تاثیر الگوی تفکر «ذهن خوانی» در اضطراب اجتماعی!(17)

ذهن خوانی، الگوی تفکر طالع بینی

طرز تفکر « نتیجه گیری شتابزده»

اکثر ما این عبارت را شنیده ایم که « زود قضاوت نکن» یعنی اینکه بدون شناخت واقعی، بدون بدست آوردن سند و مدرک و شواهد عینی «موافق» یا «مخالف» نظر نده، قضاوت نکن، نتیجه گیری نکن.

در درون انسان به لحاظ روانشناختی، حسی وجود دارد که به شما میگوید: «هرچیزی را که من به آن علاقمند هستیم یا تمایل داریم، حتماً درست است». اما گاهی اوقات این حس به ما دروغ میگوید.مخصوصا اوقاتی که به «نتیجه گیری شتابزده یا زودهنگام» دست می زنیم یا براساس مکانیسم ذهنی منفی بافی، همیشه نتایجی منفی را پیش بینی میکنیم. بدیهی است همانطور که قبلا بحث کرده ایم، هرفکری که به ذهن خطور میکند، تبعات عاطفی و احساسی دارد، چنین نتیجه گیری شتابزده ای براساس تمایلات درونی و حسی، سبب ایجاد استرس عمیق در شما خواهد شد.

این الگوی فکری شرطی شده و بی فایده معمولاً در قالب دو نوع تفکر اظهار می شود:

«ذهن خوانی»
«تفکرپیشگویانه»

ذهن خوانی، نتیجه گیری شتابزده

طرز تفکر «ذهن خوانی»
همانطورکه ازاسم این طرز تفکرپیداست، ما به این دلیل نتیجه گیری شتابزده میکنیم که فرض یا گمان میکنیم، دراین لحظه میدانیم، درذهن یک نفر دیگر چی میگذرد یا به چه چیزی فکر میکند. یا اینکه میدانیم در پس زمینه یا مبنای رفتار یک نفر، چه منطقی نهفته است.

ذهنی خوانی یکی از رایج ترین الگوهای تفکر بی فایده است.

آیا هیچ وقت چنین تجربه ای نداشته اید که مشغول صحبت کردن با یک نفرهستید، ولی او در میان صحبت های شما، دائماً به ساعتش نگاه میکند، و سپس اینطرف و آنطرف را نگاه می اندازد. در این وضعیت ممکن است افکار مختلفی به ذهن شما خطورکند:

«حتماً فکر میکند، من آدم سمج وگنه ای هستم وقتش را گرفته ام»،

«مثل اینکه دارم روده درازی میکنم، رفتارش نشون میده که نمیخواد بیش از این با من صحبت بکنه، عجله داره، میخواد برود.»

 

اگرچنانچه اطلاعات و شواهد یا مدارک دقیق از رفتار این شخص داشتید که مثلاً؛ او در انتظار یک ملاقات مهم حرفه ای و شغلی با شخص دیگری است، احتمالاً بخاطرنتیجه گیری شتابزده خودتان، دچار احساس ناراحتی، پیشیمانی می شدید.

اجازه دهید مثال دیگری را بررسی کنیم:

شما کارمند یک شرکت هستید. منشی مدیرکل با شما تماس میگیرد و میگوید، مدیرکل میخواهد فورا شما را ببیند و هرچه زودتر به دفترش بروید. ممکن است با شنیدن این خبر، فرض قطعی تان این باشد که می دانید مدیر کل به چه منظوری شما را به دفترش فراخوانده است؛ « حتماً احضارم کرده که بگه، به فکر یه جای دیگه ای باشم وکارم را تحویل بدهم.» یا «حتماً بخاطراشتباهات کاری که داشته ام، ناراحت و عصبانی شده.»

