برنج چیست و عصاره سبوس برنج چه خواصی دارد؟

foods023834520120306095929برنج

نام علمی   Oryza  ترکیبات شیمیایی خواص داروئی طرز استفاده مضرات

کلیات گیاه شناسی

برنج گیاهی است یکسله که ارتفاع آن تا ۱/۵ متر میرسد ودر مناطق گرم و مرطوب و پرآب می روید . ساقه آن راست و برگهای آن بزرگ و نوک تیز است . هر سنبلک برنج دارای دنباله کوتاه و یک گل درد . میوه آن بشکل خوشه ای متشکل از سنبلک ها درانتهای ساقه قرار درد و یک دانه برنج در آن است شلتوک می نامند . برنج از غلات مهم است و تقریبا غذای اصلی نصف مردم کره زمین می باشد و منشا برنج از آسیا است و در حدود ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد در هند و چین زراعت می شده است . برنج بعدا از آسیا به ژاپن ، سبلان و دیگر نقاط استوایی کره زمین راه یافت و در قرت هفتم میلادی مصریان نیز شروع به کشت آن کردند .

برنج انواع مختلف درد و این انواع را تا حدود ۱۵۰ نوع مختلف تخمین می زنند . نمونه های مرغوب آن در شمال و جنوب ایران و نواحی گرمسیر فارس و اصفهان کاشته می شود .

بطور کلی دو نوع برنج وجود دارد :

نوعی که دانه آن دراز و کشیده و باریک است که بنام برنج صدری معروف است و دیگری که دانه آن ریز و گرد می باشد و بنام برنج چینی یا ژاپنی شهرت درد .

آن نوع برنجی که ایرانیان و مردم بیشتر کشورها مصرف می کنند برنجی است که شلتوک و پوسته خارجی آن گرفته شده است . رنگ اصلی برنج وقتیکه در پوسته است  قهوه ای است و بنام برنج قهوه ای Brown Rice نامیده می شود .

برای بدست آوردن برنج سفید ،‌دانه های برنج را در دستگاههای مخصوصی می ریزند و این دستگاهها پوسته خارجی برنج را از آن جدا کرده و سپس با اصطکاک دادم برنج بدون پوسته با یکدیگر غشای خارجی آن نیز از بین می رود و برنج برنگ سفید و شفاف بدست می آید که عاری از ویتامین ب ۱ است و اشخاصی که منحصرا از برنج تغذیه می کنند و غذای دیگری مصرف نمی کنند به بیماری بری بری Beri-Beri دچار می شوند .

بنابراین برای استفاده از تمام ویتامین ها و موادمعدنی برنج بهتر است که از برنج قهو های که غشاء خارجی آن گرفته نشده است استفاده کرد ولی البته باید توجه داشت که هضم برنج قهو های کمی مشکل تر از هضم برنج سفید می باشد .

یکیدیگر از انواع برنج نوع وحشی از آن است که سیاه رنگ و باریک تر و دراز تر از برنج صدری است . این نوع برنج هم دارای مواد معدنی و ویتامین های بیشمار است ولی البته هضم آن کمی مشکل است وبهتر است که مخلوط با برنج سفید بکار برده شود . ترکیبات شیمیایی:در برنج ماده ای بنام اوریدین Oridine وجود دارد که خاصیت ضد التهاب عصبی را دراست . برنج از لحاظ موا غذایی بسیار غنی است . البته همانطور که گفته شد هنگانیکه پوسته قهوه ای آنرا می گیرند مقدری از ویتامین های خود را از دست می دهد . در جدول زیر واد موجود در صد گرم برنج قهو ه ای و برنج سفید با هم مقایسه شده است.

foods023834520120306095936

مواد

در صد گرم برنج قهو های در صد گرم برنج سفید

۳۲ میلی گرم ۲۵ میلی گرم

۲۲۰ میلی گرم ۹۵ میلی گرم

۱/۶ میلی گرم ۰/۸ میلی گرم

۱۰ میلی گرم ۵ میلی گرم

۲۱۵ میلی گرم ۹۰ میلی گرم

۰/۳۵ میلی گرم ۰/۰۶ میلی گرم

۰/۰۵ میلی گرم ۰/۰۳ میلی گرم

۴/۸ میلی گرم ۱/۵ میلی گرم

همانطور که دیده می شود مقدر ویتامنی B1  در برنج سفید شده یک ششم و ویتامین B2 نصف و ویتامین B3 بمقدر یک سوم برنج قهو ه ای یم باشد و مواد معدنی آن بمقدر بسیار زیادی کاهش می یابد .

