثال، بیشتر اوقات در جستجوی بدست آوردن خبرومطلبی هستند که ببینند آیا کسی راجع به ظاهر آنها حرف منفی زده است یاخیر.

 

اغلب این فرضهای منفی راجع به ظاهر، درنتیجه برخورد با موقعیت برانگیزنده،بوجود می آید.مثلا،تصور کنید شما نسبت به ظاهرخودتان چنین پیش فرضی دارید« اگر مردم ظاهر واقعی مرا ببینند، ازمن دوری میکنند» وسپس برای تایید این فرض خود به دنبال جمع آوری اطلاعات می روید.

این قضیه میخواهد به ما بگوید که ذهن ما انسان ها با دامنه ای از یک چنین فرضهای منفی فعال می شود:

«این کار آخر و عاقبت خوشی نخواهد داشت»،

«به محض اینکه در روشنایی روز مرا از نزدیک ببینند، از من منزجر شده  وکناره گیری میکنند»،

« حتماً به دوستانش خواهد گفت که فلانی قیافه بسیار زشت و مسخره ای دارد.  و من هرگز از پس  نمی توانم دوستان خوب و با محبت برای خودم پیدا کنم.»

اینگونه فرض های منفی به راحتی می توانند  احساس نگرانی بسیار شدید راجع به روابط اجتماعی، قرار ملاقات،کار یا تحصیل شخصی برجای بگذارد. همچنین آنها نسبت به آینده دچار احساس نومیدی و درماندگی می شوند.

تمرین:

دقایقی وقت بگذارید و برخی از فرضهای منفی را بنویسید که در توجه ورزیدن به ظاهرتان تجربه کرده اید. وقتی که با کسی دیدار وملاقات میکنید، به محیط های اجتماعی وارد می شوید، یا به محل کار یا کلاس درس و دانشگاه و مدرسه می روید، راجع به ظاهر تان، در ذهن تان  با خودتان چه حرفی می زنید و و بخودتان میگوئید؟

…………………………………….

ادامه دارد….

 

عواقب خود زشت پنداری-بخش چهارم

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!