دلائل خشونت درخانواده ها و روش های کنترل آن-بخش دوم

familytalag-235672چه زنانى بیشتر ممکن است در معرض خشونت همسرانشان قرار گیرند؟

زنان در هر سن و طبقه اقتصادى – اجتماعى ممکن است قربانى خشونت و بدرفتارى همسرانشان شوند ولى یک سرى عوامل این احتمال را افزایش مى دهد.

الف- عوامل خطر فردى

– جوان بودن
– نداشتن استقلال مالى
– عزت نفس پایین
– احساس شرم، گناه و درماندگى
– افسردگى
– نداشتن مهارت هاى ارتباطى کافى
– سوءمصرف الکل و مواد

یک بار دیگر به این سوال فکر کنید که چرا زنانى که مواد مصرف مى کنند بیشتر ممکن است مورد خشونت قرار گیرند؟ با توجه به اطلاعاتى که در مورد عوامل خطر قربانى خشونت شدن بدست آوردید در مورد این موضوع با هم بحث کنید.

ب- عوامل اجتماعى و محیطى

– فقدان حمایت از سوى خانواده
– فقدان سایر حمایت هاى اجتماعى
– فقدان حمایت هاى قانونى
– فشارهاى اجتماعى و فرهنگى براى حفظ زندگى زناشویى تحت هر شرایطى

-چرا مصرف مواد، خشونت و بدرفتارى را در مردان افزایش م ىدهد؟

همانطور که قبلا گفته شد سوءمصرف مواد یکى از عواملى است که احتمال بدرفتارى با خانواده و بویژه با همسر را افزایش مى دهد. البته اگرچه بین سوءمصرف مواد و خشونت خانگى ارتباط وجود دارد ولى این یک ارتباط علت و معلولى مستقیم نیست. زیرا تمام کسانى که سوءمصرف مواد دارند مرتکب خشونت نمى شوند و از طرف دیگر تمام افرادى که رفتار خشونت آمیز دارند الکل و مواد مصرف نمى کنند.  علاوه براین ترک مواد همیشه موجب کم شدن خشونت و بدرفتارى نمى شود وحتى گاهى در مواردى تشدید نیز مى شود. بنابراین ماهیت دقیق ارتباط بین این دو معلوم نیست ولى روشن است که آنها با هم ارتباط داشته و یکدیگر را تشدید مى کنند.

در مورد تاثیر سوء مصرف مواد بر افزایش خشونت خانگى نظرات مختلفى وجود دارد که در زیر به اختصار توضیح داده شده است.

الف- اثرات مواد

اثراتى که مواد روى مغز مى گذارند ممکن است احتمال ارتکاب خشونت از جمله خشونت بر علیه همسر را افزایش دهند:

۱. مهارگسیختگى یا از بین رفتن بازدارى ها: برخى مواد مانند الکل، بازدارى هاى معمول فرد را کاهش داده و موانع اخلاقى موجود در برابر خشونت را کنار مى زند و از این طریق احتمال بروز رفتارهایى مانند خشونت نسبت به همسر را افزایش مى دهد.

۲. برون ریزى خشم: خشم یکى از عواملى است که خطر خشونت و بدرفتارى را زیاد مى کند و مصرف موادى مثل الکل و مواد محرک مانند شیشه و کوکایین کنترل فرد را روى رفتارهاى خود کاهش داده و به این ترتیب امکان ابراز خشم و عصبانیت را به صورت خشونت افزایش مى دهند.