پوست و یا شلتوک برنج که در مراحل کوبیدن از آن جدا می شود سبوس برنج Rice Bran نامیده می شود که آنهم طب سنتی و گیاهان دارویی – داروی گیاهی – ویتامین ها و مواد معدنی است .

در صد گرم سبوس برنج مواد زیر وجود دارد :

انرژی

۳۰ میلی گرم

غشای قهو ه ای رنگ برنج نیز که در اثر بهم سائیدن در دستگاههای مخصوص و یا در موقع شستن زیاد از برنج جدا می شود سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی و پروتئین است . جدول زیر مقدر مواد موجود در صد گرم این غشای قهو ه ای رنگ را نشان می دهد .

کالری

ویتامین ب ۱    ۱/۸۵ میلی گرم

ویتامین ب ۲    ۰/۱۸ میلی گرم

ویتامین ب ۳       ۲۸ میلی گرم خواص داروئی:برنج از نظر طب ایرانی ،‌معتدل و خشک است البه بستگی درد آنرا چگونه درست کنید برنج آبکش شده سرد است و آب آن گرم در حالیکه برنج کته شده گرم است .

برنج دارای ماده ای بنام Amidon می باشد ولی از نظر اینکه ماده گلوتن آن کم است یعنی کاملا بهم نمی چسبد نان درس کردن از آن کمی مشل است . در خاور دور از برنج نوعی الکل درست می کنند که بنام ساکه معروف است که سمیت آن از الکل معمولی کمتر است و بمصرف دارویی می رسد .

برنج غیر از اینکه یک غذای سهل الهضم است بسیار مقوی است و ضمنا خواص درمانی بسیاری را دراست که به تعدای از آن اشاره می شود .

۱)برنج قهو ه ای خاصیت ضد التهاب عصبی را درد .

۲)خوردن برنج تحریکات معده و روده را کم می کند .

۳)از جوانه برنج نوعی مالت تهیه می شود که بعنوان مقوی معده بکار می رود .

۴)اگر برنج را در آب بپزید آب درمان کننده اسهال و اسهال خونی است .آب برنج را می توان به اطفال شیرخوار نیز داد .

۵)برای شست و شوی زخم ها از آب برنج استفاده کنید .

۶)آب برنج را می توان برای درمان ورم های روده ای و استفراغهای خونی بکار برد .

۷)دم کرده ریشه و ساقه های زیر زمینی برنج برای زیاد شدن ترشحات ادرار مصرف می شود .

۸)برای درمان تب ، بدن و سر را با در برنج کمپرس کنید .

۹)برنج خواب آور است .

۱۰) برنج تشنگی را برطرف می کند .

۱۱)زیاده روی در خوردن برنج موجب ازدیاد وزن می شود .

۱۲)خوردن برنج تولید اسپرم می کند .

۱۳) برنج را اگر با شیر و شکر مخلوط کنید و بخورید بسیار مقوی است و نیروی جنسی را تقویت می کند .

۱۴)برای برطرف کردن دل بهم خوردگی و استفراغ برنج را با دوغ تازه بخورید .

۱۵) اگر برنج سفید  را در آّب خیس کنید آب آن برای درمان اسهال و قطع قاعدگی مفید است .

۱۶)آب جوشانده برنج را که آبکس می کنید دور نریزید با این آب جواهرات خود را بشوئید که آنها را جلا می دهد

۱۷)برای رفع التهاب پوست ، در برنج را با نشاسته یا پودر تالک مخلوط کرده و به پوست بمالید .

۱۸)دانشمندان ثابت کرده اند که خوردن برنج برای درمان فشار خون بسیار مفید است .

۱۹)خوردن برنج ، قند خون را در حالت تعادل نگاه می درد .

