شناخت و معالجه اختلال خود زشت پنداری-بخش دوم

منظور از مفهوم « اختلال خود زشت پنداری»چیست؟

khod-zesht-pendari

خود زشت پنداری بیماریست که شخصی خود را زشت و دارای عیب و نقص تصورمیکند،

“اختلال خود زشت پنداری» body dysmorphia disorder  که بطور مختصرBDD نیز نامیده می شود،بیماریی می باشد که رفتار و افکار افراد غرق شده درظاهر و عیب های ظاهری خیالی را شرح میدهد. بیماریست که شخصی  خود را زشت و دارای عیب و نقص تصورمیکند، درحالیکه بطور واقعی یا هیچ عیب و نقصی در او نیست، و اگر نیز عیبی یا نقصی هم باشد، آنقدر بی اهمیت است که در شرایط معمول توجه هیچ کس را جلب نخواهد کرد، اما این افرد همانطور که در مثالها شاهد بودید، با قاطعیت باور دارند که در قسمتی از بدن شان مشکل یا نقصی وجود دارد و بایستی آنرا برطرف سازند.

اینان، بقدری زشت بودن خود یا بخشی از اندام شان را باورکرده اند که هرگونه اظهار نظر مخالف با این عقیده را بشدت رد میکنند و حاضر نیستند حتی کلمه ای بشنوند و یا مطلب علمی راجع به آن بخوانند و اطرافیان متهم به بی تفاوتی می سازند. کاملاً برایشان مسلم و قطعی  شده است  که واقعاً دماغی زشت و غیر قابل تحمل دارند، یا صدایشان بسیار آزاردهنده و گوش خراش است، یا گونه، ابرو، چانه و اندام های دیگرزشت و نامتقارن و قناص دارند که  باعث آبروریزی و شرمساری در میان دوستان و آشنایان شده است.

همه اینها درحالیست که بطور واقعی و حقیقی بدن شخص نه از نظر کلی و نه در اجزایش هیچ عیب و نقصی ندارد که باعث خجالت و شرمساری بشود. همانطورکه شاعر پرآوازه کشورمان حافظ علیه الرحمه در ابیات فوق بخوبی به این داستان اشاره کرده است؛  شخص خود زشت پندار، جسم خود را دیو یا هیولایی زشت و بد هیبت و ترکیبی می بیند که برای دیگران خطرناک و تحمل ناپذیر است، درحالکیه جوهر وجودش یا سرشت اواز جنس فرشتگان و ملائک است.

انسان تجلی جلال و جمالی خداوند است و نور او در همه انسان دمیده شده است(نَفَختُ فیه)، فرشته ایست که لباس انسان پوشیده است. و در ادامه حضرت مولانا به چه زیبایی و ژرف بینی صدها سال پیش به درست ترین تشخیص در خصوص این بیماری رسیده است که می گوید   هر فکر و اندیشه ای که در درون سینه و ذهن خودت پرورش میدهی و حفظ میکنی،  نشانه و علامتش به خوبی در ظاهر شما هویدا می شود. اگر انسانی اندیشه منفی و سیاه در ذهن خود بپرورد، سیمای او انسان تاریک و سیاه خواهد شد و اگر اندیشه های مثبت داشته باشد، چهره ای درخشان و شاد و آرامبخش خواهد داشت.

 

اندیشه جز زیبا مکن کو تار و پود صورت است

زاندیشه ای احسن تند هر صورتی احسن شده- مولانا

 

آیا بهتر از این هم می توان وصف حال عزیزانی را بعمل آورد که بخاطر اندیشه ای که به توهم و خیال افتاده است و صورت و جمال زیبای خود را به عیب هایی که ندارند مبتلا می سازند، شرح و وصفی به عمل آورد. مولانا می فرمائید که افکار انسان تار و پود صورت و ظاهر او هستند. اگر در ذهن شما افکار زیبایی تنیده شده باشد، صورت و جمال تان هم زیبا می شود.

به این ترتیب با اتکابه نظربلند و عمیق این دو متفکر بزرگ کشورمان متوجه می شویم که ریشه خود زشت انگاری در تفکرات انسان نهفته است تا در واقعیت.

 

khod-zesht-pendari

تحقیقات اخیرروی دانشجویان نشان داده است که ۹۰ درصد دانشجویان به نحوی ازانحاءاز قیافه خود شان راضی نبوده اند

میزان شیوع اختلال خود زشت پنداری:

متاسفانه “اختلال خود زشت پنداری» امروزه بیش از هر زمان دیگری شایع و گسترش یافته است. برطبق آمارهای اعلام شده که در سطح جهانی، تقریباً ۱ تا ۲ درصد مردم به این بیماری مبتلا هستند و میزان شیوع آن در بین زنان و مردان تقریبا به یک اندازه است.

تقریبا نیمی از زنان از شکل صورت خود راضی نیستند و به همین دلیل سعی می‌کنند آن را در پشت لوازم آرایشی پنهان کنند. یک‌چهارم زنان از ۱۳ سالگی یا حتی کمتر استفاده از لوازم آرایشی را شروع می‌کنند و ۴۴درصد این کار را برای پوشاندن نقص‌های صورت خود انجام می‌دهند، این زنان بدون آرایش احساس منفی دارند و به همین دلیل با صورت بدون آرایش مقابل دیگران حاضر نمی‌شوند.