۳.اختلال شناختى: سوءمصرف مواد از طریق ایجاد اختلال در عملکر دهاى شناختى مانند حل مسئله م ىتواند احتمال بروز خشونت را افزایش دهد. علاوه براین سوءمصرف مواد موجب اختلال قضاوت در مورد رفتارهاى دیگران شده و از اینرو احتمال واکنشهاى نامناسب در چنین موقعی تهایى را زیاد م ىکند. براى مثال مردى که سوءمصرف مواد ندارد ممکن است دیر آمدن همسرش را به منزل نشانه بى توجهى وى بداند ولى مردى که الکل یا مواد مصرف م ىکند ممکن است آن را دلیلى برخیانت همسرش تفسیر کند.

familytalag-235673

ب- پیامدهاى سوءمصرف مواد

خشونت برعلیه همسر ممکن است بیش از اثرات خود ماده به پیامدهاى آن مربوط باشد. براى مثال سوءمصرف مواد به روابط زن وشوهر صدمه زده و موجب دعوا و مشاجره دائمى در مورد آیا مواد مصرف کند وکى ، کجا و چقدر این کار را انجام دهد. همچنین ممکن است مسائل مالى و پولى که همسر خرج موادش مى کند یکى از مهمترین علل درگیرى زن و شوهر باشد.

ج- نیاز به قدرت وکنترل

کسانى که نیاز زیادى به قدرت و اعمال کنترل بردیگران دارند ممکن است براى ارضاى این نیاز از الکل و مواد و خشونت استفاده کنند. الکل و مواد موجب ایجاد یک احساس کاذب قدرت و کنترل در موقعیت هاى بین فردى شده و لذا فرد مى تواند با استفاده از مواد وخشونت به صورت مکمل این نیاز خود را ارضا کند. بنابر این اعتیاد و خشونت تا حدى نتیجه نیاز به قدرت بویزه در روابط بین فردى نزدیک است که با سوءمصرف مواد و خشونت ارضا مى شود.

د- باورها و نگرش هاى اجتماعى

در بسیارى از جوامع این باور وجود دارد که خشونت مانند بسیارى از مشکلات دیگر متاثر از اعتیاد، کاملا ناشى از سوءمصرف الکل و مواد بوده و لذا فرد کنترلى بر آن ندارد. چنین باورهایى علاوه براینکه خشونت مردان معتاد را از نظر اجتماعى تاحدى قابل تحمل م ىسازد این امکان را براى آنان فراهم م ىکند تا مسئولیت اعمال خود را نپذیرفته و از الکل و مواد به عنوان عذر و بهان هاى براى رفتار خشونت آمیز خود استفاده کنند.

 
عوارض خشونت خانگى

خشونت خانگى موجب صدمات جدى به سلامت جسمى و روانى فرد قربانى، فرزندان و کل خانواده مى شود که در زیر به آنها اشاره مى شود.

الف- عوارض جسمى

۱. صدمات بیرونى: کبودى ها، زخم ها، بریدگ ىها و خراشیدگ ىها در نواحى مختلف بدن
۲. صدمات داخلى: آسیب به اندام هاى داخلى یا کارکرد آنها شامل کلیه ،طحال، ریه، عفونت مجارى ادرار و عفونت هاى مکرر دستگاه تناسلى
۳. صدمات استخوانى: ضرب دیدگى ها و شکستگى هاى دست، پا ،فک، ستون مهره ها، جمجه و لگن
۴. سوختگى ها: سوختگى هاى سطحى و عمیق در قسمت هاى مختلف بدن
familytalag-2357

ب- عوارض روانى

۱. بیمارى هاى روان تنى، شکایت هاى معدى روده اى، سردردهاى مزمن، درد هایى که هیچ دلیل پزشکى ندارند، مشکلات تنفسى و مشکلات جنسى
۲. کاهش عزت نفس و هیجانهاى دردناک شرم، درماندگى، ناامیدى و خشم
۳. علائم افسردگى
۴. علائم اضطراب
۵. وابستگى به داروهاى آرام بخش و خواب آور
۶. سوءمصرف یا وابستگى به الکل و مواد

ج- عوارض جسمى و روانى خشونت خانوادگى روى فرزندان

شاهد خشونت بودن مى تواند منجر به بروز یک سرى علائم جسمى و روانى در کودکان شود. شایع ترین عوارض جسمى شامل سردرد و دردهاى سیستم گوارش و شایع ترین عوارض روانى ،مشکلات خواب ،عزت نفس پایین، اضطراب و افسردگى، اختلال رفتارى و عملکرد تحصیلى ضعیف مى باشد. علاوه بر این کودکانى که شاهد خشونت خانگى بوده اند در بزرگسالى در خطر بیشترى براى سوء مصرف مواد و نیز ارتکاب خشونت ( در پسرها) و قربانى خشونت شدن ( در دخترها) قرار دارند.