۲۰)یکی از اطباء آمریکایی رژیم برنج را برای درمان فشار خون توصیه می کند او به بیماران تائید می کند که برنج بدون نمک همراه با میوه های مختلف بخورند . البته هنوز دانشمندان نمی دانند که در برنج چه ماده ای وجود دارد که باعث پائین رفتن فشار خون می شود .

۲۱)رژیم برنج برای اختلالات کلیوی مفید است .

۲۲)رژیم برنج برای مبتلایان به بیماری سورای سیس Psorasis نیز بسیار مفید است . طب سنتی و گیاهان دارویی – داروی گیاهی – irteb

به طور کلی، هر ۱۰۰ گرم کره بادام زمینی، ۵۸۰ تا ۵۸۸ کیلوکالری انرژی و ۲۵ تا ۲۶ درصد پروتئین دارد و در مقایسه با کره معمولی، ۵۰ درصد چربی‌ و ۶ درصد فیبر دارد. در هر ۱۰۰ گرم کره بادام‌زمینی، ۲/۹ گرم قند وجود دارد که عمدتا از نوع ساکاروز است.

مقداری سدیم و پتاسیم نیز در آن یافت می‌شود. در هر ۱۰۰ گرم، ۴۶۰ میلی‌گرم سدیم و ۶۵۰ میلی‌گرم پتاسیم دارد.

کل میزان اسیدچرب اشباع موجود در کره بادام زمینی، حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد است و بیشتر اسیدهای چرب آن از نوع غیر اشباع‌اند.

اگر بخواهیم بین کره حیوانی و کره بادام زمینی یکی را انتخاب کنیم، کره بادام زمینی ارجحیت دارد، ولی اگر همین کره را هم زیاد مصرف کنیم ، کالری زیادی به بدن می رساند و باعث اضافه وزن و چاقی خواهد شد. مصرف کره بادام زمینی معمولا به‌عنوان میان‌وعده، انتخاب خوبی نیست، زیرا بهترین میان‌وعده‌ها، میوه‌ها هستند. اگر کره بادام‌زمینی در وعده صبحانه مصرف شود، می‌تواند وعده غذایی کامل و خوبی را تشکیل دهد، مخصوصا برای دانش آموزان.

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، وجود ترکیبات آلرژی زا در بادام زمینی است که باید جدی گرفته شود و در صورت داشتن حساسیت (آلرژی)، از برنامه غذایی حذف شود.

به طور کلی، هر ۱۰۰ گرم کره بادام زمینی، ۵۸۰ تا ۵۸۸ کیلوکالری انرژی و ۲۵ تا ۲۶ درصد پروتئین دارد و در مقایسه با کره معمولی، ۵۰ درصد چربی‌ و ۶ درصد فیبر دارد. در هر ۱۰۰ گرم کره بادام‌زمینی، ۲/۹ گرم قند وجود دارد که عمدتا از نوع ساکاروز است.مقداری سدیم و پتاسیم نیز در آن یافت می‌شود. در هر ۱۰۰ گرم، ۴۶۰ میلی‌گرم سدیم و ۶۵۰ میلی‌گرم پتاسیم دارد.

کل میزان اسیدچرب اشباع موجود در کره بادام زمینی، حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد است و بیشتر اسیدهای چرب آن از نوع غیر اشباع‌اند.

اگر بخواهیم بین کره حیوانی و کره بادام زمینی یکی را انتخاب کنیم، کره بادام زمینی ارجحیت دارد، ولی اگر همین کره را هم زیاد مصرف کنیم ، کالری زیادی به بدن می رساند و باعث اضافه وزن و چاقی خواهد شد. مصرف کره بادام زمینی معمولا به‌عنوان میان‌وعده، انتخاب خوبی نیست، زیرا بهترین میان‌وعده‌ها، میوه‌ها هستند. اگر کره بادام‌زمینی در وعده صبحانه مصرف شود، می‌تواند وعده غذایی کامل و خوبی را تشکیل دهد، مخصوصا برای دانش آموزان.