این بیماری معمولا از سنین اوایل نوجوانی و بلوغ شروع می شود. در این سنین نگرانی در مورد ظاهر آغاز میگردد. طبق تحقیقات بعمل آمده افراد ۱۶ تا ۲۵ ساله برای یک عکس سلفی به طور متوسط ۱۶ دقیقه وقت می‌گذارند و هفت بار عکس می‌گیرند تا به عکس مورد نظرشان برسند.

بسیاری از این افراد به دلیل رفتارها و احساسات خود رابطه خوبی با دوستان و اعضای خانواده‌شان ندارند و معمولا دچار انزوا و گوشه نشینی و تنهایی می شوند. متاسفانه افکارمرتبط با خودکشی در این افراد معمولا مشاهده می‌شود و تقریبا ۱۹درصد از آنها به این موضوع فکر می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد ۷درصد از این افراد حتی اقدام به خودکشی هم کرده‌اند ودر بعضی موارد هم در انجام این کار موفق می شوند.

تحقیقات اخیرروی دانشجویان نشان داده  است که ۹۰ درصد دانشجویان به نحوی ازانحاءاز قیافه خود شان راضی نبوده اند.

اگرشما چیزی بنام طبیعی یا حد متوسط در هرچیزی را قبول داشته باشید، چطور میتوان پذیرفت که ۹۰ درصد جمعیتی واقعاً قیافه غیرطبیعی یا به تعبیر خودشان معیوب داشته باشند! با این حال پژوهش های مشابه همچنین نشان داده اند که تقریباً ۹۰ درصد جمعیت به دلیلی از بدن خود خجالت می کشند، در واقع اینها همان جمعیتی هستند که بعداً در صورت تداوم این شیوه نگرش و رفتار دچار اختلال خود زشت پنداری می شوند.

آنها بگونه ای واکنش نشان میدهند که گویی قیافه واقعاً زشتی دارند.درست مثل افرادی که طبق استانداردهای زیبایی شناسی و پزشکی جزو زشت ها محسوب می شوند. افراد سالمی که خود را فقط زشت تصور میکنند، بنظرشان یا فکر میکنند چهره یا اندامی زشت دارند و برهمین اساس همیشه دچار اضطراب و دلواپسی و نگرانی از این بابت به سر می برند. تعداد زیادی از این افراد چنان در این امر غوطه ور می شوند که توانایی زندگی واقعی را دربرخورد با موانع روانی کاملاً از دست میدهند. و با استیصال و درماندگی پس از پرداختن به روش های گوناگون آرایش و ویرایش و پنهان سازی و استتارکردن، بالاخره به جراحی پناه می برند.  هرچند این افراد می بایست  جراحی فکری و احساسی بشوند و نه جسمانی، اما با تن ندادن به واقعیت و تسلیم شدن به باور کاملاً توهمی  و کاذب خویش اسباب ضعف و ناتوانی و شکست خود را فراهم می سازند.

khod-zesht-pendari

اگرشما چیزی بنام طبیعی یا حد متوسط در هرچیزی را قبول داشته باشید، چطور میتوان پذیرفت که ۹۰ درصد جمعیتی واقعاً قیافه غیرطبیعی یا به تعبیر خودشان معیوب داشته باشند

اینها عمدتاً جوانانی هستندکه هنوزسنی ازآنها سپری نشده و شاکی هستند که چهره شان آنها را پیرنشان میدهد درحالیکه قیافه آنها کاملاً طبیعی است و چه بسااز جذبیت و زیبایی فوق العاده ای هم برخوردارند.

دختران جوانی را می بینیم که چون اندازه دهان، بینی، یا دور سینه شان با ملکه زیبایی تازه برگزیده سینمای هالیوود، همخوانی ندارد خود را زشت می پندارند، یا پسران و مردان جوانی که گاهی کوی رقابت از زنان ربوده اند وخیال میکنند گوش هایشان بیش از اندازه بزرگ  یا بینی شان بیش ازحد پهن است.

برای اینکه به ماهیت “اختلال خود زشت پنداری»پی ببریم، ضرورت دارد، افراد دچار چنین مشکلی بدانند ریشه حقیقی مشکل از کجا ناشی می شود و به علل و دلائل آن پی ببرند تا خود را موجود نگون بخت و اسیر دست سرنوشت و ژنتیک و وراثت تلقی ننمایند. بصورت کلی و عمومی در اینجا به علت اصلی چنین رفتاری در وضعیت فعلی اشاره کردیم، اما بطور کلی این مشکل دارای علل بسیار متعدد زمینه ای نیز دارد که در ادامه بحث به آنها خواهیم پرداخت، اما فعلاً بگذارید به علائم و نشانه های بیشتراین بیماری بپردازیم.

ادامه دارد….

ترجمه بهمن ابراهیمی

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!