-اقدامات و مداخلات لازم براى همسران افراد معتادى که در معرض خشونت قرار دارند
هدف اصلى مداخلاتى که در این زمینه انجام مى شود پیشگیرى از خشونت و یا مداخله اولیه به منظور کاهش دفعات و شدت آن ، تضمین امنیت زنان و فرزندان ونیز کاهش آسیب هاى ناشى از خشونت خانگى بویزه پیشگیرى از سوءمصرف مواد در همسران افراد معتاد مى باشد. رئوس کلى این اقدلمات در زیرآمده است:

– افزایش آگاهى در مورد خشونت خانگى، انواع و پیامدهاى آن
– ارزیابى سطح خشونت در زندگى شخصى خود
– شناخت علائم هشداردهنده اولیه خشونت در همسر
– برنامه ریزى از قبل براى انجام اقداماتى جهت پیشگیرى از بروز خشونت و تامین امنیت خود و فرزندان هنگام بروز خشونت ( در زیر یک نمونه از چنین طرحى آمده است)
– آشنایى با مراکز اورزانس اجتماعى و مداخله در بحران و نحوه دسترسى به این مراکز در مواقع مورد نیاز
– مراجعه به مرکز مشاوره و انجام مشاوره با متخصصین و مددکاران ( مددکارن اجتماعى م ىتوانند راههاى مناسبى را براى مقابله با این مشکل پیش پاى شما بگذارند)
– کمک گرفتن از افراد و سازما نهایى که در شبکه حمایتى شما وجود دارند ( فصل هفتم را مطالعه کنید).
– تقویت مهارتهاى زندگى بخصوص مهار تهاى مقابل هاى و تاب آورى ( فصلهاى هفتم را مطالعه کنید).
– آشنایى با قوانین و مقرراتى که م ىتواند از حقوق قانونى شما حمایت کند. مطالعه کتابهاى مرتبط و مشورت با افراد حقوق دان براى این منظور مناسب است.

familytalag-23572
راهکارهایى براى تامین امنیت خود و فرزندان

مهمترین موضوع در مورد خشونت خانگى، تامین امنیت قربانى یا قربانیان خشونت است.  شما ممکن است قادر به پیشگیرى کامل از خشونت همسرتان نباشید ولى م ىتوانید کارهایى را انجام دهید تا از صدمه دیدن خود و بچه هایتان جلوگیرى کنید. در زیر راه کارهایى براى این منظور پیشنهاد شده است ولى بیاد داشته باشید که شما بهتر از هرکسى موقعیت زندگى و همسرتان را م ىشناسید و م ىدانید چطور از خود و فرزندانتان مراقبت کنید.