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، وجود ترکیبات آلرژی زا در بادام زمینی است که باید جدی گرفته شود و در صورت داشتن حساسیت (آلرژی)، از برنامه غذایی حذف شود.

foods0238345201203060952344

عصاره سبوس برنج

عصاره سبوس برنج عبارت است از عصاره آبی الکلی سبوس برنج که هر میلی لیتر از این عصاره نباید کمتر از ۶۰ میکروگرم ویتامین B1 که معادل ۵/۱۴ گرم سبوس برنج است، باشد. مقدار مصرف آن ۸ میلی لیتر است. از سبوس برنج روغنی به دست می‌آید که به روغن سبوس برنج۱ موسوم است و استخراج آن از سبوس، معمولاً با استفاده از حلال‌ها صورت می‌گیرد. ضمناً باید در نظر داشت که در سبوس برنج نوعی لیپاز فعال وجود دارد که باعث می‌گردد مقدار درصد اسیدهای چرب آزاد را در آن افزایش دهد. روغن سبوس برنج دارای ۱۵- ۲۰ درصد از اسیدهای چرب اشباع شده و ۸۰ تا ۸۵ درصد از نوع اشباع نشده به شرح زیر است:

۴/۰ تا یک درصد اسید میریستیک، ۱۲- ۱۸ درصد اسید پالمیتیک، ۱-۳ درصد اسید استئاریک، ۴۰- ۴۵ درصد اسید لینولئیک، به مقدار یک درصد اسید لینولنیک و ۲/۰ تا ۴/۰ درصد اسید پالمیتولئیک می‌باشد.

روغن سبوس برنج، به رنگ زرد طلایی است و به سختی، رنگ سفید و روشن پیدا می‌کند و از مشخصات این روغن آن است که تحت اثر گرما تا حرارت ۱۶۰ درجه، فاسد نمی‌شود.

– روغن سبوس برنج حاوی ویتامین‌های B و E می‌باشد که باعث تقویت موی سر می‌گردد و رطوبت پوست و موی سر را حفظ می‌کند.

– روغن سبوس برنج دارای مواد ضداکسیدان مانند توکوفرول ۲ است که در hexane و حلال‌های دیگر مواد روغنی، حل می‌شود.

– روغن سبوس برنج، در تهیه صابون، شامپو و فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد مشروط بر آن که مقدار اسیدهای چرب آزاد آن کم باشد یعنی لیپاز فعال و موجود در آن، کاملاً به صورتی غیرفعال در آمده باشد.

– عصاره سبوس برنج با تشکیل یک لایه بر روی پوست بعد از شستشو از خشک شدن پوست جلوگیری کرده و از پوست محافظت می‌کند.

در ژاپن، مدتها از سبوس برنج برای اعمال آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شد. چونکه سبوس برنج رطوبت را در خود حفظ می‌کند و پوست را روشن کرده و از اثر صاف کنندگی پوست برخوردار است.

از عصاره طبیعی سبوس برنج در ساخت کرمهای پوستی استفاده می‌کنند تا خشکی پوست و ترک خوردگی سرآرنج، زانوها، پاشنه پا، دستها و نقاط دیگر بدن را رفع نماید.

استفاده از عصاره سبوس برنج تأثیرات مختلفی روی پوست بدن دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– رطوبت دهی به پوست و جلوگیری از ترک خوردگی.

– نرم کردن پوست به طوری که همیشه حالت مرطوب داشته باشد.

– زدودن اکسیژن فعال از سطح پوست به منظور جلوگیری از تشکیل پروکسید چربی.

– اینوسیتول به عنوان یکی از اعضای خانواده ویتامین B ، رشد سلول‌های پوستی را افزایش می‌دهد.

– آریزانول مانع از پیری پوست شده و اشعه ماورای بنفش خورشید را جذب می‌کند. آریزانول گردش خون را بهبود بخشیده، ترشحات پوستی را افزایش داده و سلول‌های مرده پوست را از بین می‌برد.

– اسید فیتیک رشد سلول‌های پوستی را تحریک کرده و به عملکرد پوست کمک می‌کند و سلامت پوست را افزایش می‌دهد

منبع: دکتر تیرنگ نیستانی – متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی/ وب سایت تبیان/ akairan.com

تغذیه سالم زندگی سالم – مجله اینترنتی مارینا

نظر شما چیست؟ ( بدون نظر )

تایید کنید که ربات نیستید !!!