اگر شما این تفسیرهای ذهنی خودت را که براساس «الگوی شرطی شده ذهن خوانی» صورت گرفته است را واقعا باور کنید، آیا دچار احساس خوشحالی خواهی شد، یا ترس، نگرانی و اضطراب شما را فرا میگیرد؟

اغلب اوقات موضوع یا هدف این نوع نتیجه گیریهای شتابزده، خودمان هستیم. شبیه عقربی که خودش را نیش می زند. همانطور که در مثال اول شاهد بودیم: « فکر میکنم آدم سمج و پیله ای هستم» یا اینکه «فکرمیکنم آدم خیلی خوب ونرمالی نباشم» یا «همیشه کارها را خراب میکنم و گند می زنم».

بنابراین اغلب اوقات علت اینگونه نتیجه گیری شتابزده راجع به خودمان، ریشه در افکار و باورهای منفی راجع به خودمان دارد یا عزت نفس ضعیفی را پرورش داده ایم.

 

تمرین:
آیا میتوانید موقعیت هایی را بخاطربیاورید که از طرزتفکر «نتیجه گیری شتابزده» یا «ذهن خوانی» استفاده کردید؟ چه جورافکاری به ذهن تان خطور کرد؟ به خودتان چی می گفتید؟ بدنبال این افکار چه نوع احساساتی را تجربه کردید؟

الگوی تفکر پیش گویانه، طالع بینی

الگوی تفکر پیش گویانه یا طالع بینی
طالع بینی یا پیشگویی هم یکی از سبک تفکر از نوع نتیجه گیری شتابزده است. ما وقتی شروع میکنیم به پیشگویی کردن راجع به برخی اتفاقات احتمالی درآینده، یعنی مشغول نتیجه گیری زود هنگام نسبت به اتفاقاتی هستیم که هیچ کنترلی روی آنها نداریم.

چون ما اینجا و اکنون در لحظه حال هستیم، و آینده هم یک توهم ذهنی است. آینده توهم است چون هنوز به واقعیت نه پیوسته. معمولاً در قالب این تفکر شرطی شده شخصی اعتقاد دارد اتفاق ناگواری واقع خواهد شد، ولو اینکه قرائن و شواهد از این پیشگویی حمایت نکنند.

تفکر پیشگویانه یا طالع بینی،مادرِ اضطراب و استرس در انسان است

کسانی که اضطراب اجتماعی دارند اغلب راجع به تجربیات و عواطف منفی که در برخورد و حضور در یک موقعیت خاص(احساس منفی در سخنرانی، کلاس درس، میهمانی، ارائه گزارش دریک جمع اداری، ) به آنها دست خواهد داد، غلو و افراط میکنند.

مثلا ازشما خواسته شده که با گروهی از افراد ناآشنا وارد گفتگو بشوید، ممکن است فکرکنید؛« میدونم وقتی به آنجا برسم هرچه که میخواهم بگویم را فراموش میکنم، دست و پایم به لرزش می افتند یا تپغ میزنم یا اصلاً متن واسلاید های گزارش رادرمنزل جا میذارم».

همه این افکار درحالیست که میدانید این تصورشما برخلاف واقعیت است چون درموارد بسیاری پیش از این، توانسته اید اجرا ها ومباحث وسخنرانی های خود را بطور کاملاً موفقیت آمیزوبدون هرگونه اتفاق منفی برگزار کنید.

یا مثلاً فردی ممکن است پیش بینی کند که درامتحان شکست خواهد خورد،اگرچه وی خود را برای این امتحان مهیا کرده ودرامتحانات قبلی خود نیزموفق بوده است. این نوع استنباط شکست یا پیش بینی منفی نسبت به آینده را هیچ حقیقت پشتیبانی نمیکند.

تمرین:
آیا میتوانید موقعیت هایی را بخاطربیاورید که از طرزتفکر «نتیجه گیری شتابزده» یا «پیشگویی» استفاده کردید؟ چه جورافکاری به ذهن تان خطور کرد؟ به خودتان چی می گفتید؟ بدنبال این افکار چه نوع احساساتی را تجربه کردید؟

ادامه دارد…

 

نقش طرز تفکر فیلتر ذهنی در اضطراب اجتماعی!(16)

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!