۱) تامین امنیت قبل از بروز خشونت

– مطمئن شوید که سلاح گرم یا سردى در خانه نیست.
– اگر همسرتان سلاحى را در خانه نگهدارى مى کند او را تشویق کنید تا آن را از خانه بیرون ببرد.
– چاقو و سایر وسایل تیز و برنده را از جلو چشم و دست او دور کنید
– مقدارى پول، کلیدهاى اضافى و اسناد مهم را در جاى مطمئنى بگذارید تا در صورتیکه مجبور شدید خانه را ترک کنید آنها را با خود بردارید.اسناد مهم شامل شناسنامه خود و بچه ها ، کارت ملى، دفترچه بانکى، دفترچه بیمه، سند ازدواج، سند خانه( در صورتى که به اسم شماست) و سایر اسناد مالکیت خود مى باشد.
– به بچه هایتان آموزش دهید تا در صورتى که به آنها علامت خاصى را دادید از دیگران کمک بگیرند.
– به بچه ها شماره تلفن هایى را که مى توانند هنگام بروز خشونت همسرتان با آن تماس بگیرند و درخواست کمک کنند، یاد بدهید.
– به همسایگان قابل اعتماد خود بگویید تا درصورتى که سروصداى مشکوکى را از منزل شما شنیدند، به خانواده تان یا ۱۱۰ زنگ بزنند.

۲) تامین امنیت در طى خشونت

– از اتاق یا مکانى که امکان خروج از آن سخت است یا امکان دسترسى به چاقو و وسایل خطرناک وجود دارد، خارج شوید
– چادر یا مانتو و روسرى و کیف دستى خود را نزدیک خود نگه دارید تا در صورتى که لازم است خانه را ترک کنید بتوانید سریع این کار را بکنید.
– در صورت لزوم، در یک فرصت مناسب بدون اینکه همسرتان متوجه شود به یک فرد قابل اعتماد، اورژانس اجتماعى ۱۲۳ یا پلیس ۱۱۰ تلفن بزنید تا به کمک شما بیایند.
– درصورت لزوم در یک فرصت مناسب و بدون اینکه همسرتان متوجه شود به بچه هایتان علامت بدهید که از همسایه ها کمک بخواهند و یا براى درخواست کمک به شماره اى که قبلا به آنها یاد داده اید، زنگ بزنند.

خلاصه

خشونت بر علیه همسر یکى از معضلاتى است که در مردانى که مواد مصرف مى کنند دیده مى شود. اگرچه یک رابطه علت و معلولى بین مصرف مواد و بدرفتارى با همسر وجود ندارد ولى آمارها نشان مى دهد که حدود نیمى از مردانى که زنان خود را مورد بدرفتارى قرار مى دهند سوءمصرف مواد دارند و دفعات و شدت خشونت نیز در این مردان بیشتر است.

از طرف دیگر، زنى که قربانى خشونت مى شود ممکن است براى کاهش و تسکین درد بدنى و روانى ناشى از این خشونت و بدرفتارى شروع به مصرف خودسرانه قرص هاى مسکن و آرام بخش کرده ویا حتى مواد مصرف کند. خشونت ، انواع و شکل هاى متعددى داشته و ممکن است به صورت جسمى ، روانى، هیجانى و جنسى باشد. خشونت بسته به نوع آن با عوارض متعدد جسمى و روانى روى همسر و بچه ها همراه است.عوامل خطر مختلفى وجود دارد که ممکن است احتمال ارتکاب خشونت را در مردان و قربانى خشونت شدن را در زنان افزایش دهد.

مهمترین عوامل خطر ارتکاب خشونت ، مصرف مواد، سابقه قبلى خشونت و پرخاشگرى، اعتقادات سنتى مبنى بر برترى مرد و لزوم مطیع بودن زن، نداشتن مهارت کنترل عصبانیت، فقر، بیکارى و استرس ها، مشکلات و اختلافات شدید خانوادگى است.

مهمترین عوامل خطر قربانى بودن نیز شامل سن کم ، نداشتن استقلال مالى، سوءمصرف مواد، افسردگى و عزت نفس پایین و نداشتن حمایت هاى خانوادگى و اجتماعى مى باشد.  زنانى که همسران معتاد دارند باید نسبت به احتمال وقوع خشونت از سوى همسرشان و شکل هاى مختلف خشونت آگاهى داشته باشند باشند تا در صورت بروز آن بتواندد اقدامات لازم را براى جلوگیرى از وقوع مجدد آن یا کاهش دفعات وشدت آن انجام دهند.

منبع

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!